Coquimbite

Wzór chemiczny: AlFe<sup>3+</sup><sub>3</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>6</sub>(H<sub>2</sub>O)<sub>12</sub>·6H<sub>2</sub>O

Kokimbit to rzadki, wtórny siarczan żelaza i glinu, tworzący charakterystyczne fioletowe lub zielonkawe kryształy i skupienia ziarniste.

## Charakterystyka Kokimbit jest uwodnionym siarczanem żelaza i glinu, występującym w strefach utleniania złóż kruszcowych, szczególnie w klimacie suchym i pustynnym. Tworzy dobrze wykształcone, sześcioboczne kryształy o pokroju tabliczkowym lub krótkosłupowym. Częściej jednak spotykany jest w formie skupień ziarnistych, masywnych, skorupowych lub jako wykwity na innych minerałach. Jego kryształy rzadko przekraczają kilka milimetrów, choć znane są okazy o wielkości kilku centymetrów. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi 2.5. Jest kruchy i ma gęstość zbliżoną do gęstości kwarcu, wynoszącą około 2.1 g/cm³. Charakteryzuje się szklistym połyskiem, a na powierzchniach łupliwości może wykazywać połysk perłowy. Jest przezroczysty do przeświecającego. Kokimbit jest rozpuszczalny w wodzie, co ogranicza jego występowanie do suchych środowisk. ## Barwy i odmiany Najbardziej charakterystyczną i cenioną barwą kokimbitu jest jasnofioletowa lub ametystowa. Może być również bladoróżowy, bezbarwny, biały, zielonkawy, żółty lub brązowy. Zabarwienie zależy od domieszek i warunków powstawania. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od regionu Coquimbo w Chile, gdzie został po raz pierwszy znaleziony i opisany. Opis naukowy został sporządzony w 1841 roku przez niemieckiego mineraloga Augusta Breithaupta. Nazwa bezpośrednio odnosi się do miejsca typowego (localitas typica). ## Zastosowania Kokimbit nie ma znaczącego zastosowania przemysłowego. Stanowi obiekt zainteresowania wyłącznie dla kolekcjonerów minerałów i instytucji naukowych jako minerał wtórny stref wietrzenia.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.1
Łupliwość
Niedoskonała na {1011}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne kokimbitu to jego charakterystyczna fioletowa lub zielonkawa barwa, trygonalne (sześcioboczne) kryształy, szklisty połysk oraz niska twardość. Najważniejszym testem jest jego rozpuszczalność w wodzie, co odróżnia go od wielu innych minerałów siarczanowych. Często ma lekko ściągający, metaliczny smak (testowanie smaku nie jest zalecane ze względów bezpieczeństwa). ## Odróżnianie od podobnych Kokimbit bywa mylony z fioletowym fluorytem lub ametystem, jednak jest od nich znacznie bardziej miękki. Od innych siarczanów, jak halotrichit czy ałunit, odróżnia go forma kryształów i intensywność barwy. W przeciwieństwie do wielu podobnych minerałów wtórnych, tworzy wyraźne, dobrze wykształcone kryształy. ## Formy kryształów Kryształy kokimbitu należą do układu trygonalnego i najczęściej przyjmują formę krótkich, sześciobocznych pryzmatów lub grubych tabliczek. Często występują w postaci promienistych lub ziarnistych agregatów, a także jako naskorupienia i wykwity.

Środowisko występowania

## Geneza Kokimbit jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku utleniania siarczkowych minerałów żelaza (głównie pirytu i markasytu) w warunkach niskiej wilgotności. Tworzy się jako produkt ewaporacji kwaśnych wód kopalnianych w klimacie suchym i pustynnym. Spotykany jest również jako produkt ekshalacji wulkanicznych (fumaroli). ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi siarczanami powstałymi w podobnych warunkach, takimi jak kopiapit, voltait, halotrichit, melanteryt, ałunogen, gips oraz rodzima siarka. Minerały te tworzą razem charakterystyczne, wielobarwne wykwity i naskorupienia. ## Lokalizacje Najważniejsze i historyczne stanowiska kokimbitu znajdują się w Chile, w regionie Atakama (Tierra Amarilla) i Coquimbo. Piękne okazy pochodzą z kopalni Alcaparrosa w prowincji San Juan w Argentynie. Występuje również w USA (Kalifornia, Nevada), we Włoszech w pobliżu Wezuwiusza i na wulkanie Vulcano, w Hiszpanii (kopalnia Rio Tinto), w Niemczech (Góry Harzu) oraz w Czechach.

Rzadkość

Niezbyt pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy kokimbitu to te z dobrze wykształconymi, ostrymi, przezroczystymi kryształami o intensywnej, fioletowej barwie. Szczególnie poszukiwane są druzy i szczotki krystaliczne na kontrastującym podłożu. Wielkość kryształów ma duże znaczenie - okazy z kryształami przekraczającymi centymetr są rzadkie i wartościowe. Istotna jest również asocjacja z innymi rzadkimi siarczanami. ## Popularne stanowiska Za najlepsze na świecie uchodzą okazy z kopalni Alcaparrosa w Argentynie, skąd pochodzą duże, fioletowe kryształy. Klasyczne, choć zazwyczaj mniejsze, okazy pochodzą z pustyni Atakama w Chile. Okazy z fumaroli wulkanicznych (np. z Włoch) są cenione ze względu na swoją specyficzną genezę.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Kokimbit jest rozpuszczalny w wodzie, dlatego absolutnie nie wolno go czyścić na mokro. Do usuwania kurzu należy używać wyłącznie miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą, parą wodną i wysoką wilgotnością powietrza, która może spowodować jego rozpuszczenie lub rozpad. Minerał jest wrażliwy na zmiany temperatury i bezpośrednie światło słoneczne, które może powodować jego blaknięcie. Należy chronić go przed chemikaliami i kwasami. ## Przechowywanie Okazy kokimbitu muszą być przechowywane w suchych warunkach. Najlepiej umieścić je w szczelnym, zamykanym pudełku (typu "membrane box" lub z pochłaniaczem wilgoci, np. żelem krzemionkowym). Ekspozycja powinna odbywać się w zamkniętej gablocie, z dala od źródeł wilgoci i bezpośredniego światła.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej