Coquandite

Wzór chemiczny: Sb³⁺₆+xO₈+x(S⁶⁺O₄)(OH)x(H₂O)₁-x (x = ₀.₃)

Kokandyt to rzadki, wtórny minerał antymonu, tworzący drobne, tabliczkowe kryształy o perłowym połysku, znajdowany w utlenionych strefach złóż antymonowych.

## Charakterystyka Kokandyt jest złożonym tlenosiarczanem antymonu, występującym w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, rzadko przekraczających 1 mm. Kryształy są zazwyczaj bezbarwne lub białe i tworzą cienkie naloty, rozetkowe agregaty lub promieniste skupienia na powierzchni skał. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez powiększenia. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w skali Mohsa wynoszącą około 3. Ma perłowy połysk na powierzchniach łupliwości i szklisty na pozostałych ścianach. Jest przezroczysty do przeświecającego. Gęstość obliczona wynosi 5.15 g/cm³. ## Barwy i odmiany Kokandyt jest zazwyczaj bezbarwny do białego. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Henriego Coquanda (1813–1881), francuskiego geologa i paleontologa z Uniwersytetu w Marsylii, który jako pierwszy opisał złoże antymonu w Cetine di Cotorniano we Włoszech. Minerał został opisany w 1993 roku przez C. Ciprianiego, M. Corazzy, S. Menchettiego i P. Orlandiego na podstawie próbek z tej właśnie lokalizacji. ## Zastosowania Kokandyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach wtórnych stref utleniania.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3-4
Barwa: Colorless
Połysk: Pearly
Rysa: White
Gęstość: 0
Łupliwość: Perfect on {0001}
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Transparent,Translucent
Układ krystaliczny: Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja kokandytu w warunkach polowych jest praktycznie niemożliwa ze względu na jego rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów. Rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i analiza chemiczna (EDS/WDS). W kolekcji można go wstępnie zidentyfikować na podstawie charakterystycznej formy małych, bezbarwnych, tabliczkowych kryształów o perłowym połysku, występujących w asocjacji z innymi wtórnymi minerałami antymonu. ## Odróżnianie od podobnych Kokandyt może być mylony z innymi wtórnymi minerałami antymonu, takimi jak senarmontyt, walentynit czy peretait, z którymi często współwystępuje. Odróżnienie go od tych minerałów bez specjalistycznej analizy jest niezwykle trudne. Peretait tworzy podobne agregaty, ale jego kryształy są zazwyczaj igiełkowe, a nie tabliczkowe. ## Formy kryształów Kokandyt krystalizuje w postaci bardzo małych, cienkich, tabliczkowych kryształów o sześciobocznym zarysie. Kryształy te często tworzą rozetkowe lub promieniste agregaty, a także cienkie naloty na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Kokandyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania hydrotermalnych złóż kruszców antymonu. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych siarczków antymonu, głównie antymonitu (Sb₂S₃), w obecności wód bogatych w siarczany. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami antymonu. W lokalizacji typowej (Cetine di Cotorniano) znaleziono go w towarzystwie walentynitu, senarmontytu, peretaitu, klebelsberitu i antymonitu. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania kokandytu jest kopalnia Cetine di Cotorniano w Toskanii we Włoszech. Jest to jedyna potwierdzona i dobrze udokumentowana lokalizacja tego minerału na świecie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska okazów kokandytu zależy przede wszystkim od bogactwa i estetyki agregatów krystalicznych. Najbardziej cenione są próbki z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi rozetki lub gęste pokrycia na niewielkiej matrycy skalnej. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, kluczowa jest ich obfitość i dobry kontrast z podłożem. Czystość i przezroczystość pojedynczych kryształów, widoczna pod mikroskopem, również podnosi wartość okazu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest kopalnia Cetine di Cotorniano we Włoszech. Próbki z tej lokalizacji są standardem dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy kokandytu należy czyścić z najwyższą ostrożnością, używając sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Ze względu na jego kruchość i niewielkie rozmiary kryształów, należy unikać kontaktu z wodą i szczoteczkami, które mogłyby mechanicznie uszkodzić delikatne agregaty. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich chemikaliów, zwłaszcza kwasów i silnych zasad. Minerał jest wrażliwy na wstrząsy i otarcia. Nie należy go wystawiać na działanie ultradźwięków ani gwałtownych zmian temperatury. ## Przechowywanie Okazy kokandytu najlepiej przechowywać w zamykanych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i bezpośrednim kontaktem. Ekspozycja powinna odbywać się w stabilnych warunkach, z dala od wibracji.