Coparsite

Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup><sub>4</sub>O<sub>2</sub>As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>Cl

Koparsyt to rzadki, wtórny minerał miedzi i arsenu, tworzący drobne, tabliczkowe kryształy o intensywnie zielonej barwie.

## Charakterystyka Koparsyt jest wtórnym arsenianem miedzi z chlorem. Występuje w postaci bardzo małych, cienkich, tabliczkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.2 mm. Kryształy te tworzą rozetowe lub promieniste agregaty, a także cienkie powłoki i naloty na powierzchni skał macierzystych. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, jego cechy makroskopowe są trudne do zaobserwowania bez powiększenia. ## Właściwości fizyczne Kryształy koparsytu wykazują szklisty połysk. Jest to minerał kruchy, o twardości szacowanej na około 3 w skali Mohsa. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, dokładne określenie właściwości fizycznych, takich jak gęstość czy przełam, jest bardzo trudne. ## Barwy i odmiany Koparsyt charakteryzuje się żywą, szmaragdowozieloną barwią. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - obecności miedzi (łac. *cuprum*) i arsenu (*arsenicum*). Został on po raz pierwszy opisany w 2012 roku przez Stuarta J. Millsa i współpracowników na podstawie materiału zebranego w kopalni Maria Catalina w Chile. Zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) pod numerem 2011-057. ## Zastosowania Koparsyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, będąc przedmiotem zainteresowania wyspecjalizowanych zbieraczy rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnozielona
Gęstość
4.45
Łupliwość
Doskonała {100}
Przełam
Kruchy
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja koparsytu w warunkach polowych jest praktycznie niemożliwa ze względu na jego rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów. Rozpoznanie opiera się na charakterystycznej szmaragdowozielonej barwie, formie cienkich tabliczkowych kryształów tworzących rozetowe agregaty oraz współwystępowaniu z innymi wtórnymi arsenianami miedzi. Ostateczna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i analiza chemiczna (EDS). ## Odróżnianie od podobnych Koparsyt można pomylić z wieloma innymi wtórnymi minerałami miedzi o zielonej barwie, takimi jak euchroit, olivenit, konichalcyt czy annabergit (odmiany niklowe). Odróżnienie gołym okiem jest niemożliwe. Koparsyt wyróżnia się specyficznym składem chemicznym (jest to uwodniony arsenian-chlorek miedzi) oraz charakterystyczną strukturą krystaliczną. ## Formy kryształów Tworzy bardzo cienkie, tabliczkowe kryształy o zarysie sześcio- lub ośmiokątnym, wyciągnięte wzdłuż osi [010]. Kryształy te często łączą się w promieniste lub rozetowe agregaty, a także tworzą cienkie skorupy na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Koparsyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (gossanach) złóż kruszców miedzi i arsenu. Tworzy się w wyniku wietrzenia minerałów pierwotnych, takich jak chalkopiryt i arsenopiryt, w warunkach suchych i zasolonych, typowych dla klimatu pustynnego. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z atacamitem, paratacamitem, kelyanitem, korderoitem, kwarcem, barytem i hematytem. Minerały te tworzą razem charakterystyczny zespół dla utlenionych złóż w klimacie suchym. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania (lokalizacja typowa) jest kopalnia Maria Catalina, położona około 40 km na wschód od miasta Taltal w regionie Antofagasta w Chile.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów koparsytu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i wielkości agregatów krystalicznych na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, wyraźnie widocznymi rozetami kryształów o intensywnej, szmaragdowozielonej barwie. Ważny jest również kontrast z matrycą oraz obecność rzadkich minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów koparsytu jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Maria Catalina w Chile. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tego jednego miejsca.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów nie należy czyścić mechanicznie ani chemicznie. Drobne kryształy są ekstremalnie delikatne i łatwo ulegają uszkodzeniu. Jeśli czyszczenie jest absolutnie konieczne, można ostrożnie użyć miękkiego pędzelka do usunięcia luźnego kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami i wszelkimi chemikaliami. Kryształy są bardzo kruche, dlatego należy unikać wstrząsów, uderzeń i tarcia. Nie należy wystawiać okazu na działanie ultradźwięków. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w stabilnych warunkach, w zamkniętych pudełkach typu "micromount", które chronią przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać miejsc o dużej wilgotności.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej