Cookeite
Wzór chemiczny: LiAl₄(Si₃Al)O₁₀(OH)₈
Cookeit to minerał z grupy chlorytów, litowa odmiana tego minerału, tworząca charakterystyczne promieniste lub sferulityczne agregaty.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2.5-3.5
- Barwa
- White, yellowish green, greenish, pink, brown, grey, rarely lilac
- Połysk
- Pearly
- Rysa
- White
- Gęstość
- 2.58
- Łupliwość
- on {001}
- Przełam
- Micaceous
- Przezroczystość
- Translucent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Cookeit najłatwiej rozpoznać po jego charakterystycznych formach występowania - promienistych, wachlarzowatych lub kulistych agregatach złożonych z drobnych łusek. Perłowy połysk na płaszczyznach łupliwości, niska twardość oraz giętkość blaszek (lecz bez sprężystości) są kluczowymi cechami diagnostycznymi. Często występuje jako naloty lub wypełnienia w szczelinach innych minerałów. ## Odróżnianie od podobnych Cookeit bywa mylony z innymi minerałami blaszkowymi, takimi jak muskowit, talk czy inne chloryty. Od muskowitu odróżnia go brak elastyczności blaszek (blaszki muskowitu są sprężyste). Talk jest znacznie bardziej miękki (twardość 1) i sprawia wrażenie tłustego w dotyku. Inne chloryty rzadko tworzą tak regularne, promieniste agregaty i często mają bardziej intensywną zieloną barwę. ## Formy kryształów Kryształy cookeitu są rzadkie i zwykle mają postać małych, pseudoheksagonalnych tabliczek. Dominującą i najbardziej typową formą są agregaty: promieniste, gwiaździste, sferulityczne (kuliste), łuseczkowe oraz zbite lub ziemiste masy.
Środowisko występowania
## Geneza Cookeit jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku procesów hydrotermalnych niskich temperatur oraz metamorfizmu niskiego stopnia. Tworzy się w wyniku przemian bogatych w glin minerałów (jak topaz, spodumen, beryl czy turmalin) w obecności roztworów zawierających lit. Jest typowym minerałem dla pegmatytów granitowych, żył alpejskich oraz niektórych skał metamorficznych, jak łupki. ## Asocjacje mineralne Cookeit często współwystępuje z minerałami, z których powstaje lub w towarzystwie których krystalizuje. Do najczęstszych asocjacji należą: kwarc, albit, muskowit, lepidolit, turmalin (zwłaszcza elbait), beryl, spodumen, topaz, fluoryt i kasyteryt. ## Lokalizacje Znaczące i klasyczne lokalizacje cookeitu na świecie to między innymi stan Maine (np. hrabstwa Androscoggin, Oxford) i Kalifornia (hrabstwo San Diego) w USA, gdzie występuje w pegmatytach litowych. Piękne okazy pochodzą również z Minas Gerais w Brazylii, z rejonu Uralu w Rosji, a także z niektórych stanowisk we Włoszech, Szwecji i Australii.
Rzadkość
Niezbyt pospolity
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i wyraźnymi agregatami promienistymi lub sferulitycznymi. Wysoko cenione są "rozety" lub "wachlarze" cookeitu narastające na kontrastującym podłożu, na przykład na krysztale kwarcu czy turmalinu. Ważny jest również kolor - okazy o nietypowym, różowym lub zielonkawym zabarwieniu są bardziej atrakcyjne niż powszechniejsze białe lub żółtawe. Wielkość agregatów i brak uszkodzeń mechanicznych znacząco podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Za najlepsze dla tego minerału uchodzą klasyczne stanowiska w USA, zwłaszcza z hrabstwa Oxford w stanie Maine (np. kopalnie Newry, Mount Mica) oraz z hrabstwa San Diego w Kalifornii (kopalnie Pala, Tourmaline Queen). Okazy z tych lokalizacji, często z historycznych zbiorów, są uważane za wzorcowe. Również brazylijskie pegmatyty z Minas Gerais dostarczają okazów o wysokiej jakości kolekcjonerskiej.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy cookeitu należy czyścić bardzo ostrożnie. Najlepiej używać miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można przemyć okaz w wodzie destylowanej, unikając silnego strumienia. Należy go następnie dokładnie osuszyć, na przykład za pomocą sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Cookeit jest minerałem miękkim i kruchym, podatnym na uszkodzenia mechaniczne. Należy unikać kontaktu z twardszymi minerałami, które mogą go zarysować. Jest wrażliwy na działanie kwasów. Nie należy go podgrzewać ani poddawać nagłym zmianom temperatury. ## Przechowywanie Okazy cookeitu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach lub klaserach, aby zapobiec otarciom i uszkodzeniom delikatnych agregatów. Należy chronić go przed kurzem i wilgocią. Nie wymaga specjalnej ochrony przed światłem.