Colomeraite

Wzór chemiczny: NaTi<sup>3+</sup>Si<sub>2</sub>O<sub>6</sub>

Kolomeryt to ekstremalnie rzadki piroksen sodowo-tytanowy, odkryty w meteorycie Jumilla, występujący w postaci mikroskopijnych, jasnozielonych ziaren.

## Charakterystyka Kolomeryt jest minerałem z grupy piroksenów o wzorze chemicznym NaTi³⁺Si₂O₆. Występuje w postaci bardzo małych, nieregularnych (anhedralnych) ziaren, zwykle o wielkości poniżej 15 mikrometrów, wrośniętych w masę skalną meteorytu. Ze względu na mikroskopijny rozmiar, nie tworzy widocznych gołym okiem kryształów. Charakteryzuje się jasnozieloną barwą. ## Właściwości fizyczne Minerał ma połysk szklisty i jest przeświecający. Jego gęstość obliczona na podstawie składu chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 3,41 g/cm³. Twardość nie została określona z powodu mikroskopijnej wielkości ziaren. ## Barwy i odmiany Znany jest wyłącznie w jednym kolorze – jasnozielonym. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Kolomeryt został oficjalnie uznany za nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2010 roku. Jego nazwa honoruje meteoryt Colomera, w którym wcześniej zaobserwowano podobną, lecz niezidentyfikowaną fazę mineralną. Co istotne, materiał typowy, na podstawie którego opisano kolomeryt, pochodzi z innego hiszpańskiego meteorytu – Jumilla, który spadł w 1904 roku w Murcji. ## Zastosowania Kolomeryt nie ma żadnych zastosowań komercyjnych ani przemysłowych. Stanowi wyłącznie obiekt badań naukowych, dostarczając informacji o procesach zachodzących we wczesnym Układzie Słonecznym.

Właściwości

Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
3.41
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja kolomerytu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych. Ze względu na mikroskopowe rozmiary ziaren, jego rozpoznanie wymaga użycia mikrosondy elektronowej (EMPA) do analizy składu chemicznego oraz dyfrakcji elektronów wstecznie rozproszonych (EBSD) do określenia struktury krystalicznej. ## Odróżnianie od podobnych Kolomeryt współwystępuje z innymi piroksenami, takimi jak diopsyd i enstatyt, od których jest wizualnie nieodróżnialny. Jedyną cechą pozwalającą na jego identyfikację jest unikalny skład chemiczny, a konkretnie jednoczesna, wysoka zawartość sodu i tytanu (w trójwartościowej formie Ti³⁺). ## Formy kryształów Minerał ten występuje wyłącznie w formie anhedralnych (nieforemnych, nieregularnych) ziaren o wielkości od kilku do kilkunastu mikrometrów. Nie zaobserwowano jego prawidłowo wykształconych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Kolomeryt jest minerałem pochodzenia pozaziemskiego. Powstał w wyniku procesów wysokotemperaturowych we wczesnym etapie formowania się Układu Słonecznego. Jego występowanie ogranicza się do inkluzji bogatych w wapń i glin (tzw. inkluzje CAI) w obrębie chondrytów węglistych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w ścisłej asocjacji z innymi minerałami typowymi dla inkluzji CAI w meteorytach. Najczęściej towarzyszą mu diopsyd, forsteryt, enstatyt, anortyt (plagioklaz), spinel oraz perowskit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania kolomerytu na świecie jest meteoryt Jumilla – chondryt węglisty typu CV3, który spadł na terenie prowincji Murcja w Hiszpanii w 1904 roku.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Kolomeryt jako taki nie jest przedmiotem handlu kolekcjonerskiego, ponieważ nie tworzy widocznych gołym okiem okazów. Wartość kolekcjonerską i naukową ma sam meteoryt Jumilla, w którym minerał ten został odkryty. Okazy meteorytów są cenione na podstawie ich wielkości, stopnia zwietrzenia oraz proweniencji (udokumentowanej historii). ## Popularne stanowiska Jedyne znane stanowisko to materiał z meteorytu Jumilla (Hiszpania). Fragmenty tego meteorytu znajdują się w kolekcjach instytucji naukowych i muzeów na całym świecie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Czyszczenie pojedynczych ziaren kolomerytu nie jest możliwe ze względu na ich mikroskopijny rozmiar i ścisłe wrośnięcie w matrycę meteorytu. Okazu macierzystego (meteorytu) nie należy czyścić przy użyciu wody ani żadnych środków chemicznych. ## Czego unikać Podstawowym zagrożeniem dla okazu jest wilgoć. Meteoryty, zwłaszcza chondryty, są podatne na korozję i rozpad pod wpływem wilgoci z powietrza. Należy unikać kontaktu z chemikaliami, nagłych zmian temperatury oraz bezpośredniego światła słonecznego. ## Przechowywanie Fragmenty meteorytu zawierające kolomeryt należy przechowywać w warunkach o jak najniższej wilgotności. Zalecane jest użycie szczelnego pojemnika z pochłaniaczem wilgoci (np. żelem krzemionkowym) lub specjalistycznego eksykatora.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej