Collinsite

Wzór chemiczny: Ca<sub>2</sub>Mg(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>·2H<sub>2</sub>O

Collinsyt to rzadki uwodniony fosforan wapnia i magnezu, tworzący charakterystyczne promieniste agregaty igiełkowych lub listewkowych kryształów.

## Charakterystyka Collinsyt jest minerałem z grupy fosforanów, chemicznie klasyfikowanym jako uwodniony fosforan wapnia i magnezu. Rzadko tworzy dobrze wykształcone, pojedyncze kryształy. Zazwyczaj występuje w formie skupień listewkowych lub igiełkowych, które układają się w promieniste, sferulityczne lub włókniste agregaty. Spotykany jest również w postaci zwartych, ziemistych mas, a także jako składnik guana. Jego kryształy są zazwyczaj niewielkie i mają tendencję do tworzenia atrakcyjnych wizualnie, kulistych formacji. ## Właściwości fizyczne Twardość collinsytu w skali Mohsa wynosi 3,5, co klasyfikuje go jako minerał stosunkowo miękki. Ma gęstość około 3,03 g/cm³. Połysk opisywany jest jako szklisty do jedwabistego, szczególnie w przypadku agregatów włóknistych. Jest minerałem kruchym, o doskonałej łupliwości w jednym kierunku. Kryształy mogą być przezroczyste do przeświecających. ## Barwy i odmiany Collinsyt najczęściej jest bezbarwny lub biały. Może również przyjmować odcienie jasnobrązowe, żółtawobrązowe, a niekiedy zielonkawe lub różowawe, co jest związane z obecnością domieszek. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian handlowych czy gemmologicznych. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1927 roku przez Eugene

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Połysk
Vitreous to silky
Rysa
White
Gęstość
3.03
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to translucent
Układ krystaliczny
Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechą charakterystyczną collinsytu są jego formy występowania - najczęściej promieniste lub sferulityczne agregaty drobnych, listewkowych lub igiełkowych kryształów. Jego stosunkowo niska twardość (3,5) i doskonała łupliwość również są pomocne w identyfikacji. Reaguje z kwasami. ## Odróżnianie od podobnych Collinsyt może być mylony z innymi fosforanami tworzącymi promieniste skupienia, takimi jak wavellit czy strengit. Wavellit jest jednak twardszy (3,5-4) i ma inny skład chemiczny. Strengit ma podobną twardość, ale zazwyczaj występuje w innych asocjacjach mineralnych i ma odmienne właściwości optyczne. Dokładne rozróżnienie często wymaga analizy chemicznej (EDS) lub rentgenowskiej (XRD). ## Formy kryształów Kryształy collinsytu są zazwyczaj wydłużone, listewkowe lub igiełkowe, zgodne z osią krystalograficzną b. Tworzą one charakterystyczne agregaty promieniste, sferulityczne, włókniste, a także skupienia rozetowe i warstwowe powłoki.

Środowisko występowania

## Geneza Collinsyt jest minerałem wtórnym. Powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych lub wietrzenia w skałach osadowych bogatych w fosfor, zwłaszcza w fosforytach. Może również tworzyć się w jaskiniach jako produkt reakcji roztworów przesiąkających przez złoża guana z węglanowymi skałami otoczenia. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi fosforanami. W zależności od lokalizacji, towarzyszą mu takie minerały jak: anapait, fairfieldyt, whitlockit, węglanapatyt, gips, kwarc, kalcyt, dolomit oraz różne tlenki żelaza i manganu. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska występowania collinsytu na świecie to m.in. okolice François Lake w Kolumbii Brytyjskiej (Kanada), gdzie został odkryty. Znaczące okazy pochodzą również z kopalni Tip Top w hrabstwie Custer w Dakocie Południowej (USA), gdzie tworzy piękne, białe sferulity. Występuje także w Namibii, Australii (kopalnia Iron Monarch) oraz w Niemczech.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, kulistymi lub promienistymi agregatami o czystej, białej barwie i jedwabistym połysku. Kontrast z ciemną skałą macierzystą (matrycą) znacznie podnosi atrakcyjność wizualną okazu. Ważny jest również brak uszkodzeń delikatnych, igiełkowych kryształów. Okazy z klasycznych lokalizacji, jak kopalnia Tip Top, są szczególnie poszukiwane. ## Popularne stanowiska Najsłynniejsze okazy kolekcjonerskie pochodzą z kopalni Tip Top w Dakocie Południowej, USA. Cenione są również okazy z miejsca odkrycia w Kolumbii Brytyjskiej w Kanadzie oraz z kopalni Iron Monarch w Australii Południowej.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy collinsytu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej, ale należy unikać długotrwałego moczenia. Należy unikać myjek ultradźwiękowych i parowych. ## Czego unikać Collinsyt jest wrażliwy na kwasy, które mogą go uszkodzić lub rozpuścić. Należy chronić go przed kontaktem z chemikaliami domowymi i laboratoryjnymi. Jako minerał stosunkowo miękki, jest podatny na zarysowania, dlatego należy unikać kontaktu z twardszymi minerałami. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów collinsytu w osobnych, wyściełanych pudełkach lub klaserach, aby zapobiec zarysowaniom i uszkodzeniom mechanicznym. Należy chronić go przed kurzem i wilgocią. Kruche, igiełkowe agregaty wymagają szczególnej ostrożności podczas przenoszenia i ekspozycji.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej