Cobaltpentlandite
Wzór chemiczny: Co<sub>9</sub>S<sub>8</sub>
Kobaltopentlandyt to rzadki siarczek kobaltu i żelaza, będący kobaltowym analogiem pentlandytu i występujący w formie drobnych, metalicznych ziaren.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 4.5-5
- Połysk
- Metaliczny
- Rysa
- Czarna
- Gęstość
- 5.15
- Łupliwość
- Brak
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Nieprzezroczysty
- Układ krystaliczny
- Regularny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja kobaltopentlandytu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa ze względu na jego mikroskopijne rozmiary i podobieństwo do innych siarczków. Wymaga zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak analiza składu chemicznego (EDS) i badania pod mikroskopem kruszcowym w świetle odbitym, gdzie wykazuje charakterystyczną różowobrązową barwę. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z pentlandytem, chalkopirytem, pirotynem czy bornitem, z którymi często współwystępuje. Odróżnienie opiera się na analizie chemicznej - kobaltopentlandyt wyróżnia się wysoką zawartością kobaltu. Pentlandyt jest zazwyczaj jaśniejszy, o bardziej żółtawym odcieniu. ## Formy kryształów Najczęściej tworzy drobne, anhedralne (nieprawidłowo wykształcone) ziarna i agregaty. Rzadko obserwuje się słabo wykształcone kryształy o formie sześcianów lub ośmiościanów, zwykle o rozmiarach poniżej jednego milimetra.
Środowisko występowania
## Geneza Kobaltopentlandyt jest minerałem pochodzenia magmowego, krystalizującym z siarczkowych stopów w ultrazasadowych i zasadowych skałach magmowych, takich jak noryty, gabra, perydotyty i dunity. Powstaje w procesach segregacji magmowej w późnych etapach krystalizacji intruzji. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi siarczkami, takimi jak pentlandyt, chalkopiryt, pirotyn, kubanit i milleryt. Towarzyszą mu również magnetyt oraz minerały z grupy platynowców (PGM). ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie, z których pochodzą dobrze zbadane okazy, to rejon Norylska (intruzje Tałnach i Oktiabrskoje) na Syberii w Rosji. Występuje również w kompleksie Bushveld w RPA, w Sudbury w Kanadzie, w regionie Outokumpu w Finlandii oraz w złożach niklu w Kambaldzie w Australii Zachodniej.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska kobaltopentlandytu jest bardzo specyficzna i skierowana głównie do kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach systematycznych lub minerałach złóż (tzw. "micromounts"). Ponieważ minerał ten rzadko tworzy widoczne gołym okiem kryształy, najbardziej cenione są okazy, gdzie ziarna kobaltopentlandytu są możliwie największe i wyraźnie odcinają się barwą od otaczającej matrycy siarczkowej. Wartość podnosi naukowe potwierdzenie identyfikacji minerału oraz dokładna lokalizacja pochodzenia.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy kobaltopentlandytu, ze względu na ich występowanie w postaci drobnych ziaren w skale macierzystej, zazwyczaj nie wymagają czyszczenia. Jeśli jest to konieczne, można użyć miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i środkami chemicznymi. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie wilgoci i tlenu, co może prowadzić do jego utleniania i zmiany barwy. Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na gwałtowne zmiany temperatury. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchych warunkach, najlepiej w zamkniętych, szczelnych pojemnikach lub klaserach, aby ograniczyć dostęp powietrza i wilgoci. Ekspozycja powinna odbywać się w stabilnych warunkach środowiskowych.