Cobaltkoritnigite

Wzór chemiczny: Co²⁺(As⁵⁺O₃OH)·H₂O

Rzadki arsenian kobaltu, tworzący charakterystyczne, fioletoworóżowe, listewkowe kryształy, będący kobaltowym analogiem koritnigitu.

## Charakterystyka Cobaltkoritnigit to uwodniony arsenian kobaltu, należący do grupy koritnigitu. Jest kobaltowym analogiem koritnigitu, w którym cynk został zastąpiony przez kobalt. Tworzy wydłużone, listewkowe lub igiełkowe kryształy, często zebrane w promieniste lub chaotyczne agregaty. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają 1-2 mm długości. Minerał ten jest ceniony przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich arsenianach i minerałach kobaltu ze względu na jego intensywną barwę i atrakcyjne formy występowania. ## Właściwości fizyczne Kryształy cobaltkoritnigitu wykazują szklisty połysk. Minerał jest stosunkowo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi około 3. Jest przezroczysty do przeświecającego. Gęstość obliczona wynosi 3.55 g/cm³. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, właściwości te są trudne do zbadania na pojedynczych okazach. ## Barwy i odmiany Cobaltkoritnigit występuje w charakterystycznym, intensywnym fioletoworóżowym lub różowofioletowym kolorze. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1999 roku przez Wernera Krause, Heinza-Jürgena Bernahrdta, Herta Effenbergera i Klausa Belendorffa. Jego nazwa nawiązuje do składu chemicznego (dominujący kobalt) oraz strukturalnego podobieństwa do koritnigitu. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) jako nowy minerał (IMA1997-023). Miejscem typowym (type locality) jest kopalnia Aghbar w Maroku. ## Zastosowania Cobaltkoritnigit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów i przedmiotem badań naukowych.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2-3
Barwa: Pale purple to intense purple, pale rose red to intense purple-rose
Połysk: Vitreous
Rysa: Pale pink
Gęstość: 0
Łupliwość: {010} perfect; {100} good.
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Transparent,Translucent
Układ krystaliczny: Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cobaltkoritnigit jest rozpoznawany głównie na podstawie jego unikalnego, intensywnego fioletoworóżowego koloru, formy kryształów (drobne, listewkowe lub igiełkowe) oraz charakterystycznych paragenez. Występuje w postaci niewielkich agregatów na skałach macierzystych bogatych w inne minerały kobaltu i arsenu. ## Odróżnianie od podobnych Minerał ten można pomylić z erytrynem, który również ma różowoczerwony kolor i występuje w podobnych środowiskach. Erytryn tworzy jednak zazwyczaj większe, bardziej pryzmatyczne kryształy i ma doskonałą łupliwość w jednym kierunku, podczas gdy cobaltkoritnigit tworzy drobniejsze, listewkowe kryształy. Ostateczne odróżnienie często wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub analiza chemiczna (EDS). ## Formy kryształów Kryształy są listewkowe, wydłużone wzdłuż osi [100] i spłaszczone zgodnie z {001}. Zwykle występują w postaci promienistych lub splątanych agregatów, a także jako rozproszone, pojedyncze kryształy na matrycy skalnej.

Środowisko występowania

## Geneza Cobaltkoritnigit jest wtórnym minerałem powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców bogatych w kobalt i arsen. Tworzy się w warunkach niskich temperatur w wyniku przemian pierwotnych siarczków i arsenków kobaltu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami arsenowymi i kobaltowymi. Najczęściej spotykane minerały towarzyszące to erytryn, farmakosyderyt, goethyt, kwarc, talmessyt, a także inne rzadkie arseniany jak gersdorffit czy kobaltowy maghrebit. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania cobaltkoritnigitu jest kopalnia Aghbar w dystrykcie Bou Azzer w Maroku. Jest to światowej sławy lokalizacja dla minerałów kobaltowo-arsenowych. Poza Marokiem, jego obecność odnotowano również w kopalni Daniel w pobliżu Wittichen w Schwarzwaldzie (Niemcy).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy cobaltkoritnigitu charakteryzują się intensywną, nasyconą fioletoworóżową barwą. Wysoko oceniane są bogate skupienia dobrze uformowanych, błyszczących kryształów tworzących promieniste agregaty na kontrastującej matrycy skalnej. Wielkość kryształów, choć zazwyczaj niewielka, również wpływa na wartość - okazy z kryształami przekraczającymi 1 mm są rzadkością. Ważny jest również brak uszkodzeń delikatnych igiełek. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najlepsze i najbardziej poszukiwane okazy pochodzą z miejsca typowego - kopalni Aghbar w rejonie Bou Azzer w Maroku. Okazy z tej lokalizacji ustanawiają standard jakości dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Z uwagi na jego reaktywność i miękkość, należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. Jeśli konieczne jest użycie płynu, można bardzo ostrożnie użyć czystego alkoholu izopropylowego, aplikując go miejscowo i pozwalając na szybkie odparowanie. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami, które mogą uszkodzić lub rozpuścić minerał. Jest wrażliwy na wysoką temperaturę i wstrząsy mechaniczne. Nie należy go czyścić ultradźwiękami. Długotrwała ekspozycja na silne światło może nie być wskazana, chociaż brak jest szczegółowych badań na ten temat. ## Przechowywanie Okazy cobaltkoritnigitu powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w suchym otoczeniu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła. Najlepiej przechowywać go w zamkniętym pudełku klaserowym, aby chronić delikatne kryształy przed uszkodzeniem mechanicznym i kurzem.