Clinozoisite
Wzór chemiczny: Ca<sub>2</sub>Al<sub>3</sub>(Si<sub>2</sub>O<sub>7</sub>)(SiO<sub>4</sub>)O(OH)
Krzemian wapnia i glinu z grupy epidotu, tworzący pryzmatyczne kryształy o barwach od zielonkawej i szarej do różowej i brązowej.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 6-7
- Połysk
- Szklisty, żywiczny
- Rysa
- Biała
- Gęstość
- 3.21-3.38
- Łupliwość
- Doskonała wg {001}
- Przełam
- Nierówny do muszlowego
- Przezroczystość
- Przezroczysty do przeświecającego
- Układ krystaliczny
- Jednoskośny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Klinozoisyt najłatwiej rozpoznać po jego charakterystycznych, wydłużonych i często prążkowanych kryształach pryzmatycznych. Ważnymi cechami są szklisty połysk, twardość (rysuje szkło) oraz doskonała łupliwość w jednym kierunku. Występuje w specyficznych środowiskach metamorficznych. ## Odróżnianie od podobnych Klinozoisyt jest trudny do odróżnienia od epidotu bez specjalistycznych badań. Zazwyczaj epidot ma bardziej intensywną, pistacjowozieloną barwę, podczas gdy klinozoisyt jest jaśniejszy, bardziej szarawy lub brązowawy. Ostateczne rozróżnienie wymaga analizy optycznej lub rentgenowskiej. Można go również pomylić z wezuwianem, diopsydem czy turmalinem, od których różni się formą kryształów, twardością i łupliwością. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj słupowe lub pryzmatyczne, często wydłużone wzdłuż jednej osi i podłużnie prążkowane. Występuje także w skupieniach ziarnistych, włóknistych, promienistych lub w formie zbitych, masywnych agregatów.
Środowisko występowania
## Geneza Klinozoisyt jest typowym minerałem skał metamorficznych. Powstaje w warunkach metamorfizmu regionalnego niskiego i średniego stopnia, w facji zieleńcowej i amfibolitowej. Jest również produktem metasomatozy kontaktowej w skałach węglanowych (skarnach) oraz hydrotermalnych przeobrażeń plagioklazów (saussurytyzacji). ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi minerałami z grupy epidotu (epidotem, zoisytem), a także z aktynolitem, chlorytem, albitem, kwarcem, kalcytem, wezuwianem, diopsydem i granatami (głównie grossularem). ## Lokalizacje Znaczące złoża i dobrze wykształcone kryształy klinozoisytu pochodzą z wielu miejsc na świecie. Do najważniejszych należą dolina Ala i dolina Viù w Piemoncie (Włochy), Knappenwand w dolinie Untersulzbach (Austria), okolice Zermatt (Szwajcaria), Kalifornia i Kolorado (USA), a także Meksyk, Pakistan, Kenia i Madagaskar.
Rzadkość
Niezbyt pospolity
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są dobrze wykształcone, ostro zakończone, przezroczyste kryształy o żywej barwie - zwłaszcza różowe, żółte i jasnozielone. Wysoko oceniane są również duże, nieuszkodzone kryształy oraz estetyczne narosty na skale macierzystej, szczególnie w towarzystwie innych minerałów, takich jak diopsyd, granaty czy kwarc. ## Popularne stanowiska Okazy o jakości jubilerskiej i najlepsze kryształy kolekcjonerskie pochodzą głównie z Pakistanu (dolina Shigar), Meksyku (Baja California), Kenii oraz z alpejskich szczelin w Austrii i Szwajcarii. Klasyczne, historyczne stanowiska znajdują się we Włoszech (Piemont).
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy klinozoisytu można bezpiecznie czyścić letnią wodą z dodatkiem łagodnego mydła i przy użyciu miękkiej szczoteczki. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą spowodować pęknięcia wzdłuż płaszczyzn łupliwości. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie silnych kwasów, zwłaszcza kwasu fluorowodorowego. Należy unikać gwałtownych zmian temperatury, które mogą prowadzić do wewnętrznych spękań. Nie powinien być wystawiany na długotrwałe działanie bezpośredniego światła słonecznego, chociaż jego kolor jest generalnie stabilny. ## Przechowywanie Ze względu na stosunkowo dobrą twardość, klinozoisyt nie jest szczególnie podatny na zarysowania, jednak jego kruchość i łupliwość wymagają ostrożności. Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych pudełkach lub na miękkim podłożu, aby uniknąć uderzeń i nacisku, które mogłyby spowodować odłupanie fragmentów.