Clinoungemachite

Wzór chemiczny: K₃Na₈Fe³⁺(S⁶⁺O₄)₆(OH)₂·₁₀H₂O

Klinoungemachit to rzadki, uwodniony siarczan żelaza, sodu i potasu, tworzący drobne, bezbarwne do bladożółtych kryształy w formie igieł i tabliczek.

## Charakterystyka Klinoungemachit jest złożonym, uwodnionym siarczanem żelaza, sodu i potasu, należącym do grupy ungemachitu. Występuje w postaci bardzo małych, igiełkowych lub tabliczkowych kryształów, rzadko przekraczających 1 mm długości. Zazwyczaj tworzy promieniste agregaty, rozety lub występuje jako naloty i powłoki na innych minerałach. ## Właściwości fizyczne Kryształy są przezroczyste i wykazują szklisty połysk. Ze względu na niewielki rozmiar i rzadkość występowania, wiele jego właściwości fizycznych, takich jak twardość, gęstość czy łupliwość, nie zostało precyzyjnie określonych. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest bezbarwny do bladożółtego. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Klinoungemachit został opisany jako nowy minerał w 1980 roku przez Josepha A. Mandarino, B. D. Sturmana i P. J. Dunna. Jego nazwa nawiązuje do jednoskośnego (ang. *monoclinic*) układu krystalograficznego oraz do jego związku strukturalnego z ungemachitem, innym siarczanem nazwanym na cześć belgijskiego mineraloga Henriego Ungemacha.

Właściwości

Połysk: Vitreous
Gęstość: 0
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie klinoungemachitu opiera się głównie na jego charakterystycznym wyglądzie - drobnych, igiełkowych lub tabliczkowych kryształach tworzących promieniste skupienia. Kluczowe jest również jego pochodzenie z unikalnego środowiska geologicznego (utlenione złoża siarczkowe w klimacie pustynnym) oraz współwystępowanie z innymi rzadkimi siarczanami. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi siarczanami, takimi jak ungemachit, metasideronatryt czy metawoltyn. Ungemachit krystalizuje w układzie trygonalnym, w przeciwieństwie do jednoskośnego klinoungemachitu, jednak rozróżnienie tych minerałów bez zaawansowanych metod analitycznych (XRD) jest praktycznie niemożliwe. ## Formy kryształów Klinoungemachit tworzy wydłużone, igiełkowe kryształy lub spłaszczone, tabliczkowe formy. Kryształy te często łączą się w promieniste agregaty, rozety lub tworzą delikatne naloty na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Klinoungemachit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż siarczkowych, szczególnie w ekstremalnie suchych, pustynnych warunkach. Tworzy się w wyniku reakcji roztworów bogatych w siarczany z minerałami zawierającymi żelazo, sód i potas. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi, wtórnymi siarczanami, takimi jak ungemachit, metasideronatryt, metawoltyn, sideronatryt, tamarugit, coquimbit i chalkantyt. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania klinoungemachitu jest kopalnia Chuquicamata w regionie Antofagasta w Chile. Jest to największa na świecie kopalnia odkrywkowa miedzi, znana z występowania wielu rzadkich minerałów wtórnych.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów klinoungemachitu jest oceniana przede wszystkim na podstawie bogactwa i estetyki agregatów krystalicznych. Najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, wyraźnymi rozetami lub promienistymi skupieniami igiełkowych kryształów, kontrastującymi z matrycą skalną. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, kluczowa jest ich obfitość na okazie. ## Popularne stanowiska Jedynym znanym i komercyjnie istotnym źródłem okazów klinoungemachitu jest kopalnia Chuquicamata w Chile. Okazy z tej lokalizacji są standardem dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną kruchość i niewielkie rozmiary kryształów, czyszczenie mechaniczne jest niewskazane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości do usunięcia luźnych pyłów. Należy unikać kontaktu z wodą, która może rozpuścić minerał. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, parą wodną i wszelkimi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na zmiany wilgotności i temperatury. Nie należy go wystawiać na bezpośrednie działanie światła słonecznego. ## Przechowywanie Okazy klinoungemachitu powinny być przechowywane w szczelnie zamkniętych pojemnikach lub pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed wilgocią, kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Najlepiej przechowywać je w suchym miejscu o stabilnej temperaturze.