Clinophosinaite

Wzór chemiczny: Na<sub>3</sub>Ca(SiO<sub>3</sub>)(PO<sub>4</sub>)

Klinofosynait to rzadki krzemian i fosforan sodu i wapnia, tworzący drobne, bezbarwne lub różowe kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Klinofosynait jest złożonym krzemianofosforanem sodu i wapnia. Występuje w postaci niewielkich, tabliczkowych lub słupkowych kryształów, które rzadko przekraczają kilka milimetrów długości. Zazwyczaj tworzy promieniste lub ziarniste agregaty. Jest minerałem przezroczystym do przeświecającego, o szklistym połysku. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością około 5 w skali Mohsa. Jego gęstość wynosi około 2.75 g/cm³. Posiada doskonałą łupliwość w jednym kierunku. ## Barwy i odmiany Klinofosynait jest najczęściej bezbarwny, biały, bladoróżowy lub fioletowawy. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego jednoskośnego (monoclinic) układu krystalograficznego oraz składu chemicznego, w którym obecne są grupy fosforanowe. Został opisany po raz pierwszy w 1981 roku przez A.P. Chomiakowa, A.W. Bykową i J.A. Malinowskiego na podstawie materiału z masywu Chibiny w Rosji. ## Zastosowania Klinofosynait nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
2.75
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Klinofosynait jest trudny do zidentyfikowania bez zaawansowanych metod badawczych. Wstępna identyfikacja opiera się na jego specyficznym środowisku występowania (pegmatyty agpaitowe), pokroju kryształów (drobne, tabliczkowe), różowej barwie i współwystępowaniu z innymi rzadkimi minerałami alkalicznymi. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi bezbarwnymi lub różowymi minerałami z pegmatytów alkalicznych, takimi jak natrolit, sérandyt czy eudialit. Od natrolitu różni się pokrojem kryształów (natrolit tworzy igiełkowe), a od sérandytu i eudialitu twardością i innymi właściwościami fizycznymi. Pewne rozróżnienie wymaga analizy chemicznej (EDS) lub rentgenowskiej (XRD). ## Formy kryształów Tworzy niewielkie, tabliczkowe lub krótkosłupkowe kryształy, często zgrupowane w promieniste lub ziarniste agregaty. Kryształy są zazwyczaj słabo wykształcone.

Środowisko występowania

## Geneza Klinofosynait jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego, związanym z silnie zalkalizowanymi pegmatytami (pegmatyty agpaitowe), które przecinają nefelinowe sjenity. Powstaje w późnych stadiach krystalizacji tych pegmatytów. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak egiryn, mikroklin, nefelin, natrolit, lomonosowit, eudialit, sérandyt, villiaumit oraz innymi rzadkimi minerałami alkalicznymi. ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowiska klinofosynaitu na świecie znajdują się w alkalicznych masywach Półwyspu Kolskiego w Rosji, zwłaszcza w masywie Chibiny (góra Kukiswumczorr, góra Jukspor) oraz w masywie Łowozierskim (góra Alluaiw). Są to miejsca typowe dla tego minerału.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, przezroczystymi kryształami o intensywnie różowej barwie, osadzone na kontrastującej matrycy skalnej, na przykład w towarzystwie ciemnozielonego egirynu. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, liczy się ich ostrość i brak uszkodzeń. Atrakcyjne są również bogate agregaty. ## Popularne stanowiska Zdecydowana większość najlepszych okazów kolekcjonerskich pochodzi z pegmatytów w masywie Chibiny na Półwyspie Kolskim w Rosji. Okazy z tego regionu są uważane za klasyczne i najbardziej pożądane.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy klinofosynaitu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej, ale należy unikać długotrwałego moczenia. Zawsze należy dokładnie wysuszyć okaz. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi silnymi chemikaliami, które mogą uszkodzić powierzchnię minerału. Ze względu na doskonałą łupliwość jest wrażliwy na uderzenia i naprężenia mechaniczne. Nie należy go czyścić w myjkach ultradźwiękowych. ## Przechowywanie Okazy klinofosynaitu, ze względu na ich niewielkie rozmiary i kruchość, najlepiej przechowywać w zamykanych pudełkach typu "micromount", wyłożonych miękkim materiałem, co chroni je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej