Clinokurchatovite

Wzór chemiczny: CaMgB<sub>2</sub>O<sub>5</sub>

Rzadki boran wapnia i magnezu, jednoskośny polimorf kurchatowitu, znajdowany w skarnach.

## Charakterystyka Klinokurchatowit to rzadki minerał z grupy boranów, będący jednoskośnym polimorfem kurchatowitu. Zazwyczaj występuje w postaci drobnoziarnistych, zbitych agregatów lub jako anhedralne (nieregularne) ziarna wrosłe w matrycę skalną. Dobrze wykształcone kryształy są wyjątkowo rzadkie. Minerał jest najczęściej bezbarwny, biały lub szarawy, o szklistym połysku. ## Właściwości fizyczne Twardość klinokurchatowitu w skali Mohsa wynosi około 5.5, co czyni go minerałem o średniej twardości. Ma gęstość około 2.99 g/cm³. Jest przezroczysty do przeświecającego. Wykazuje dobrą łupliwość w jednym kierunku. ## Barwy i odmiany Minerał ten nie wykazuje dużej zmienności barwnej. Jego najczęstsze kolory to biały, szary i bezbarwny. Nie są znane żadne jego nazwane odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego jednoskośnej (ang. *monoclinic*, stąd przedrostek "klino-") struktury krystalicznej oraz do jego związku z rombowym kurchatowitem, którego jest polimorfem. Kurchatowit został nazwany na cześć radzieckiego fizyka jądrowego Igora Kurchatova. Klinokurchatowit został po raz pierwszy opisany w 1978 roku przez N.N. Pertseva i innych badaczy ze złoża boru Titovskoe w Jakucji (Rosja). ## Zastosowania Klinokurchatowit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ze względu na swoją rzadkość i niepozorny wygląd jest obiektem zainteresowania głównie wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich oraz naukowców badających złoża boru.

Właściwości

Twardość Mohsa
5.5
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
2.99
Łupliwość
Good on {110}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to Translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja klinokurchatowitu na podstawie cech wizualnych jest bardzo trudna. Kluczowe jest rozpoznanie środowiska jego występowania - wysokotemperaturowych skarnów magnezowych. Zazwyczaj występuje w postaci drobnych, białych lub bezbarwnych ziaren. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) w celu odróżnienia go od kurchatowitu i innych podobnych minerałów. ## Odróżnianie od podobnych Klinokurchatowit jest najczęściej mylony ze swoim dimorfem, **kurchatowitem**. Rozróżnienie tych dwóch minerałów jest niemożliwe bez analizy krystalograficznej. Może również przypominać inne białe minerały skarnowe, takie jak **wollastonit**, **diopsyd** czy **kalcyt**, jednak jest od nich twardszy (w przypadku kalcytu) i ma inny skład chemiczny. ## Formy kryształów Zazwyczaj tworzy anhedralne (nieregularne) ziarna i masywne, drobnoziarniste agregaty. Rzadko obserwuje się subhedralne (częściowo wykształcone) kryształy o niewielkich rozmiarach.

Środowisko występowania

## Geneza Klinokurchatowit jest minerałem pochodzenia metamorficznego i metasomatycznego. Powstaje w warunkach wysokiej temperatury w strefach kontaktowych pomiędzy intruzjami skał magmowych (np. granitów) a skałami węglanowymi bogatymi w magnez (dolomitami). Jego krystalizacja jest związana z dopływem roztworów bogatych w bor. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi boranami oraz minerałami skarnowymi. Do jego typowych asocjacji należą: kurchatowit (jego polimorf), sakhaite, harkeryt, suanit, szaibelyit, a także kalcyt, dolomit, spinel, forsteryt, diopsyd i flogopit. ## Lokalizacje Najważniejszym i najlepiej poznanym miejscem występowania klinokurchatowitu jest jego lokalizacja typowa - złoże boru Titovskoe w Górach Tas-Chajachtach, w Republice Sacha (Jakucja) w Rosji. Jest to praktycznie jedyne źródło okazów kolekcjonerskich tego minerału.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów wartość okazu klinokurchatowitu zależy przede wszystkim od jego naukowego znaczenia i pewności identyfikacji. Ponieważ jest to minerał rzadki i zazwyczaj nieefektowny wizualnie, najbardziej cenione są bogate agregaty z widocznymi ziarnami, zwłaszcza w towarzystwie innych rzadkich boranów. Każdy okaz z częściowo wykształconymi kryształami byłby uznany za wyjątkowy. ## Popularne stanowiska Jedynym znanym źródłem okazów kolekcjonerskich jest złoże Titovskoe w rosyjskiej Jakucji. Okazy z tej lokalizacji są standardem dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić delikatnie, używając miękkiej szczoteczki i wody destylowanej. Ze względu na możliwą obecność wrostków i spękań, należy unikać myjek ultradźwiękowych, chyba że okaz jest litym, jednorodnym fragmentem. ## Czego unikać Jako boran, minerał może być wrażliwy na działanie kwasów. Należy unikać kontaktu z chemikaliami domowymi i laboratoryjnymi. Nie należy go podgrzewać ani narażać na gwałtowne zmiany temperatury. ## Przechowywanie Przechowywać w osobnych, wyłożonych pudełkach, aby uniknąć zarysowania przez twardsze minerały. Chronić przed kurzem i wilgocią. Zaleca się przechowywanie w stabilnych warunkach pokojowych, z dala od bezpośredniego światła słonecznego.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej