Clinohedrite

Wzór chemiczny: CaZn²⁺SiO₄·H₂O

Klinoklaz to rzadki krzemian cynku i wapnia, wyróżniający się intensywną, pomarańczową fluorescencją w świetle ultrafioletowym.

## Charakterystyka Klinoklaz jest uwodnionym krzemianem cynku i wapnia, tworzącym zazwyczaj drobne, tabliczkowe lub klinowate kryształy. Występuje w postaci niewielkich skupień, nalotów lub jako pojedyncze, rozproszone kryształy w szczelinach skalnych. Jego najbardziej charakterystyczną cechą, która przyciąga uwagę kolekcjonerów, jest bardzo silna i charakterystyczna fluorescencja w świetle ultrafioletowym. ## Właściwości fizyczne Kryształy klinoklazu są stosunkowo miękkie, o twardości 5.5 w skali Mohsa. Mają szklisty, a na powierzchniach przełamu tłusty lub żywiczny połysk. Są przezroczyste do przeświecających. Gęstość minerału wynosi około 3.28-3.33 g/cm³. ## Barwy i odmiany Zazwyczaj jest bezbarwny, biały, bladoróżowy lub jasnofioletowy. Niektóre okazy mogą wykazywać delikatny pleochroizm. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1898 roku przez Samuela L. Penfielda i H.W. Foote'a na podstawie próbek z kopalni Franklin w New Jersey, USA. Jego nazwa pochodzi od greckich słów *klino* (κλίνω) - "pochylać" i *hedra* (ἕδρα) - "ściana", co nawiązuje do klinowatego kształtu jego kryształów. ## Zastosowania Klinoklaz nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest ceniony wyłącznie jako minerał kolekcjonerski, szczególnie ze względu na swoje wyjątkowe właściwości fluorescencyjne.

Właściwości

Twardość Mohsa
5.5
Barwa
Colorless, pale amethystine (rare)
Połysk
Vitreous, Resinous
Rysa
White
Gęstość
3.28
Łupliwość
On {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent,Translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Najważniejszą cechą diagnostyczną klinoklazu jest jego intensywna, pomarańczowa do żółto-pomarańczowej fluorescencja w krótkofalowym świetle UV. W świetle dziennym można go rozpoznać po charakterystycznym klinowatym kształcie kryształów i współwystępowaniu z innymi minerałami ze złoża Franklin. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi bezbarwnymi lub białymi minerałami ze złoża Franklin, takimi jak willemit czy kalcyt. Jednak żaden z nich nie wykazuje tak charakterystycznej pomarańczowej fluorescencji. Willemit fluoryzuje na zielono, a kalcyt zazwyczaj na czerwono lub różowo. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj niewielkie, o pokroju tabliczkowym, często ze ściętymi krawędziami nadającymi im klinowaty wygląd. Tworzą skupienia ziarniste, promieniste agregaty lub narastają w druzach w szczelinach skał.

Środowisko występowania

## Geneza Klinoklaz jest minerałem pochodzenia metamorficznego. Powstaje w wyniku metamorfizmu kontaktowego zmineralizowanych skał węglanowych, w specyficznych warunkach geochemicznych panujących w złożach cynku, takich jak złoże Franklin w New Jersey. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z franklinitem, willemitem, cynkitem, hardystonitem, kalcytem, bustamitem i rodochrozytem. Jest to klasyczna asocjacja dla złoża Franklin. ## Lokalizacje Najważniejszym i historycznym miejscem występowania klinoklazu jest kopalnia Franklin w hrabstwie Sussex, New Jersey, USA, która jest jego lokalizacją typową. Znany jest również z pobliskiej kopalni Sterling Hill. Poza USA, jego obecność odnotowano w Christmas Mine w Arizonie oraz w nielicznych lokalizacjach w Japonii i Namibii, jednak okazy stamtąd są ekstremalnie rzadkie i nie mają znaczenia kolekcjonerskiego.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy klinoklazu to te z dobrze wykształconymi, ostrymi i przezroczystymi kryształami, osadzonymi na kontrastującej matrycy, np. z ciemnym franklinitem. Kluczowym czynnikiem jest intensywność i jednolitość pomarańczowej fluorescencji. Wielkość kryształów również ma znaczenie - okazy z kryształami przekraczającymi kilka milimetrów są już uważane za wyjątkowe. ## Popularne stanowiska Zdecydowana większość, jeśli nie wszystkie, okazy kolekcjonerskie pochodzą z jednego miejsca na świecie: kopalni Franklin w New Jersey, USA. Jest to klasyczna i najbardziej pożądana lokalizacja dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy klinoklazu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć sprężonego powietrza. Z uwagi na jego kruchość i potencjalną reaktywność, unika się mycia w wodzie, a zwłaszcza w detergentach. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami, które mogą uszkodzić powierzchnię kryształów. Minerał jest kruchy, więc należy chronić go przed uderzeniami i zarysowaniem. Nie należy go podgrzewać ani poddawać gwałtownym zmianom temperatury. ## Przechowywanie Okazy klinoklazu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach lub gablotach, aby uniknąć kontaktu z twardszymi minerałami. Ze względu na jego rzadkość i wartość kolekcjonerską, zaleca się minimalizowanie bezpośredniej ekspozycji na silne światło, chociaż nie jest on szczególnie wrażliwy na blaknięcie.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej