Clinofergusonite-(Nd)

Wzór chemiczny: NdNb⁵⁺O₄

Klinofergusonit-(Nd) to rzadki minerał niobu i neodymu, tworzący mikroskopijne, żywiczne kryształy o brązowej barwie.

## Charakterystyka Klinofergusonit-(Nd) jest minerałem z grupy fergusonitu, należącym do tlenków. W jego składzie dominuje niob i neodym. Tworzy bardzo małe, pojedyncze kryształy o wielkości nieprzekraczającej 0.1 mm. Zazwyczaj są one tabliczkowe lub pryzmatyczne. Ze względu na swój mikroskopijny rozmiar, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez specjalistycznego sprzętu. ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują żywiczny połysk. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów próbek, jednak gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki elementarnej wynosi 6.03 g/cm³. Minerał jest kruchy. ## Barwy i odmiany Obserwowane kryształy mają barwę od brązowej do czerwonobrązowej. Nie wyróżnia się odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Nazwa "klinofergusonit" nawiązuje do jego jednoskośnej (ang. *monoclinic*) symetrii oraz do związku z tetragonalnym minerałem fergusonitem. Człon -(Nd) wskazuje na dominację neodymu (Nd) jako pierwiastka ziem rzadkich w jego strukturze. Minerał został opisany przez T. V. Subbotinę i współpracowników w 1987 roku na podstawie materiału z Półwyspu Kolskiego w Rosji. ## Zastosowania Klinofergusonit-(Nd) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest obiektem zainteresowania wyłącznie naukowego i kolekcjonerskiego dla specjalistów gromadzących minerały ziem rzadkich lub tzw. "mikrominerały".

Właściwości

Twardość Mohsa: 5.5-6.5
Barwa: Red, brownish red, yellowish brown
Połysk: Resinous
Rysa: Pale brown
Gęstość: 6.45
Łupliwość: None
Przełam: Sub-Conchoidal
Przezroczystość: Translucent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja klinofergusonitu-(Nd) jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych, takich jak spektroskopia dyspersji energii (EDS/EDX) w celu potwierdzenia składu chemicznego (obecności niobu i neodymu) oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD) do określenia struktury krystalicznej. Wizualnie, w terenie lub w kolekcji, jest nierozpoznawalny. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy fergusonitu, takimi jak fergusonit-(Y), fergusonit-(Ce) czy klinofergusonit-(Y). Rozróżnienie wymaga analizy chemicznej w celu ustalenia dominującego pierwiastka ziem rzadkich. Podobny wygląd mogą mieć również inne tlenki niobu i tantalu, np. pirochlor, mikrolit czy kolumbit. ## Formy kryształów Tworzy drobne, pojedyncze kryształy o pokroju tabliczkowym lub krótkopryzmatycznym, osiągające rozmiary do 0.1 mm.

Środowisko występowania

## Geneza Klinofergusonit-(Nd) powstaje w późnych stadiach krystalizacji pegmatytów alkalicznych, bogatych w pierwiastki ziem rzadkich i niob. Jest minerałem hydrotermalnym, krystalizującym w zmienionych partiach tych skał. ## Asocjacje mineralne Na stanowisku typowym (góra Alluaiw, masyw Łowoziero) współwystępuje z mikroklinem, nefelinem, egirynem, eudialitem, lorenzenitem, lamonosowitem, murmanitem, natrosilitem i natroniobitem. ## Lokalizacje Jedyne potwierdzone i dobrze opisane stanowisko tego minerału na świecie to góra Alluaiw w masywie Łowoziero na Półwyspie Kolskim w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Ze względu na mikroskopijny rozmiar, jedynym kryterium oceny jest jakość i bogactwo okazu macierzystego. Najbardziej pożądane są próbki z licznymi, dobrze wykształconymi mikrokryształami, najlepiej w towarzystwie innych rzadkich minerałów. Identyfikacja musi być potwierdzona analitycznie. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest masyw Łowoziero w Rosji. Materiał z tej lokalizacji jest standardem dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy tego minerału są ekstremalnie małe i kruche, zazwyczaj osadzone na innym minerale (matrycy). Nie zaleca się żadnego czyszczenia mechanicznego ani chemicznego, które mogłoby zniszczyć lub usunąć mikroskopijne kryształy. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z jakimikolwiek chemikaliami, ultradźwiękami oraz gwałtownymi zmianami temperatury. Kryształy są bardzo kruche i podatne na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych pudełkach na mikrominerały (tzw. micromount), aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami fizycznymi. Nie wymagają specjalnych warunków oświetleniowych ani wilgotnościowych.