Clinochalcomenite

Wzór chemiczny: Cu²⁺Se⁴⁺O₃(H₂O)₂

Klinochalkomenit to bardzo rzadki selenin miedzi, tworzący mikroskopijne, pryzmatyczne kryształy o intensywnie niebieskozielonej barwie.

## Charakterystyka Klinochalkomenit jest uwodnionym seleninem miedzi, występującym w postaci bardzo małych, pryzmatycznych lub igiełkowych kryształów, rzadko przekraczających 1 mm długości. Tworzy promieniste agregaty, rozetki lub występuje jako naloty i skupienia ziarniste. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, żywa niebieskozielona barwa. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się szklistym połyskiem i jest przezroczysty do przeświecającego. Ma stosunkowo niewielką twardość, wynoszącą około 2 w skali Mohsa, co czyni go bardzo delikatnym. Jego gęstość jest znacznie większa od przeciętnej i wynosi około 3,37 g/cm³. ## Barwy i odmiany Klinochalkomenit występuje w jednolitym, charakterystycznym niebieskozielonym kolorze. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego jednoskośnego (monoklinicznego) układu krystalograficznego (gr. *klinein* - nachylać) oraz składu chemicznego - obecności miedzi (gr. *chalkos*) i selenu. Został opisany po raz pierwszy w 1880 roku na podstawie próbek z Argentyny. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, klinochalkomenit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów (tzw. mikromontów) oraz naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2
Barwa: bluish green
Połysk: Vitreous
Rysa: pale green
Gęstość: 0
Łupliwość: Perfect on {110}
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Translucent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Klinochalkomenit rozpoznaje się na podstawie jego charakterystycznej, intensywnej niebieskozielonej barwy, formy niewielkich, pryzmatycznych lub igiełkowych kryształów tworzących promieniste agregaty oraz specyficznego środowiska występowania - stref utleniania złóż selenu i miedzi. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi minerałami miedzi o podobnej barwie, takimi jak chalkomenit, brochantyt czy malachit. Od chalkomenitu (układ rombowy) odróżnia go jednoskośny układ krystalograficzny, co jest możliwe do stwierdzenia jedynie za pomocą zaawansowanych metod badawczych. Od innych minerałów odróżnia go test na obecność selenu. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy, często zakończone płaskimi ścianami. Kryształy te zazwyczaj grupują się w promieniste, gwiaździste lub strefowo ułożone agregaty. Występuje także w postaci skupień włóknistych i ziarnistych nalotów.

Środowisko występowania

## Geneza Klinochalkomenit jest wtórnym minerałem powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców zawierających selen i miedź. Tworzy się w warunkach suchych i pustynnych w wyniku reakcji wód bogatych w tlen z pierwotnymi selenkami miedzi. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z chalkomenitem, a także z innymi seleninami i selenkami, takimi jak ahlfeldyt, umangit, klausthalit. Towarzyszą mu również inne minerały wtórne, np. malachit, oraz minerały skały płonnej, jak kwarc czy baryt. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska tego bardzo rzadkiego minerału znajdują się w Argentynie (kopalnia El Cóndor, prowincja La Rioja - lokalizacja typowa), Boliwii (kopalnia El Dragón), Demokratycznej Republice Konga (prowincja Katanga) oraz w USA (Park Narodowy Wielkiego Kanionu, Arizona).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy klinochalkomenitu to te z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o intensywnej, żywej barwie, tworzące estetyczne, promieniste agregaty na kontrastującym podłożu (matriksie). Ze względu na mikroskopijne rozmiary, kluczowa jest jakość samego kryształu lub grupy kryształów, a nie wielkość całego okazu. Czystość i brak uszkodzeń są niezwykle ważne. ## Popularne stanowiska Za najlepsze na świecie uznawane są okazy pochodzące z kopalni El Cóndor w Argentynie oraz z kopalni El Dragón w Boliwii. Dostarczają one ostrych, dobrze uformowanych mikrokryształów, które są wzorcem dla tego gatunku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy klinochalkomenitu są ekstremalnie delikatne i wrażliwe. Czyszczenie mechaniczne jest niewskazane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości, aby usunąć luźne cząstki kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą, która może uszkodzić lub rozpuścić minerał. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami, detergentami i wszelkimi chemikaliami. Minerał jest bardzo miękki, podatny na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. Należy chronić go przed wysoką temperaturą i nagłymi jej zmianami. ## Przechowywanie Okazy klinochalkomenitu, zazwyczaj w formie mikromontów, powinny być przechowywane wyłącznie w szczelnych, zamykanych pudełkach typu "micromount box", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami fizycznymi. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne.