Clinocervantite

Wzór chemiczny: Sb<sup>3+</sup>Sb<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>

Klinocervantyt to rzadki tlenek antymonu, będący jednoskośnym odpowiednikiem cervantytu, tworzący najczęściej żółtawe naloty i naskorupienia.

## Charakterystyka Klinocervantyt jest rzadkim, wtórnym tlenkiem antymonu, stanowiącym jednoskośną (monokliniczną) odmianę polimorficzną cervantytu. Występuje zazwyczaj w formie ziemistych lub proszkowych nalotów, a także naskorupień i skupień włóknistych. Rzadko obserwuje się go w postaci niewielkich, tabliczkowych lub pryzmatycznych kryształów, które osiągają rozmiary do kilku milimetrów. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w zakresie 4-5 w skali Mohsa. Jego połysk jest zmienny, od żywicznego i tłustego na powierzchni kryształów, do matowego lub ziemistego w przypadku skupień masowych. Jest minerałem nieprzezroczystym, jedynie w bardzo cienkich odłamkach może przeświecać. Cechuje go duża gęstość, wynosząca około 6.5 g/cm³, co jest wyczuwalne nawet w niewielkich okazach. ## Barwy i odmiany Klinocervantyt przyjmuje barwy od kremowobiałej, przez jasnożółtą i kanarkowożółtą, po szarobiałą. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został oficjalnie uznany przez IMA w 1995 roku. Jego nazwa nawiązuje do układu krystalograficznego - "klino" odnosi się do systemu jednoskośnego (monoklinic) - oraz do jego chemicznego i strukturalnego podobieństwa do rombowego cervantytu. Został opisany przez grupę włoskich mineralogów: Paolo Orlandiego, Marco Pasero, Nicolę Ciprianiego i Marcello Melliniego. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i występowanie w niewielkich ilościach, klinocervantyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego.

Właściwości

Twardość Mohsa
4-5
Połysk
Resinous, Greasy, Earthy
Rysa
Light yellow
Gęstość
6.5
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent to Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami pomocnymi w identyfikacji są: żółtawa barwa, duża gęstość, wtórny charakter (występowanie w strefach utleniania złóż antymonu) oraz współwystępowanie z innymi minerałami antymonu, zwłaszcza ze stibnitem. Połysk bywa od żywicznego do ziemistego. ## Odróżnianie od podobnych Wizualne odróżnienie klinocervantytu od jego rombowego dimorfu, cervantytu, jest praktycznie niemożliwe bez zastosowania zaawansowanych metod badawczych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). Może być również mylony z innymi wtórnymi, żółtymi minerałami antymonu, jak stibiconit czy bindheimit. Pewna identyfikacja wymaga analizy laboratoryjnej. ## Formy kryształów Najczęściej tworzy skupienia ziemiste, proszkowe, nerkowate lub włókniste. Dobrze wykształcone kryształy są bardzo rzadkie i mają postać drobnych, pryzmatycznych lub tabliczkowych form o długości do kilku milimetrów.

Środowisko występowania

## Geneza Klinocervantyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) hydrotermalnych złóż kruszców antymonu. Tworzy się w wyniku przemian pierwotnych minerałów, głównie stibnitu (antymonitu). ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z minerałami, z których powstaje lub którym towarzyszy w procesie utleniania. Są to przede wszystkim: stibnit, cervantyt, walentynit, senarmontyt oraz minerały z grupy stibiconitu. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania jest lokalizacja typowa - kopalnia Cetine di Cotorniano w Toskanii we Włoszech. Znany jest również z kilku stanowisk w Niemczech (np. w Nadrenii-Palatynacie) oraz ze złoża antymonowego Pezinok na Słowacji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, nawet jeśli mikroskopijnymi, kryształami o wyraźnym połysku i intensywnej, żółtej barwie. Duże znaczenie ma również bogactwo skupienia na matrycy skalnej oraz asocjacja z innymi rzadkimi minerałami antymonu. Okazy w formie nalotów są znacznie bardziej powszechne i niżej wyceniane. ## Popularne stanowiska Za najbardziej wartościowe i klasyczne uchodzą okazy pochodzące z lokalizacji typowej w kopalni Cetine di Cotorniano we Włoszech. To stamtąd pochodzi większość najlepiej wykształconych kryształów tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy klinocervantytu, zwłaszcza te o charakterze ziemistym i porowatym, są delikatne. Należy je czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W przypadku bardziej zbitych skupień dopuszczalne jest ostrożne czyszczenie wodą destylowaną, jednak należy unikać silnego strumienia wody. Stosowanie myjek ultradźwiękowych jest zabronione. ## Czego unikać Minerał jest stosunkowo miękki, dlatego należy chronić go przed zarysowaniem przez twardsze minerały (np. kwarc). Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi agresywnymi chemikaliami. Jest stabilny w normalnych warunkach, nie jest wrażliwy na światło. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, zamykanych pudełkach klaserowych, aby uniknąć otarć i uszkodzeń mechanicznych. Chronić przed kurzem, który może być trudny do usunięcia z porowatych skupień.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej