Clino-ferro-ferri-holmquistite

Wzór chemiczny: &#9744;Li<sub>2</sub>(Fe<sup>2+</sup><sub>3</sub>Fe<sup>3+</sup><sub>2</sub>)Si<sub>8</sub>O<sub>22</sub>(OH)<sub>2</sub>

Rzadki amfibol litowy z grupy holmquistytu, wyróżniający się dominacją żelaza zarówno na stopniu utlenienia +2, jak i +3.

## Charakterystyka Klinoterroferriholmquistyt to minerał z grupy amfiboli litowych, należący do szeregu holmquistytu. Jest to krzemian o złożonym składzie chemicznym, w którym żelazo dominuje nad magnezem, a jony Fe³⁺ przeważają nad glinem. Tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy, często występujące w postaci promienistych lub włóknistych agregatów. Jego barwa jest zazwyczaj ciemnoniebieska do czarnej, co jest charakterystyczne dla amfiboli bogatych w żelazo. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w zakresie 5-6 w skali Mohsa. Ma szklisty połysk i jest zazwyczaj nieprzezroczysty, choć cienkie odłamki mogą być przeświecające. Gęstość wynosi około 3.33 g/cm³. Posiada doskonałą łupliwość w dwóch kierunkach, typową dla amfiboli. ## Barwy i odmiany Dominującą barwą jest ciemnoniebieska, niebieskawo-czarna lub czarna. Nie wyróżniono jego odrębnych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału odnosi się do jego składu chemicznego i struktury. Przedrostek "clino-" (klino-) wskazuje na krystalizację w układzie jednoskośnym. Człon "ferro-" odnosi się do dominacji żelaza dwuwartościowego (Fe²⁺) nad magnezem, a "ferri-" do przewagi żelaza trójwartościowego (Fe³⁺) nad glinem. Nazwa główna "holmquistite" honoruje szwedzkiego petrologa Pera Johana Holmquista (1866-1946). Minerał został formalnie opisany i zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2004 roku. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, klinoterroferriholmquistyt nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego.

Właściwości

Twardość Mohsa
5-6
Połysk
Szklisty
Rysa
Szaroniebieska
Gęstość
3.33
Łupliwość
Doskonała wg {210}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty, przeświecający w cienkich odłamkach
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Klinoterroferriholmquistyt jest trudny do jednoznacznej identyfikacji wizualnej. Kluczowe cechy to ciemnoniebieska do czarnej barwa, pryzmatyczny pokrój kryształów, występowanie w postaci promienistych agregatów oraz typowe dla amfiboli środowisko geologiczne (pegmatyty litowe). Rysa jest szaroniebieska. Ostateczne potwierdzenie wymaga zaawansowanych analiz chemicznych (np. EDS) i rentgenowskich (XRD) w celu określenia składu i struktury. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi ciemnymi amfibolami, takimi jak riebeckit, arfvedsonit czy inne minerały z grupy holmquistytu. Od riebeckitu i arfvedsonitu różni się obecnością litu w składzie. Od innych minerałów z grupy holmquistytu (np. ferroholmquistytu) odróżnia go stosunek Fe²⁺ do Fe³⁺, co jest niemożliwe do stwierdzenia bez specjalistycznej analizy. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj wydłużone, pryzmatyczne, o przekroju sześcio- lub ośmiokątnym. Często tworzą agregaty włókniste, promieniste lub skupienia ziarniste.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał magmowy, powstający w późnych stadiach krystalizacji pegmatytów granitowych bogatych w lit. Tworzy się w wyniku metasomatozy, czyli reakcji bogatych w lit fluidów z minerałami skał otaczających, takimi jak amfibolity czy skały ultrazasadowe. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z kwarcem, mikroklinem, albitem, a także z innymi minerałami litowymi, takimi jak spodumen, lepidolit czy elbait (turmalin). Może również towarzyszyć innym amfibolom. ## Lokalizacje Najważniejszym i najlepiej udokumentowanym miejscem występowania tego minerału, będącym jednocześnie jego lokalizacją typową, jest kamieniołom Pedriza w pobliżu Nuevo Baztán, we wspólnocie autonomicznej Madrytu w Hiszpanii. Jest to jedyne potwierdzone stanowisko na świecie, z którego pochodzą dobrze zbadane okazy.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska okazu zależy od wykształcenia i wielkości kryształów oraz ich ułożenia w matrycy skalnej. Najbardziej cenione są dobrze zdefiniowane, wydłużone kryształy o intensywnej, ciemnoniebieskiej barwie, tworzące promieniste agregaty na jasnym tle skały macierzystej (np. na kwarcu lub alicie). Ważna jest również obecność minerałów towarzyszących, które potwierdzają paragenezę. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest lokalizacja typowa - kamieniołom Pedriza w Hiszpanii. Materiał z tego miejsca jest niezwykle rzadko spotykany na rynku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie mechanicznie, używając miękkiej, suchej szczoteczki lub pędzelka do usunięcia kurzu. W razie konieczności można użyć sprężonego powietrza. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą uszkodzić okaz ze względu na jego łupliwość. Minerał jest wrażliwy na działanie kwasów. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na nagłe zmiany temperatury. ## Przechowywanie Okazy powinno się przechowywać w stabilnych warunkach, w suchym miejscu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego. Najlepiej umieścić je w zamykanym pudełku klaserowym lub gablocie, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej