Clerite

Wzór chemiczny: Mn<sup>2+</sup>Sb<sup>3+</sup><sub>2</sub>S<sup>2-</sup><sub>4</sub>

Kleryt to rzadki siarczek manganu i antymonu, tworzący igiełkowe kryształy o metalicznym połysku, znany tylko z jednego złoża na świecie.

## Charakterystyka Kleryt jest siarczkiem manganu i antymonu, występującym w formie bardzo małych, igiełkowych lub wydłużonych, pryzmatycznych kryształów. Zazwyczaj tworzą one promieniste lub wachlarzowate agregaty. Minerał ma metaliczno-szarą, niemal czarną barwę i jest całkowicie nieprzezroczysty. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają 1 mm długości, co czyni go minerałem dostępnym głównie w formie mikroskopowych okazów. ## Właściwości fizyczne Kleryt charakteryzuje się silnym metalicznym połyskiem. Jego gęstość obliczona na podstawie składu chemicznego i struktury krystalicznej wynosi około 4,73 g/cm³. Twardość w skali Mohsa nie została dotychczas precyzyjnie określona. Minerał jest nieprzezroczysty, a jego rysa ma czarną barwę. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest jednobarwny - występuje w odcieniach od stalowoszarego do czarnego. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Kleryt został uznany za nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2012 roku. Jego nazwa upamiętnia Onisima Jegorowicza Klera (Onésime Clerc, 1845–1920), urodzonego w Szwajcarii rosyjskiego przyrodnika, badacza Uralu i wieloletniego dyrektora Uralskiego Muzeum Historii Naturalnej. Minerał został odkryty w złożu złota Vorontsovskoe na Uralu Północnym w Rosji. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, kleryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest ceniony przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Właściwości

Połysk
Metallic
Rysa
Black
Gęstość
4.73
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kleryt można wstępnie zidentyfikować na podstawie jego metalicznego połysku, ciemnoszarej barwy, igiełkowej formy kryształów oraz charakterystycznych, promienistych agregatów. Jego występowanie w asocjacji z innymi minerałami antymonu w żyłach hydrotermalnych jest również ważną wskazówką. Pewne rozpoznanie jest jednak możliwe niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS). ## Odróżnianie od podobnych Minerał ten jest wizualnie niemal niemożliwy do odróżnienia od innych igiełkowych siarczków i siarkosoli, takich jak antymonit, berthierit czy zinckenit. Antymonit jest znacznie bardziej miękki i wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku. Berthierit ma inny skład chemiczny i często brązowawy odcień. Ostateczne rozróżnienie wymaga specjalistycznych badań. ## Formy kryształów Kleryt tworzy igiełkowe lub długopryzmatyczne kryształy, które często łączą się w promieniste, gwiaździste lub snopkowe agregaty. Pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy są niezwykle rzadkie.

Środowisko występowania

## Geneza Kleryt powstaje w warunkach niskotemperaturowych procesów hydrotermalnych. Jest składnikiem złotonośnych żył kwarcowo-węglanowych, gdzie krystalizuje wraz z innymi minerałami kruszcowymi. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych minerałów antymonu, takich jak antymonit, berthierit i antymon rodzimy. Współwystępuje również z pirytem, arsenopirytem, złotem rodzimym, kwarcem oraz dolomitem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania klerytu na świecie jest jego lokalizacja typowa - złoże złota Vorontsovskoe, położone w obwodzie swierdłowskim na Uralu Północnym w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopowy, wartość kolekcjonerska klerytu jest oceniana inaczej niż w przypadku okazów makroskopowych. Najwyżej cenione są próbki z bogatymi, dobrze zdefiniowanymi agregatami igiełkowych kryształów, wyraźnie widocznymi pod powiększeniem. Ważna jest również estetyka minerałów towarzyszących, zwłaszcza jeśli na okazie obecne jest złoto. ## Popularne stanowiska Wszystkie znane i dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy klerytu pochodzą z jednego miejsca - złoża złota Vorontsovskoe na Uralu w Rosji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy klerytu należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Z uwagi na jego prawdopodobną kruchość i niewielkie rozmiary kryształów, należy zachować maksymalną ostrożność. Należy unikać wody, a zwłaszcza chemicznych środków czyszczących. ## Czego unikać Jako siarczek, kleryt może być wrażliwy na wilgoć i utlenianie w dłuższej perspektywie. Należy chronić go przed kontaktem z kwasami i innymi chemikaliami, a także przed wysoką temperaturą i bezpośrednim światłem słonecznym. Niewskazane jest czyszczenie w myjkach ultradźwiękowych. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym i stabilnym środowisku, najlepiej w szczelnie zamykanych pudełkach typu "micromount". Zapewni to ochronę przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem oraz zmianami wilgotności powietrza.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej