Clearcreekite

Wzór chemiczny: Hg¹⁺₃(CO₃)(OH)·2H₂O

Ekstremalnie rzadki hydroksowęglan rtęci(I), tworzący drobne, pryzmatyczne kryształy i kuliste agregaty o jedwabistym połysku.

## Charakterystyka Clearcreekite jest uwodnionym hydroksowęglanem rtęci(I), występującym w postaci bardzo małych, bezbarwnych do białych lub bladożółtych kryształów. Zazwyczaj tworzy promieniste lub kuliste agregaty, a także pęczki i rozetki drobnych, igiełkowych lub pryzmatycznych kryształów. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają 1 mm długości. Ze względu na swój skład chemiczny, jest minerałem silnie toksycznym. ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują jedwabisty do perłowego połysk, co jest charakterystyczne dla ich włóknistej budowy. Minerał jest miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi około 2. Jest przezroczysty do przeświecającego. Gęstość jest wysoka jak na minerał niemetaliczny i wynosi około 6,26 g/cm³, co jest typowe dla minerałów zawierających rtęć. ## Barwy i odmiany Clearcreekite jest zazwyczaj bezbarwny, biały lub bladożółty. Nie wyróżnia się żadnych nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w Clear Creek Claim w hrabstwie San Benito w Kalifornii (USA), od którego pochodzi jego nazwa. Opisali go i nazwali w 1986 roku Andrew C. Roberts, T. Scott Ercit, J. D. Grice i Robert A. Gault. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w tym samym roku. ## Zastosowania Clearcreekite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, przy czym jest ceniony ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i pochodzenie z unikalnej paragenezy rtęciowej.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Barwa
Pale greenish yellow
Połysk
Vitreous - Adamantine
Rysa
Pale greenish yellow
Gęstość
0
Łupliwość
{001} good
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Clearcreekite można rozpoznać po jego występowaniu w asocjacji z innymi minerałami rtęci, charakterystycznych, drobnych, igiełkowych kryształach tworzących kuliste lub promieniste agregaty oraz jedwabistym połysku. Wysoka gęstość jest również cechą wskazującą, choć trudną do zmierzenia na mikroskopijnych okazach. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi, igiełkowymi minerałami stref utleniania, takimi jak gips czy aragonit, jednak różni się od nich znacznie wyższą gęstością i środowiskiem występowania (złoża rtęci). Od innych rzadkich minerałów rtęci odróżnia go skład chemiczny i charakterystyczne formy krystaliczne, co wymaga zaawansowanych metod analitycznych (XRD, EDS) do pewnej identyfikacji. ## Formy kryształów Kryształy są pryzmatyczne, wydłużone i często igiełkowe. Zwykle występują w postaci promienistych lub sferycznych agregatów, a także małych pęczków i rozetek.

Środowisko występowania

## Geneza Clearcreekite jest wtórnym minerałem powstającym w strefach utleniania złóż rtęci. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych rud rtęci, zwłaszcza rtęci rodzimej i cynobru, w obecności wód bogatych w węglany. Powstaje w warunkach niskotemperaturowych, blisko powierzchni ziemi. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami rtęci. W lokalizacji typowej (Clear Creek Claim) znaleziono go w towarzystwie rtęci rodzimej, cynobru, edgarytu, kalomelu, eglestonitu, terlinguaite, montroydytu, a także opalu i magnezytu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i dobrze udokumentowanym miejscem występowania clearcreekite na świecie jest jego lokalizacja typowa - Clear Creek Claim, New Idria District, hrabstwo San Benito, Kalifornia, USA. Jest to stanowisko znane z wielu innych rzadkich minerałów rtęci.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu clearcreekite zależy przede wszystkim od bogactwa i widoczności jego kryształów na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, wyraźnymi agregatami promienistymi lub kulistymi, kontrastującymi z podłożem. Wielkość agregatów, mimo że zawsze niewielka, również ma znaczenie - im większe i liczniejsze, tym okaz jest cenniejszy. Ważna jest także asocjacja z innymi rzadkimi minerałami rtęci. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest historyczne stanowisko Clear Creek Claim w Kalifornii. Kopalnia ta jest obecnie zamknięta i niedostępna, co sprawia, że nowe okazy nie trafiają na rynek. Wszystkie dostępne pochodzą ze starych zbiorów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów clearcreekite generalnie nie powinno się czyścić na mokro. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć bardzo ostrożnie sprężonego powietrza do usunięcia luźnych pyłków. Ze względu na toksyczność, wszelkie manipulacje należy przeprowadzać w rękawiczkach i z zachowaniem środków ostrożności. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na zmiany temperatury i wstrząsy mechaniczne. Absolutnie unikać wdychania pyłu lub drobin, ponieważ rtęć jest silnie toksyczna. Nie należy podgrzewać minerału. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w szczelnie zamkniętych, wyraźnie oznaczonych pojemnikach (np. typu perky box), aby zapobiec przypadkowemu kontaktowi i rozprzestrzenianiu się drobin. Przechowywać z dala od dzieci, zwierząt domowych i żywności. Zaleca się umieszczenie etykiety ostrzegawczej o toksyczności.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej