Claudetite

Wzór chemiczny: As<sup>3+</sup><sub>2</sub>O<sub>3</sub>

Klaudetit to rzadki, polimorficzny tlenek arsenu, występujący w postaci bezbarwnych lub białych, tabliczkowych kryształów o perłowym połysku.

## Charakterystyka Klaudetit jest jednoskośną, wysokotemperaturową odmianą polimorficzną trójtlenku diarsenu (As₂O₃). Występuje znacznie rzadziej niż jego regularna odmiana - arsenolit. Tworzy cienkie, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, często ułożone w promieniste lub wachlarzowate agregaty. Bywa również spotykany w postaci skupień włóknistych, łuskowych lub mas ziemistych. Jest miękki i lekki, a jego kryształy wykazują elastyczność. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się niską twardością, wynoszącą 2.5 w skali Mohsa, oraz gęstością około 4.15 g/cm³. Kryształy wykazują doskonałą łupliwość w jednym kierunku, co w połączeniu z ich elastycznością jest cechą charakterystyczną. Połysk jest szklisty do perłowego, szczególnie wyraźny na płaszczyznach łupliwości. ## Barwy i odmiany Klaudetit jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Zanieczyszczenia mogą nadawać mu odcienie żółtawe, zielonkawe lub szare. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od nazwiska F. Claudeta, francuskiego chemika, który jako pierwszy zwrócił uwagę na kryształy tworzące się w kondensatach pieców hutniczych w fabryce w San Domingos w Portugalii. Minerał został opisany i nazwany w 1868 roku przez Jamesa Dwighta Danę. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, klaudetit nie ma zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach wtórnych stref utleniania.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Szklisty do perłowego
Rysa
Biała
Gęstość
4.15
Łupliwość
Doskonała według {010}
Przełam
Łuskowaty
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Klaudetit można rozpoznać po jego charakterystycznych, cienkich, tabliczkowych kryształach, często tworzących wachlarzowate agregaty. Kluczowe cechy to perłowy połysk na płaszczyznach łupliwości, niska twardość (daje się zarysować paznokciem) oraz elastyczność cienkich blaszek. Jest też stosunkowo ciężki jak na swój wygląd. ## Odróżnianie od podobnych Klaudetit bywa mylony z gipsem lub talkiem ze względu na podobną miękkość i perłowy połysk. Odróżnia go jednak znacznie większa gęstość oraz forma kryształów. Od swojej polimorficznej odmiany, arsenolitu, różni się układem krystalograficznym (arsenolit jest regularny i tworzy ośmiościany) i pokrojem kryształów. W przeciwieństwie do gipsu, klaudetit jest elastyczny. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj bardzo cienkie, tabliczkowe, o zarysie rombu lub wydłużone, listewkowe. Często występują w postaci promienistych, gwiaździstych lub wachlarzowatych agregatów. Spotykane są również skupienia łuskowe, włókniste i ziemiste.

Środowisko występowania

## Geneza Klaudetit jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku utleniania minerałów kruszcowych bogatych w arsen, takich jak arsenopiryt, realgar czy aurypigment. Tworzy się w strefach utleniania (żelaznych czapach) złóż hydrotermalnych. Może również powstawać jako produkt sublimacji w pożarach podziemnych złóż węgla lub jako osad z wód geotermalnych. Jest także produktem działalności hutniczej. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z minerałem, z którego powstał - arsenopirytem, a także z realgarem, aurypigmentem i arsenolitem. Towarzyszą mu również inne arseniany, takie jak skorodyt, a także siarka rodzima i gips. ## Lokalizacje Do najważniejszych stanowisk na świecie należą kopalnia San Domingos w Portugalii (miejsce typowe), kopalnia Tsumeb w Namibii, region Shizuoka w Japonii, kopalnia Getchell w Nevadzie (USA), a także Jáchymov i Krupka w Czechach. Występuje również w produktach pożarów hałd w Pensylwanii (USA).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, przezroczystymi kryształami tworzącymi atrakcyjne, wachlarzowate lub promieniste agregaty. Kontrastujące podłoże (matryca) znacznie podnosi wartość okazu. Ważna jest również wielkość kryształów, które rzadko przekraczają kilka milimetrów, oraz brak uszkodzeń mechanicznych. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z klasycznych lokalizacji, takich jak kopalnia Tsumeb w Namibii czy kopalnie w regionie Atakama w Chile, są szczególnie poszukiwane ze względu na jakość kryształów i bogactwo minerałów towarzyszących.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy klaudetitu są bardzo delikatne i miękkie, dlatego należy je czyścić z najwyższą ostrożnością. Najbezpieczniej jest używać sprężonego powietrza do usuwania kurzu. Jakikolwiek kontakt z wodą jest niewskazany, ponieważ minerał jest w niej słabo rozpuszczalny. ## Czego unikać Klaudetit jest toksyczny ze względu na zawartość arsenu - należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po każdym kontakcie z minerałem. Nie wolno go podgrzewać, ponieważ uwalnia toksyczne opary arsenu. Należy chronić go przed wilgocią, chemikaliami i wszelkimi naprężeniami mechanicznymi. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w szczelnych, zamykanych pojemnikach lub pudełkach klaserowych, z dala od wilgoci i bezpośredniego światła słonecznego. Konieczne jest wyraźne oznaczenie minerału jako toksycznego, zwłaszcza w kolekcjach, do których mogą mieć dostęp dzieci.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej