Claringbullite
Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup><sub>4</sub>FCl(OH)<sub>6</sub>
Rzadki minerał miedzi o charakterystycznych, heksagonalnych kryształach i intensywnie niebieskiej barwie.
Opis
## Charakterystyka Claringbullit jest rzadkim, wtórnym hydroksyhalogenkiem miedzi. Tworzy bardzo charakterystyczne, cienkie, tabliczkowe kryształy o idealnie heksagonalnym zarysie. Zazwyczaj występują one w formie niewielkich, pojedynczych płytek lub tworzą drobne agregaty, rozety i naskorupienia na powierzchni skały macierzystej. Jego barwa jest intensywnie niebieska, od błękitnej po turkusową, co czyni go łatwo zauważalnym mimo niewielkich rozmiarów kryształów. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, o twardości około 3 w skali Mohsa. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość jest dość wysoka i wynosi od 3,9 do 4,0 g/cm³, co jest typowe dla minerałów miedzi. ## Barwy i odmiany Claringbullit występuje w różnych odcieniach koloru niebieskiego, najczęściej jest to błękit lub niebiesko-zielony turkus. Intensywność barwy może być zmienna. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału została nadana na cześć Sir Gordona Franka Claringbulla (1911–1990), brytyjskiego mineraloga i dyrektora Muzeum Historii Naturalnej w Londynie. Został on po raz pierwszy opisany na podstawie okazów znalezionych w kopalni Botallack w Kornwalii (Wielka Brytania). ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i występowanie w formie niewielkich kryształów, claringbullit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Najważniejszą cechą diagnostyczną claringbullitu jest jego pokrój w formie idealnie heksagonalnych, cienkich tabliczek. Połączenie tej formy z intensywnie niebieską barwą, szklistym połyskiem i występowaniem w towarzystwie innych wtórnych minerałów miedzi jest zwykle wystarczające do jego identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Claringbullit bywa mylony z innymi niebieskimi minerałami miedzi. Od connellitu odróżnia go pokrój tabliczkowy (connellit tworzy kryształy igiełkowe), a od spangolitu, który również bywa tabliczkowy, odróżnia go idealnie heksagonalny zarys kryształów. Botallackit, jego polimorf, rzadko tworzy tak dobrze wykształcone kryształy. ## Formy kryształów Kryształy mają postać cienkich, sześciobocznych płytek, często o ostrych krawędziach. Mogą występować pojedynczo, ale częściej tworzą wachlarzowate lub rozetowe skupienia, a także drobne, druzowate naskorupienia pokrywające inne minerały.
Środowisko geologiczne
## Geneza Claringbullit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż miedzi. Jego tworzenie wymaga specyficznego środowiska chemicznego, bogatego w jony fluoru i chloru. Często krystalizuje w wyniku reakcji wód morskich ze starymi, zawierającymi miedź hałdami żużlu hutniczego, co miało miejsce w jego lokalizacji typowej. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami miedzi, takimi jak atakamit, paratakamit, botallackit, connellit, a także malachit i gips. ## Lokalizacje Najważniejszym i historycznym miejscem występowania jest kopalnia Botallack w St Just, w Kornwalii (Wielka Brytania). Znany jest również z antycznych hałd żużlowych w greckim Laurionie. Inne notowane lokalizacje to m.in. kopalnie w Chile (Atakama) i USA (Arizona).
Rzadkość
Bardzo rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy to te z ostrymi, dobrze wykształconymi, heksagonalnymi kryształami o intensywnej, czysto niebieskiej barwie. Duże znaczenie ma również estetyczne rozmieszczenie kryształów na skale macierzystej oraz asocjacja z innymi rzadkimi minerałami, tworząca atrakcyjne kompozycje, szczególnie w przypadku okazów typu "micromount". ## Popularne stanowiska Okazy z lokalizacji typowej w Kornwalii są uważane za klasyczne i mają największe znaczenie historyczne. Bardzo dobrej jakości mikrokryształy, często tworzące efektowne rozety, pochodzą z hałd żużlowych w Laurion w Grecji.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy claringbullitu są delikatne i należy czyścić je z dużą ostrożnością. Najlepiej używać miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można bardzo krótko przemyć okaz w wodzie destylowanej i natychmiast osuszyć strumieniem powietrza. Należy unikać długotrwałego kontaktu z wodą. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na chemikalia, zwłaszcza na kwasy, z którymi gwałtownie reaguje. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, silnych detergentów i rozpuszczalników. Jest również stosunkowo miękki i podatny na zarysowania. Należy chronić go przed wysoką temperaturą. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych pojemnikach, np. pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i ewentualnymi zanieczyszczeniami chemicznymi w powietrzu. Jest stabilny w typowych warunkach domowych.