Claraite

Wzór chemiczny: (Cu<sup>2+</sup>,Zn<sup>2+</sup>)<sub>15</sub>(CO<sub>3</sub>)<sub>4</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)(OH)<sub>14</sub>·7H<sub>2</sub>O

Rzadki, wtórny minerał miedzi i cynku o charakterystycznej, błękitnej barwie, tworzący drobne, kuliste agregaty i rozetki.

## Charakterystyka Claraite to uwodniony węglan-arsenian-siarczan miedzi i cynku, występujący w postaci bardzo małych, igiełkowych lub listewkowych kryształów. Kryształy te zazwyczaj tworzą kuliste lub półkuliste agregaty, rozetki oraz cienkie naloty i skorupy na powierzchni skał. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, jego cechy są trudne do zaobserwowania gołym okiem, a okazy najczęściej prezentują się jako skupiska drobnych, błękitnych kuleczek. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością wynoszącą około 2 w skali Mohsa, co czyni go bardzo miękkim. Ma szklisty połysk, a jego kryształy są zazwyczaj przeświecające. Gęstość obliczona wynosi 3,36 g/cm³. ## Barwy i odmiany Claraite występuje w charakterystycznym, jasnym, niebieskozielonym lub błękitnym kolorze. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od kopalni Clara w Schwarzwaldzie (Badenia-Wirtembergia, Niemcy), gdzie został odkryty. Opisali go Kurt Walenta i Pete J. Dunn w 1982 roku, a Międzynarodowe Stowarzyszenie Mineralogiczne (IMA) zatwierdziło go jako nowy minerał w tym samym roku. ## Zastosowania Claraite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie minerałem o znaczeniu naukowym i kolekcjonerskim, cenionym przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach z konkretnych lokalizacji (tzw. "systematyków").

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Vitreous
Rysa
Pale blue
Gęstość
3.36
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Claraite rozpoznaje się głównie po jego charakterystycznej błękitnej barwie, formie występowania w postaci małych, sferycznych agregatów oraz po miejscu znalezienia (kopalnia Clara). Reaguje gwałtownie z kwasem solnym, co jest ważną cechą diagnostyczną, ale niszczy próbkę. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi minerałami miedzi o podobnej barwie i pokroju, takimi jak aurichalcyt, rosasyt, cyjanotrichit czy tyrolit. Aurichalcyt i rosasyt mają podobne formy, ale różnią się składem chemicznym (nie zawierają arsenu ani siarczanów). Cyjanotrichit tworzy igiełkowe agregaty o bardziej jedwabistym połysku. Tyrolit ma podobny kolor, ale doskonałą łupliwość i często perłowy połysk. Pewne rozróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych (np. XRD, EDS). ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, igiełkowe lub listewkowe, o długości do 0,1 mm. Zazwyczaj występują w postaci promienistych lub sferulitycznych (kulistych) agregatów, rozetek oraz cienkich powłok na innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Claraite jest minerałem wtórnym, tworzącym się w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców polimetalicznych, bogatych w miedź, cynk i arsen. Powstaje w wyniku działania wód powierzchniowych na pierwotne minerały kruszcowe w obecności węglanów. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z minerałami takimi jak baryt, fluoryt, goethyt, malachit, olivenit, kwarc, sfaleryt, chalkopiryt oraz innymi rzadkimi minerałami wtórnymi, zwłaszcza z grupy arsenianów i węglanów. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania jest kopalnia Clara, Wolfach, Schwarzwald w Niemczech. Jest to stanowisko znane z występowania wielu rzadkich minerałów wtórnych. Poza tą lokalizacją, jego obecność odnotowano w kilku innych miejscach na świecie, m.in. w kopalni Cap Garonne we Francji oraz w niewielkich ilościach w innych rejonach Europy.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska okazów claraite zależy przede wszystkim od bogactwa i estetyki agregatów. Najbardziej cenione są okazy, na których kuliste skupiska są liczne, dobrze uformowane i mają intensywną, błękitną barwę. Ważny jest również kontrast z matrycą skalną (np. z białym barytem lub kwarcem) oraz obecność innych, rzadkich minerałów towarzyszących. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, pojedyncze, wyizolowane kryształy nie są głównym kryterium oceny. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej znane i cenione okazy pochodzą z lokalizacji typowej - kopalni Clara w Niemczech. Okazy z tego miejsca są standardem dla tego minerału i praktycznie dominują na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy claraite są niezwykle delikatne i wrażliwe. Czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. Jeśli jest to konieczne, można użyć bardzo miękkiego pędzelka do usunięcia luźnych cząstek kurzu. Należy unikać wody i jakichkolwiek środków chemicznych. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie kwasów, które powodują jego gwałtowne pienienie się i rozkład. Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, myjkami ultradźwiękowymi oraz nagłymi zmianami temperatury. Jako minerał wtórny, jest podatny na zmiany w wilgotnym środowisku. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętych, suchych pojemnikach lub gablotach, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła. Ze względu na jego miękkość i kruchość, powinien być chroniony przed wstrząsami i kontaktem z twardszymi minerałami.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej