Chukochenite

Wzór chemiczny: (Li<sub>0.5</sub>Al<sub>0.5</sub>)Al<sub>2</sub>O<sub>4</sub>

Chukochenit to nowo odkryty minerał z grupy spineli, będący naturalnym odpowiednikiem tlenku litowo-glinowego, znaleziony w postaci mikroskopijnych ziaren w meteorycie.

## Charakterystyka Chukochenit jest minerałem z grupy spineli, zatwierdzonym przez IMA w 2022 roku. Występuje w postaci bardzo małych, anhedralnych (nie wykazujących własnej formy krystalograficznej) ziaren o rozmiarach nieprzekraczających 15 mikrometrów. Jest izostrukturalny ze spinelem. Obserwowany był jako inkluzje w kelyficie, produkcie przeobrażenia piropu, w meteorycie chondrytowym. ## Właściwości fizyczne Ze względu na mikroskopijne rozmiary ziaren, większość właściwości fizycznych nie została określona eksperymentalnie. Twardość została oszacowana na podstawie analogii z innymi spinelami na około 7.5-8 w skali Mohsa. Gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki elementarnej wynosi 3.635 g/cm³. Minerał wykazuje szary kolor w świetle odbitym i jest nieprzezroczysty. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Chuka Chena (ur. 1953), znanego jako Frank Chen, kolekcjonera minerałów i filantropa z Szanghaju w Chinach, który w znaczący sposób przyczynił się do ochrony okazów mineralogicznych. Minerał został odkryty w meteorycie NWA 14670, znalezionym w Algierii w 2021 roku.

Właściwości

Twardość Mohsa
7.5-8
Połysk
Metallic
Gęstość
3.635
Łupliwość
None
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Cubic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja chukochenitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak spektroskopia Ramana, mikrosonda elektronowa (EMPA) oraz dyfrakcja rentgenowska pojedynczego kryształu (SCXRD). W warunkach kolekcjonerskich lub terenowych jest niemożliwa do odróżnienia. ## Odróżnianie od podobnych Chukochenit jest wizualnie nieodróżnialny od innych szarych, mikroskopijnych minerałów z grupy spineli, takich jak spinel (MgAl₂O₄) czy hercynit (FeAl₂O₄), z którymi może współwystępować. Rozróżnienie wymaga analizy składu chemicznego. ## Formy kryształów Do tej pory obserwowano go jedynie w formie anhedralnych, zaokrąglonych ziaren o mikroskopijnej wielkości.

Środowisko występowania

## Geneza Chukochenit powstał w warunkach wysokiego ciśnienia i temperatury, prawdopodobnie w wyniku procesów szokowych (metamorfizm szokowy) zachodzących wewnątrz ciała macierzystego chondrytu w przestrzeni kosmicznej. Występuje w strefach kelyfitowych, które powstały na granicy ziaren piropu i oliwinu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z piropem, enstatytem, diopsydem, oliwinem, spinelem, chromitem, klinoenstatytem, jadeitem oraz plagioklazem (albit). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania chukochenitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - chondryt zwyczajny NWA 14670, znaleziony w 2021 roku w Algierii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał dostępny wyłącznie w postaci mikroskopijnych inkluzji w jednym, konkretnym meteorycie, nie podlega on standardowym kryteriom oceny jakości stosowanym dla okazów makroskopowych. Wartość kolekcjonerska i naukowa leży w samym fakcie obecności potwierdzonego analitycznie minerału w matrycy skalnej. Okazy te są przedmiotem zainteresowania instytucji naukowych i wyspecjalizowanych kolekcjonerów meteorytów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalnie mały rozmiar ziaren i występowanie wyłącznie w postaci inkluzji w skale macierzystej (meteorycie), pojedyncze kryształy nie są izolowane ani czyszczone. Okaz macierzysty należy traktować jak typowy meteoryt kamienny. ## Czego unikać Należy unikać stosowania jakichkolwiek chemikaliów, ultradźwięków oraz ekstremalnych zmian temperatury na fragmencie meteorytu zawierającym chukochenit, aby nie uszkodzić delikatnej struktury i asocjacji mineralnych. ## Przechowywanie Okazy meteorytów zawierające ten minerał powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w suchym środowisku, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i kurzu, najlepiej w specjalistycznym pudełku lub gablocie.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej