Chromomphacite

Wzór chemiczny: (Ca,Na)(Mg,Cr³⁺,Al)Si₂O₆

Chromomfacyt to rzadki, jasnozielony lub szmaragdowozielony minerał z grupy klinopiroksenów, będący chromową odmianą omfacytu.

## Charakterystyka Chromomfacyt jest minerałem należącym do grupy klinopiroksenów, klasyfikowanym jako chromowa odmiana omfacytu. W jego składzie chemicznym chrom zastępuje glin. Tworzy ziarniste lub włókniste agregaty, rzadko spotykany jest w formie wykształconych kryształów. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, jasnozielona do szmaragdowozielonej barwa, wynikająca z obecności jonów chromu. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w zakresie 5-6 w skali Mohsa. Ma szklisty połysk i jest zazwyczaj przeświecający. Jego gęstość jest nieco wyższa od gęstości kwarcu i wynosi około 3,35 g/cm³. ## Barwy i odmiany Chromomfacyt występuje w odcieniach zieleni, od jasnozielonej po intensywnie szmaragdową. Barwa jest jego głównym wyróżnikiem. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian, gdyż sam jest traktowany jako specyficzna odmiana omfacytu. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje bezpośrednio do jego składu chemicznego - obecności chromu - oraz do jego związku ze strukturalnie podobnym omfacytem. Został formalnie opisany i uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1987 roku. Za miejsce typowe uznaje się masyw ultramaficzny w pobliżu wsi Sajan na Syberii w Rosji. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary wystąpień, chromomfacyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów rzadkich minerałów oraz naukowców badających skały metamorficzne wysokich ciśnień.

Właściwości

Twardość Mohsa: 5-6
Połysk: Vitreous
Rysa: White
Gęstość: 0
Łupliwość: Good on {110}
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Translucent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną chromomfacytu jest jego intensywnie zielona barwa, szklisty połysk oraz występowanie w specyficznym środowisku geologicznym - skałach eklogitowych i ultramaficznych. Twardość w zakresie 5-6 pomaga odróżnić go od miększych minerałów. ## Odróżnianie od podobnych Chromomfacyt można pomylić z innymi zielonymi piroksenami, takimi jak jadeit czy diopsyd chromowy, a także z uwarowitem (granatem chromowym). Od jadeitu odróżniają go subtelne różnice w odcieniu i właściwościach optycznych, a od diopsydu chromowego często jaśniejsza barwa. Uwarowit zazwyczaj tworzy drobne, dobrze wykształcone kryształy o regularnym pokroju, podczas gdy chromomfacyt występuje głównie w formie ziarnistych skupień. ## Formy kryształów Dobrze wykształcone, pojedyncze kryształy chromomfacytu są ekstremalnie rzadkie. Zazwyczaj tworzy on ziarniste, masywne lub włókniste agregaty w skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Chromomfacyt jest minerałem metamorficznym, powstającym w warunkach bardzo wysokiego ciśnienia i stosunkowo wysokiej temperatury. Jego powstawanie jest związane z procesami metamorfizmu skał ultramaficznych (bogatych w magnez i żelazo) i maficznych w strefach subdukcji. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami wysokociśnieniowymi, takimi jak pirop (granat), diopsyd chromowy, uwarowit, rutyl, coezyt, a także z diamentami w niektórych kimberlitach i eklogitach. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska chromomfacytu znajdują się w Rosji, w masywie ultramaficznym Sajan na Syberii (miejsce typowe) oraz w kimberlitach w Jakucji. Wystąpienia odnotowano również w masywie Dora Maira we Włoszech, w Gwatemali oraz w Chinach.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy, w których chromomfacyt tworzy bogate, intensywnie wybarwione skupienia, kontrastujące z jaśniejszą skałą macierzystą. Ze względu na rzadkość występowania, każdy dobrze udokumentowany okaz, nawet w formie mikroskopijnych ziaren w polerowanej płytce, ma wartość naukową i kolekcjonerską. Okazy z miejsca typowego (Sajan, Rosja) są szczególnie poszukiwane.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy chromomfacytu należy czyścić wyłącznie letnią wodą destylowaną i bardzo miękką szczoteczką lub pędzelkiem. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą uszkodzić agregaty. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie silnych kwasów i zasad. Należy unikać gwałtownych zmian temperatury oraz długotrwałej ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne, chociaż nie jest znany jego wyraźny wpływ na blaknięcie. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, wyściełanych pudełkach lub klaserach, aby uniknąć zarysowań przez twardsze minerały. Należy chronić go przed kurzem i wilgocią.