Chromium-dravite

Wzór chemiczny: NaMg₃Cr³⁺₆(Si₆O₁₈)(BO₃)₃(OH)₃OH

Chrom-drawit to rzadki minerał z grupy turmalinu, wyróżniający się intensywnie zieloną barwą, którą zawdzięcza wysokiej zawartości chromu.

## Charakterystyka Chrom-drawit jest minerałem należącym do grupy turmalinu, a konkretnie jest to chromowy odpowiednik drawitu. Tworzy dobrze wykształcone, słupkowe kryształy o charakterystycznym dla turmalinów trójkątnym przekroju z zaokrąglonymi ścianami. Jego najbardziej wyrazistą cechą jest intensywna, szmaragdowozielona do ciemnozielonej, a nawet niemal czarnej barwy. Kryształy często wykazują silny pleochroizm, zmieniając odcień z żółtozielonego na ciemnozielony w zależności od kierunku obserwacji. ## Właściwości fizyczne Chrom-drawit charakteryzuje się twardością 7,5 w skali Mohsa, co czyni go minerałem trwałym i odpornym na zarysowania. Ma szklisty połysk i jest zazwyczaj nieprzezroczysty, choć cienkie fragmenty lub mniejsze kryształy mogą być przeświecające. Jego gęstość wynosi około 3,25 g/cm³. ## Barwy i odmiany Dominującą i definiującą barwą jest zieleń w różnych odcieniach, od żywej, szmaragdowej po bardzo ciemną, niemal czarną. Intensywność koloru jest bezpośrednio związana z koncentracją chromu w strukturze krystalicznej. Nie wyróżnia się odrębnych odmian handlowych czy barwnych poza jego podstawową formą. ## Historia i nazwa Nazwa minerału wprost nawiązuje do jego składu chemicznego - jest to drawit, w którym glin został w znacznym stopniu zastąpiony przez chrom. Został formalnie opisany i uznany za nowy gatunek mineralny przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1977 roku. Pierwsze opisane okazy pochodziły z Karelii w Rosji. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, chrom-drawit nie ma zastosowania przemysłowego. Jest natomiast wysoko cenionym i poszukiwanym kamieniem kolekcjonerskim, a wyjątkowo czyste i dobrze wybarwione okazy mogą być fasetowane dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów kamieni szlachetnych.

Właściwości

Twardość Mohsa: 7-7.5
Barwa: Dark emerald-green to greenish-black.
Połysk: Vitreous to oily.
Rysa: Greyish-green.
Gęstość: 0
Łupliwość: None.
Przełam: Uneven, Conchoidal
Przezroczystość: Translucent to Opaque
Układ krystaliczny: Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną chrom-drawitu jest jego intensywna, szmaragdowozielona barwa połączona z typową dla turmalinów formą słupkowych kryształów o trójkątnym przekroju. Silny pleochroizm (zmiana barwy w zależności od osi kryształu) jest również bardzo charakterystyczny. Rysa jest szarozielona. ## Odróżnianie od podobnych Chrom-drawit można pomylić z innymi zielonymi turmalinami, takimi jak elbait (verdelit) czy drawit. Odróżnienie wymaga zaawansowanych analiz chemicznych (EDS, WDS) w celu potwierdzenia dominacji chromu nad glinem. Od szmaragdu odróżnia go wyższa twardość, inna forma kryształów (trójkątny przekrój zamiast heksagonalnego) i brak doskonałej łupliwości. Od zielonego diopsydy (chromodiopsyd) odróżnia go znacznie wyższa twardość (7,5 vs 5,5-6,5). ## Formy kryształów Chrom-drawit tworzy wydłużone, słupkowe kryształy, często zakończone piramidą trygonalną. Charakterystyczny jest trójkątny przekrój poprzeczny z wypukłymi, zaokrąglonymi ścianami. Kryształy często wykazują pionowe prążkowanie na ścianach słupa. Występuje jako pojedyncze kryształy lub w formie promienistych agregatów.

Środowisko występowania

## Geneza Chrom-drawit jest minerałem metamorficznym, powstającym w warunkach wysokiego ciśnienia i temperatury. Jego tworzenie jest związane z procesami metasomatycznymi w skałach ultrazasadowych (np. serpentynitach, perydotytach) lub w bogatych w chrom skałach osadowych, które uległy metamorfizmowi, takich jak kwarcyty czy łupki mikowe. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi minerałami metamorficznymi i bogatymi w chrom. Typowe minerały towarzyszące to kwarc, chromit, rutyl, piryt, miki (fuchsyt, muskowit), talk, magnezyt, dolomit, beryl (szmaragd) oraz inne turmaliny. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska chrom-drawitu znajdują się w Rosji, w szczególności w Karelii (okolice jeziora Onega) oraz na Uralu. Znaczące okazy pochodzą również z hrabstwa Kajiado w Kenii oraz z okolic Nanyuki w Tanzanii. Wystąpienia odnotowano także w Hiszpanii (Galicja), Finlandii i na Grenlandii.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy chrom-drawitu to te, które łączą w sobie kilka cech: intensywną, ale nie zbyt ciemną, szmaragdowozieloną barwę, dobrą przezroczystość, ostro zakończone i nieuszkodzone kryształy oraz wysoki połysk. Duże, pojedyncze kryształy o wyrazistej formie są znacznie bardziej wartościowe niż skupienia małych igieł. Okazy na matrycy kwarcowej lub z innymi kontrastującymi minerałami są również bardzo pożądane. ## Popularne stanowiska Za najlepsze na świecie uchodzą okazy pochodzące z Karelii w Rosji, które są historycznie najważniejsze. W ostatnich latach na rynku pojawiły się również wysokiej jakości kryształy z Kenii i Tanzanii, które często charakteryzują się żywszą barwą i lepszą przezroczystością, co czyni je atrakcyjnymi dla kolekcjonerów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy chrom-drawitu najlepiej czyścić letnią wodą z dodatkiem łagodnego mydła i przy użyciu miękkiej szczoteczki, na przykład do zębów. Należy unikać myjek ultradźwiękowych i parowych, które mogą spowodować pęknięcia w krysztale, zwłaszcza jeśli zawiera on wewnętrzne inkluzje lub spękania. ## Czego unikać Minerał jest stosunkowo twardy, ale wrażliwy na nagłe zmiany temperatury, które mogą prowadzić do pęknięć. Należy chronić go przed kontaktem z silnymi kwasami i chemikaliami. Długotrwała ekspozycja na intensywne światło słoneczne nie jest zalecana, choć nie ma dowodów na jego blaknięcie. ## Przechowywanie Kolekcjonerskie okazy chrom-drawitu powinny być przechowywane w osobnych pudełkach lub na podstawkach, aby uniknąć zarysowań od twardszych minerałów (np. diamentu, korundu) i uszkodzenia minerałów bardziej miękkich. Ze względu na jego wartość, zaleca się przechowywanie w stabilnych warunkach pokojowych, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła.