Chromio-pargasite

Wzór chemiczny: NaCa<sub>2</sub>(Mg<sub>4</sub>Cr<sup>3+</sup>)(Si<sub>6</sub>Al<sub>2</sub>)O<sub>22</sub>(OH)<sub>2</sub>

Krzemian z grupy amfiboli, chromowy analog pargasytu, charakteryzujący się intensywnie zieloną barwą.

## Charakterystyka Chromio-pargasyt to rzadki minerał z grupy amfiboli, będący chromowym odpowiednikiem pargasytu. Jego nazwa bezpośrednio wskazuje na skład chemiczny. Tworzy najczęściej wydłużone, pryzmatyczne kryształy, które mogą występować w formie promienistych lub ziarnistych skupień. Charakterystyczna dla tego minerału jest intensywna, atrakcyjna barwa, od szmaragdowozielonej do ciemnozielonej, wynikająca z obecności jonów chromu w jego strukturze krystalicznej. ## Właściwości fizyczne Chromio-pargasyt odznacza się twardością wynoszącą około 6 w skali Mohsa, co czyni go minerałem stosunkowo odpornym na zarysowania. Ma szklisty połysk, a jego przezroczystość waha się od przeświecającej w cienkich odłamkach do niemal nieprzezroczystej w większych kryształach. Gęstość minerału wynosi około 3.1-3.2 g/cm³. ## Barwy i odmiany Dominującą i jedyną naturalną barwą chromio-pargazytu jest zieleń w różnych odcieniach, od jasnozielonego do głębokiego, szmaragdowego, a nawet czarnozielonego. Intensywność i odcień zależą od koncentracji chromu. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian handlowych czy barwnych - sama nazwa "chromio-pargasyt" definiuje go jako specyficzną odmianę chemiczną w obrębie amfiboli. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od jego składu chemicznego - obecności chromu (łac. _chromium_) - oraz jego strukturalnego pokrewieństwa z pargasytem, innym minerałem z grupy amfiboli. Został uznany za odrębny gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA). ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, chromio-pargasyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cenionym kamieniem kolekcjonerskim.

Właściwości

Twardość Mohsa
6
Połysk
Vitreous
Rysa
Light green
Gęstość
3.1-3.2
Łupliwość
Good on {110}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent to Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Najważniejszą cechą diagnostyczną chromio-pargazytu jest jego intensywnie zielona barwa w połączeniu z typowym dla amfiboli pokrojem pryzmatycznym i charakterystyczną łupliwością. Połysk szklisty i stosunkowo wysoka twardość również są pomocne w identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Chromio-pargasyt może być mylony z innymi zielonymi minerałami: - **Chromowy diopsyd**: ma bardzo podobną barwę, ale inną łupliwość (dwie płaszczyzny pod kątem zbliżonym do 90°). - **Aktynolit**: zazwyczaj tworzy skupienia włókniste lub igiełkowe i rzadko ma tak intensywnie szmaragdową barwę. - **Uwarowit (granat)**: ma podobną barwę, ale krystalizuje w układzie regularnym (zazwyczaj jako małe, błyszczące dwunastościany) i nie wykazuje łupliwości. - **Chromowy turmalin**: ma inny pokrój kryształów (słupowe z charakterystycznym prążkowaniem poprzecznym na ścianach) i nie posiada łupliwości. Ostateczne i pewne odróżnienie od innych chromowych amfiboli wymaga zaawansowanych badań chemicznych (np. EDS). ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj słupkowe lub pryzmatyczne, często zakończone prostymi ścianami. Występuje również w postaci skupień ziarnistych, promienistych lub wrosłych w skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Chromio-pargasyt jest minerałem skał metamorficznych. Powstaje w warunkach metamorfizmu wysokiego stopnia, w środowisku bogatym w chrom. Jego obecność jest zazwyczaj związana z przeobrażonymi skałami ultrazasadowymi (np. serpentynitami, perydotytami) lub skarnami kontaktującymi się z takimi skałami. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla skał chromonośnych, takimi jak chromit, chromowy diopsyd, tremolit, serpentyn, talk, uwarowit, a także kalcyt i dolomit. ## Lokalizacje Do najważniejszych światowych lokalizacji, z których pochodzą dobrze wykształcone okazy chromio-pargazytu, należą: - Kopalnia Kop Krom w prowincji Erzurum w Turcji. - Rejon Outokumpu w Finlandii. - Saranovskii Mine na Uralu w Rosji.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej pożądane przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, nieuszkodzonymi kryształami o intensywnej, szmaragdowozielonej barwie. Wysoko cenione są kryształy wykazujące przezroczystość, co jest rzadkością. Atrakcyjność okazu podnosi również jego estetyczne umiejscowienie na jasnej matrycy skalnej (np. na białym kalcycie), co tworzy efektowny kontrast. ## Popularne stanowiska Za najlepsze źródło okazów kolekcjonerskich uważa się złoża w Turcji (Kop Krom), które dostarczają dużych, dobrze uformowanych kryształów o doskonałej barwie. Okazy z Finlandii są również cenione, choć często mają mniejsze rozmiary.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy chromio-pargazytu można bezpiecznie czyścić letnią wodą z użyciem miękkiej szczoteczki. Należy unikać silnych detergentów. Po czyszczeniu okaz należy dokładnie wysuszyć. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie silnych kwasów. Nie należy poddawać go gwałtownym zmianom temperatury ani czyścić w myjkach ultradźwiękowych, ponieważ wewnętrzne naprężenia mogą spowodować pęknięcia. Mimo twardości 6 w skali Mohsa, należy chronić go przed kontaktem z twardszymi minerałami (np. kwarcem, berylem), aby uniknąć zarysowań. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, wyściełanych pudełkach lub w gablotach kolekcjonerskich, aby zapobiec otarciom i uszkodzeniom mechanicznym. Nie jest wrażliwy na światło słoneczne.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej