Chromceladonite

Wzór chemiczny: KMgCr<sup>3+</sup>Si<sub>4</sub>O<sub>10</sub>(OH)<sub>2</sub>

Chromceladonit to rzadki, zielony minerał z grupy mik, chromowy analog celadonitu, znajdowany w skałach metamorficznych.

## Charakterystyka Chromceladonit jest minerałem z grupy mik, należącym do krzemianów warstwowych. Tworzy bardzo drobne, łuseczkowate kryształy, które zazwyczaj występują w postaci gęstych, spilśnionych agregatów lub jako naloty i powłoki na innych minerałach. Jego charakterystyczną cechą jest intensywna, szmaragdowozielona do ciemnozielonej barwa, wynikająca z obecności chromu w jego strukturze chemicznej. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi około 2. Jest lekki, o gęstości zbliżonej do 3 g/cm³. Kryształy wykazują doskonałą łupliwość w jednym kierunku, typową dla minerałów z grupy mik, co powoduje ich łatwe rozdzielanie się na cienkie, elastyczne blaszki. Połysk jest matowy do jedwabistego w agregatach. ## Barwy i odmiany Chromceladonit występuje w odcieniach zieleni, od szmaragdowej po ciemnozieloną i zielonoczarną. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - dominacji chromu (łac. *chromium*) oraz strukturalnego podobieństwa do celadonitu. Został on po raz pierwszy opisany przez A.I. Chashchukhin, V.V. Zaykov, and E.V. Vlasova w 1995 roku po znalezieniu go w złożu rud chromu w Rosji. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i występowanie w postaci mikroskopijnych skupień, chromceladonit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Matowy
Rysa
Jasnozielona
Gęstość
2.96
Łupliwość
Doskonała wg {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przeświecający do nieprzezroczystego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Chromceladonit można rozpoznać po jego charakterystycznej, intensywnie zielonej barwie, bardzo niskiej twardości (daje się zarysować paznokciem) oraz występowaniu w formie drobnołuseczkowych, spilśnionych agregatów lub nalotów. Jego zielona rysa jest również cechą diagnostyczną. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi zielonymi mikami, takimi jak fuchsyt, celadonit czy glaukonit. Odróżnienie od celadonitu i glaukonitu wymaga zaawansowanych analiz chemicznych w celu potwierdzenia dominacji chromu. Fuchsyt (odmiana muskowitu) jest zazwyczaj twardszy (2-2.5) i często wykazuje bardziej srebrzysty lub perłowy połysk. Inne zielone minerały wtórne, jak malachit, reagują z kwasem, czego chromceladonit nie robi. ## Formy kryształów Tworzy mikroskopijne, pseudoheksagonalne kryształy o pokroju tabliczkowym lub łuseczkowatym. Najczęściej występuje w postaci zbitych, ziemistych lub spilśnionych mas, a także jako cienkie powłoki i naloty.

Środowisko występowania

## Geneza Chromceladonit jest minerałem hydrotermalnym niskich temperatur. Powstaje w wyniku metasomatycznych przeobrażeń skał ultrazasadowych (np. serpentynitów) lub w strefach hydrotermalnych związanych ze złożami siarczków miedzi i cynku (typu VMS) oraz rud chromu. Jego obecność jest silnie związana ze środowiskiem bogatym w chrom. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z takimi minerałami jak: kwarc, kalcyt, dolomit, piryt, chalkopiryt, sfaleryt, hematyt, magnetyt, chromit, a także z innymi mikami (fuchsyt) i minerałami z grupy serpentynu. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to m.in. złoże rud chromu Aganozerskoye na Uralu Polarnym w Rosji (miejsce odkrycia), złoże siarczków Isokangas w Finlandii oraz złoże Dzhusa w południowej części Uralu w Rosji.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska okazu zależy przede wszystkim od intensywności i nasycenia zielonej barwy. Najbardziej cenione są okazy, gdzie chromceladonit tworzy wyraźne, bogate naloty lub wypełnienia o żywym, szmaragdowym kolorze, kontrastujące z jasną skałą macierzystą (np. z kwarcem lub kalcytem). Wielkość okazu i obfitość minerału na matrycy również znacząco podnoszą jego wartość. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z fińskiego złoża Isokangas oraz z rosyjskiego złoża Dzhusa na Uralu są najbardziej znane na rynku kolekcjonerskim i cenione za intensywną barwę.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Z uwagi na miękkość i możliwą reaktywność, należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać mycia w wodzie, czyszczenia ultradźwiękami oraz stosowania jakichkolwiek kwasów i detergentów. Minerał jest bardzo miękki i łatwo go zarysować lub uszkodzić mechanicznie. Należy chronić go przed wysoką temperaturą. ## Przechowywanie Okazy chromceladonitu powinny być przechowywane w zamkniętych, suchych pojemnikach lub klaserach, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Najlepiej trzymać je z dala od twardszych minerałów, które mogłyby je porysować.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej