Choloalite

Wzór chemiczny: (Pb²⁺,Ca)₃(Cu²⁺,Sb⁵⁺)₃Te⁴⁺₆O₁₈Cl

Choloalit to bardzo rzadki telluryn ołowiu, wapnia i miedzi, tworzący mikroskopijne, tabliczkowe kryształy o intensywnie zielonej barwie.

## Charakterystyka Choloalit jest niezwykle rzadkim minerałem z grupy tellurynów, odznaczającym się złożonym składem chemicznym zawierającym ołów, wapń, miedź, antymon i chlor. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0,2 mm długości. Kryształy te często tworzą rozetkowe lub promieniste agregaty. Ze względu na swój mikroskopijny rozmiar, jest to minerał dostępny głównie dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów i instytucji naukowych. ## Właściwości fizyczne Kryształy choloalitu wykazują szklisty połysk. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów próbek, jednak gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki elementarnej wynosi 6,43 g/cm³. Minerał jest kruchy. ## Barwy i odmiany Choloalit charakteryzuje się żywą, szmaragdowozieloną barwą. Nie są znane żadne jego odmiany kolorystyczne ani handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kopalni Bambollita (La Oriental) w gminie Moctezuma w stanie Sonora w Meksyku. Jego nazwa, zatwierdzona przez IMA w 1980 roku, pochodzi od słowa "cholo", które w lokalnym dialekcie języka hiszpańskiego w Sonorze jest potocznym określeniem metysów. Nazwa ta ma odzwierciedlać złożony, "mieszany" skład chemiczny minerału. Opisali go S.A. Williams i F.P. Cesbron w 1983 roku. ## Zastosowania Choloalit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3
Barwa: Forest green (RHS 136A)
Połysk: Vitreous
Rysa: Pale green (RHS 136C)
Gęstość: 6.4
Łupliwość: Perfect on {0001}
Przełam: Irregular/Uneven
Przezroczystość: Transparent to translucent
Układ krystaliczny: Isometric

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie choloalitu opiera się na jego charakterystycznej szmaragdowozielonej barwie, formie drobnych, tabliczkowych kryształów tworzących rozetkowe agregaty oraz na jego występowaniu w asocjacji z innymi rzadkimi tellurynami. Ze względu na mikroskopijny rozmiar, identyfikacja wizualna jest trudna i wymaga powiększenia. Ostateczne potwierdzenie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub mikroanaliza rentgenowska (EDS). ## Odróżnianie od podobnych Choloalit może być mylony z innymi zielonymi minerałami wtórnymi występującymi w strefach utleniania, takimi jak brochantyt, malachit czy inne rzadkie telluryny miedzi. Odróżnia go specyficzna, tabliczkowa forma kryształów i unikalne środowisko geologiczne. Od malachitu różni się brakiem reakcji z kwasem solnym, a od brochantytu i innych siarczanów - składem chemicznym. ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, cienkie i tabliczkowe, o heksagonalnym zarysie. Zazwyczaj występują w postaci promienistych lub rozetkowych skupień i agregatów, a także jako cienkie naloty na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Choloalit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania hydrotermalnych złóż bogatych w tellur. Tworzy się w warunkach niskiej temperatury w wyniku wietrzenia pierwotnych tellurków i siarczków w obecności roztworów bogatych w chlor. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi tellurynami i telluranami. W lokalizacji typowej (kopalnia Bambollita, Meksyk) znaleziono go w towarzystwie kwarcu, barytu, złota rodzimego, a także tellurynów takich jak eztlit, teineit, carlfriesit, dugganit i xocomecatlit. ## Lokalizacje Najważniejszym i najlepiej udokumentowanym miejscem występowania choloalitu jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Bambollita (La Oriental) w Moctezuma, w stanie Sonora w Meksyku. Jest to jedyne stanowisko, z którego pochodzą dobrze scharakteryzowane okazy tego minerału.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów choloalitu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i estetyki agregatów krystalicznych. Najbardziej cenione są próbki z wyraźnie uformowanymi, nieuszkodzonymi rozetkami o intensywnej, szmaragdowozielonej barwie, dobrze kontrastującymi ze skałą macierzystą (najczęściej kwarcem). Ze względu na mikroskopowy charakter minerału, wielkość pojedynczych kryształów i całych agregatów również ma znaczenie, chociaż nawet największe okazy są bardzo małe. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest historyczna lokalizacja typowa w kopalni Bambollita w Meksyku. Kopalnia ta jest znana z produkcji wielu światowej klasy okazów rzadkich tellurynów, a próbki z tego miejsca są wysoko cenione przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy choloalitu są ekstremalnie delikatne i małe. Należy unikać jakiegokolwiek czyszczenia mechanicznego. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia luźnego kurzu. Kontakt z wodą lub innymi chemikaliami jest niewskazany. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z chemikaliami, zwłaszcza kwasami, które mogą zniszczyć minerał. Kryształy są bardzo kruche, więc należy unikać wibracji, uderzeń i dotykania. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na długotrwałe działanie silnego światła. ## Przechowywanie Okazy choloalitu powinny być przechowywane wyłącznie w specjalistycznych, zamykanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i zmianami wilgotności. Najlepiej trzymać je w stabilnym, suchym środowisku.