Chloritoid
Wzór chemiczny: Fe²⁺Al₂OSiO₄(OH)₂
Chlorytoid to stosunkowo twardy, ciemnozielony lub czarny krzemian żelaza i glinu, tworzący charakterystyczne, blaszkowate lub łuseczkowate agregaty w skałach metamorficznych.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 6.5
- Barwa
- Dark green to green-gray or nearly black
- Połysk
- Vitreous to pearly
- Rysa
- White, grayish, or very slightly greenish
- Gęstość
- 3.4
- Łupliwość
- {001} perfect, {110} good.
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Translucent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Chlorytoid najłatwiej rozpoznać po jego charakterystycznej, ciemnozielonej do czarnej barwie, blaszkowatej lub łuseczkowatej formie oraz stosunkowo wysokiej twardości (6.5 w skali Mohsa), która wyraźnie odróżnia go od podobnych wizualnie, lecz znacznie miększych minerałów. Często występuje jako wrostki w innych skałach, np. łupkach. ## Odróżnianie od podobnych Chlorytoid jest najczęściej mylony z minerałami z grupy chlorytów (np. klinochlor, szamoisyt). Chloryty są jednak znacznie bardziej miękkie (twardość 2-2.5) i można je z łatwością zarysować paznokciem lub nożem. Chlorytoid jest również twardszy od biotytu i innych mik. Od staurolitu, z którym często współwystępuje, odróżnia go brak charakterystycznych dla staurolitu krzyżowych zbliźniaczeń. ## Formy kryształów Kryształy chlorytoidu są rzadkie i zazwyczaj mają postać niewielkich, tabliczkowych lub płytkowych kryształów o pseudoheksagonalnym zarysie. Najczęściej tworzy on jednak agregaty łuseczkowate, blaszkowate, rozetowe lub występuje w formie rozproszonych płytek w skale macierzystej.
Środowisko występowania
## Geneza Chlorytoid jest typowym minerałem skał metamorficznych, formującym się w warunkach metamorfizmu regionalnego niskiego i średniego stopnia. Powstaje w bogatych w glin i żelazo łupkach krystalicznych, takich jak fyllity i łupki mikowe. Jest minerałem wskaźnikowym dla tzw. facji zieleńcowej i amfibolitowej. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi minerałami metamorficznymi. Do jego najczęstszych towarzyszy należą: muskowit, staurolit, granaty (szczególnie almandyn), kyanit, andaluzyt, chloryty, kwarc oraz magnetyt. ## Lokalizacje Znaczące złoża i dobrze wykształcone okazy chlorytoidu znane są z wielu miejsc na świecie. W Europie występuje m.in. w Zillertal w Austrii, w dolinie St. Marcel w Piemoncie we Włoszech, na wyspie Ile de Groix we Francji oraz w Ardenach w Belgii (słynne okazy odmiany ottrelit). Inne ważne lokalizacje to Kosoj Brod na Uralu w Rosji (miejsce typowe), a także liczne stanowiska w Stanach Zjednoczonych, np. w Michigan i Massachusetts.
Rzadkość
Niezbyt pospolity
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i dużymi kryształami o pseudoheksagonalnym zarysie, co jest dużą rzadkością. Wysoko oceniane są również bogate agregaty rozetowe o intensywnej, ciemnozielonej barwie, kontrastujące z jasną skałą macierzystą (np. z kwarcem lub muskowitem). Ważna jest także estetyka kompozycji i brak uszkodzeń kruchych blaszek. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej pożądane okazy pochodzą z alpejskich lokalizacji, takich jak Zillertal w Austrii czy Piemont we Włoszech. Słynne są również historyczne okazy z Ardenów w Belgii (ottrelit) oraz z Uralu w Rosji. W Stanach Zjednoczonych cenione są okazy z hrabstwa Marquette w Michigan.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy chlorytoidu należy czyścić ostrożnie, używając miękkiej szczoteczki i wody destylowanej. Ze względu na jego blaszkowatą budowę, agresywne metody mechaniczne mogą prowadzić do oddzielania się łusek. Można stosować myjki ultradźwiękowe, ale z dużą ostrożnością. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie silnych kwasów, które mogą go uszkodzić. Należy unikać kontaktu z chemikaliami domowymi i laboratoryjnymi. Nie jest wrażliwy na światło słoneczne, ale należy unikać gwałtownych zmian temperatury. ## Przechowywanie Chlorytoid jest minerałem stabilnym i dość twardym, jednak jego kruche, blaszkowate agregaty mogą być podatne na uszkodzenia mechaniczne. Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych pudełkach lub na podstawkach, z dala od twardszych minerałów, które mogłyby je porysować lub uszkodzić.