Chlorbartonite

Wzór chemiczny: K<sub>6</sub>Fe<sub>24</sub>S<sub>26</sub>Cl

Chlormanganokalit to rzadki chlorek potasu, manganu i żelaza, tworzący drobne, heksagonalne kryształy w środowiskach wulkanicznych.

## Charakterystyka Chlormanganokalit jest minerałem z grupy halogenków, charakteryzującym się złożonym składem chemicznym zawierającym potas, mangan i żelazo. Występuje w postaci bardzo małych, sześciobocznych (heksagonalnych) kryształów o tabliczkowym pokroju, które rzadko przekraczają 0,2 mm. Kryształy te często tworzą agregaty lub cienkie powłoki na powierzchni innych minerałów. Ze względu na swój rozmiar, cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez użycia mikroskopu. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, o twardości w skali Mohsa wynoszącej 2. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty. Gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi około 3,33 g/cm³. Jest topliwy i łatwo rozpuszcza się w wodzie. ## Barwy i odmiany Chlormanganokalit zazwyczaj ma barwę od pomarańczowobrązowej do czerwonobrązowej. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w produktach ekshalacji wulkanicznych na wulkanie Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1981 roku. Jego nazwa nawiązuje do składu chemicznego - obecności chloru (chlor) i manganu (mangano) - oraz do jego związku strukturalnego z chlorkiem potasu, znanym jako kalit (kalite).

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Vitreous
Rysa
Light brown
Gęstość
3.33
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja chlormanganokalitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów i występowanie w złożonych paragenezach. Kluczowe cechy to pomarańczowobrązowy kolor, heksagonalny kształt kryształów (widoczny pod mikroskopem), niska twardość oraz występowanie w środowisku fumaroli wulkanicznych. Minerał jest silnie higroskopijny. Ostateczne potwierdzenie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i analiza chemiczna (EDS). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi rzadkimi halogenkami występującymi w podobnych środowiskach, takimi jak eryochalcyt, mitscherlichyt czy kremersyt. Odróżnienie opiera się na precyzyjnej analizie składu chemicznego i danych krystalograficznych. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, tabliczkowe kryształy o sześciobocznym zarysie. Występują one jako pojedyncze, rozproszone kryształy lub tworzą cienkie naloty i skorupy.

Środowisko występowania

## Geneza Chlormanganokalit jest minerałem pochodzenia wulkanicznego. Powstaje w procesie sublimacji z gazów wulkanicznych (ekshalacji) w strefach aktywnych fumaroli, w temperaturach od 150 do 450°C. Krystalizuje bezpośrednio z fazy gazowej na powierzchni skał wulkanicznych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi produktami ekshalacji wulkanicznych, takimi jak halit (sól kamienna), sylwin, karnalit, hematyt, tenoryt, eryochalcyt, mitscherlichyt i kremersyt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania chlormanganokalitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - pole fumarolowe drugiego stożka żużlowego północnego przebicia Wielkiej Erupcji Szczelinowej Tołbaczyka na wulkanie Tołbaczyk, Kamczatka, Rosja.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu chlormanganokalitu jest determinowana przez bogactwo i widoczność kryształów na matrycy skalnej. Najbardziej pożądane są okazy z wyraźnie uformowanymi, choć wciąż mikroskopijnymi, kryształami o intensywnej, pomarańczowobrązowej barwie. Ze względu na ekstremalną rzadkość, każdy autentyczny okaz, nawet w postaci niewielkiego nalotu, ma znaczną wartość naukową i kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Jedyne znane źródło okazów to wulkan Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle trudny do zdobycia i stanowi ozdobę wyspecjalizowanych kolekcji systematycznych oraz tych poświęconych minerałom wulkanicznym.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną wrażliwość na wodę, minerału tego nie wolno czyścić na mokro. Wszelkie zanieczyszczenia należy usuwać wyłącznie mechanicznie, na sucho, za pomocą bardzo miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, parą wodną i wysoką wilgotnością powietrza, ponieważ minerał jest higroskopijny i łatwo się rozpuszcza. Należy go chronić przed wszelkimi chemikaliami, kwasami i środkami czyszczącymi. Jest wrażliwy na ciepło. ## Przechowywanie Okazy chlormanganokalitu muszą być przechowywane w hermetycznie zamkniętych pojemnikach, najlepiej z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (np. żelu krzemionkowego). Powinny być trzymane w stabilnej temperaturze pokojowej, z dala od źródeł światła i ciepła.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej