Chlorartinite

Wzór chemiczny: Mg<sub>2</sub>CO<sub>3</sub>Cl(OH)·2.5H<sub>2</sub>O

Chlorartynit to rzadki, uwodniony zasadowy chlorek-węglan magnezu, tworzący białe, jedwabiste agregaty igłowych kryształów.

## Charakterystyka Chlorartynit jest minerałem z grupy węglanów, chemicznie klasyfikowanym jako uwodniony zasadowy chlorek-węglan magnezu. Występuje w postaci skupień drobnych, igiełkowych lub włóknistych kryształów, które często tworzą jedwabiste w wyglądzie agregaty, rozetki lub powłoki. Poszczególne kryształy są zazwyczaj zbyt małe, aby można je było dostrzec gołym okiem, a materiał ma tendencję do bycia kruchym. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się niską twardością, wynoszącą około 2 w skali Mohsa, co oznacza, że jest bardzo miękki. Ma jedwabisty połysk, wynikający z jego włóknistej budowy. Jest przeświecający do nieprzezroczystego. Jego gęstość jest niska, wynosi około 2,03 g/cm³. ## Barwy i odmiany Chlorartynit jest zazwyczaj biały, śnieżnobiały lub bezbarwny. Nie wyróżnia się jego barwnych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - obecności chloru (chlor-) oraz jego związku z minerałem artinitem (-artinit), z którym często współwystępuje i jest morfologicznie podobny. Został opisany jako nowy minerał w 2011 roku przez Darię L. Belakovskiy, Igora V. Pekova, Olega V. Karyakina, Dmitrija I. Belakovskiego i Jelenę G. Panową. Miejsce typowe (locus typicus) to kopalnia Kopeisk w obwodzie czelabińskim na Uralu Południowym w Rosji. ## Zastosowania Chlorartynit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz przedmiotem badań naukowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Jedwabisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.03
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przeświecający do nieprzezroczystego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Chlorartynit można rozpoznać po jego charakterystycznych, jedwabistych agregatach złożonych z bardzo drobnych, igiełkowych lub włóknistych kryształów. Jego biała barwa, niska twardość (około 2) i współwystępowanie z innymi minerałami magnezowymi w specyficznych środowiskach są kluczowymi cechami identyfikacyjnymi. ## Odróżnianie od podobnych Chlorartynit jest wizualnie bardzo podobny do artinitu, z którym często współwystępuje. Artinit (Mg₂(CO₃)(OH)₂·3H₂O) ma podobny wygląd (białe, igiełkowe agregaty) i właściwości fizyczne. Pewne rozróżnienie tych dwóch minerałów jest możliwe niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub analiza chemiczna (EDS/WDS). ## Formy kryształów Minerał ten tworzy wydłużone, igiełkowe lub włosowate kryształy, zwykle o długości do 1 mm i grubości zaledwie kilku mikrometrów. Kryształy te łączą się w splątane, włókniste masy, kuliste agregaty, rozetki oraz cienkie powłoki na powierzchni skał.

Środowisko występowania

## Geneza Chlorartynit jest minerałem wtórnym, który powstaje w wyniku procesów niskotemperaturowych. W miejscu typowym na Uralu powstał jako produkt alteracji skał w hałdach kopalnianych, w wyniku reakcji wód bogatych w magnez z roztworami zawierającymi jony chlorkowe i węglanowe. Jest to typowy minerał stref wietrzenia skał ultrazasadowych (serpentynitów) lub utworów hydrotermalnych bogatych w magnez. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z artinitem, hydromagnezytem, piroauritem, iowaitem, magnezytem oraz brucytem. ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowisko, będące jednocześnie miejscem typowym, to hałdy kopalni węgla kamiennego w Kopejsku, w Czelabińskim Basenie Węglowym na Uralu Południowym w Rosji. Został również zidentyfikowany w kopalniach w okolicach miasta Ozersk w tym samym regionie. Poza Rosją jego występowanie jest bardzo ograniczone i słabo udokumentowane.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, puszystymi agregatami igiełkowych kryształów, tworzącymi estetyczne rozetki lub kuliste formy. Ważny jest kontrast z matrycą skalną oraz brak uszkodzeń delikatnych włókien. Ze względu na jego rzadkość, każdy dobrze udokumentowany okaz, nawet niewielki, ma wartość dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów o znaczeniu kolekcjonerskim jest rejon Czelabińska na Uralu Południowym w Rosji, a w szczególności hałdy kopalni w Kopejsku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy chlorartynitu są niezwykle delikatne i kruche. Należy unikać czyszczenia mechanicznego. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć bardzo ostrożnie strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości, aby usunąć luźny kurz. Kontakt z wodą jest niewskazany ze względu na ryzyko rozpuszczenia lub uszkodzenia delikatnych włókien. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest bardzo miękki, podatny na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. Należy chronić go przed wibracjami, uderzeniami i ścieraniem. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na działanie ultradźwięków. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w szczelnych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami fizycznymi. Ekspozycja powinna odbywać się w zamkniętej gablocie, z dala od źródeł wibracji.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej