Chestermanite

Wzór chemiczny: Mg<sub>2</sub>(Fe<sup>3+</sup>,Mg,Al,Sb<sup>5+</sup>)O<sub>2</sub>BO<sub>3</sub>

Chestermanit to ekstremalnie rzadki, czarny minerał z grupy boranów, znajdowany wyłącznie w strefach metamorfizmu kontaktowego w Kalifornii.

## Charakterystyka Chestermanit jest złożonym boranem magnezu, żelaza, glinu i antymonu, należącym do grupy ludwigitu. Tworzy niewielkie, pryzmatyczne kryształy o długości do 1 mm, zazwyczaj wydłużone w jednym kierunku. Występuje również w postaci agregatów o budowie włóknistej. Minerał ma czarną barwę i charakterystyczny, półmetaliczny połysk. Jest nieprzezroczysty, choć najcieńsze odłamki mogą wykazywać niewielką przezroczystość. ## Właściwości fizyczne Twardość chestermanitu w skali Mohsa wynosi 6. Jego gęstość jest stosunkowo wysoka i wynosi około 3,71 g/cm³. Minerał charakteryzuje się półmetalicznym połyskiem oraz czerwonobrunatną rysą. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku i dobrą w drugim. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje wyłącznie w kolorze czarnym. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Chestermanit został opisany po raz pierwszy w 1986 roku przez zespół mineralogów (J.A. Mandarino, D.C. Harris, A.C. Roberts, P.J. Dunn). Nazwa minerału honoruje Charlesa Wesleya Chestermana (1913–1991), amerykańskiego geologa pracującego dla California Division of Mines and Geology, w uznaniu jego wkładu w badanie geologii Kalifornii. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i występowanie w postaci niewielkich kryształów, chestermanit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest ceniony przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
6
Połysk
Sub-metallic
Rysa
Reddish-brown
Gęstość
3.71
Łupliwość
Perfect on {010}, good on {100}
Przezroczystość
Translucent to Opaque
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami pomocnymi w identyfikacji chestermanitu są jego czarna barwa, półmetaliczny połysk, czerwonobrunatna rysa oraz pryzmatyczny lub włóknisty pokrój. Kluczowe znaczenie ma jednak środowisko występowania - skarn na kontakcie z dolomitem - oraz obecność charakterystycznych minerałów towarzyszących, takich jak inne borany. ## Odróżnianie od podobnych Chestermanit jest bardzo podobny do innych czarnych minerałów z grupy ludwigitu, zwłaszcza do samego ludwigitu. Pewne odróżnienie tych minerałów w warunkach polowych jest praktycznie niemożliwe i wymaga zaawansowanych analiz chemicznych (np. EDS) w celu określenia składu pierwiastkowego. Od czarnego turmalinu (szerlu) odróżnia go niższa twardość (6 wobec 7-7.5 dla turmalinu) i inna forma kryształów. ## Formy kryształów Kryształy są pryzmatyczne, wydłużone wzdłuż jednej osi, osiągające do 1 mm długości. Często tworzą skupienia włókniste lub promieniste agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Chestermanit jest minerałem pochodzenia metamorficznego. Powstaje w warunkach metamorfizmu kontaktowego, w strefach skarnowych rozwiniętych na styku intruzji granodiorytu z marmurami dolomitycznymi. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych boranów, takich jak ludwigit, fluoboryt i szaibelyit. Współwystępuje również z kalcytem, flogopitem oraz spinellem. ## Lokalizacje Jedyne potwierdzone miejsce występowania chestermanitu na świecie to jego lokalizacja typowa: okolice zapory Potter-Huffman nad rzeką North Fork Kings w hrabstwie Fresno, w Kalifornii (USA).

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów chestermanitu, będącego typowym mikrominerałem, ocenia się przede wszystkim na podstawie wykształcenia i ostrości kryształów, nawet jeśli są one submilimetrowe. Najbardziej cenione są pojedyncze, dobrze uformowane pryzmatyczne kryształy osadzone na matrycy skalnej. Wartość okazu podnosi obecność innych rzadkich minerałów towarzyszących z tej samej lokalizacji. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów chestermanitu jest jego typowa i jak dotąd jedyna znana lokalizacja w Kalifornii w USA. Z tego powodu wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą właśnie stamtąd.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy chestermanitu należy czyścić z najwyższą ostrożnością, najlepiej za pomocą miękkiego pędzelka na sucho w celu usunięcia kurzu. W razie konieczności można użyć wody destylowanej i bardzo miękkiej szczoteczki, a następnie okaz należy natychmiast dokładnie osuszyć. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi środkami chemicznymi, zwłaszcza kwasami. Nie zaleca się stosowania myjek ultradźwiękowych. Jako boran, minerał może być wrażliwy na długotrwałe działanie wody. Należy chronić go przed wysoką temperaturą i gwałtownymi jej zmianami. ## Przechowywanie Z uwagi na rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, okazy chestermanitu najlepiej przechowywać w specjalistycznych pudełkach typu micromount, które chronią przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Zalecane jest stabilne, suche środowisko.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej