Chervetite

Wzór chemiczny: Pb²⁺₂V⁵⁺₂O₇

Czerwono-brązowy lub żółtawy pirowanadan ołowiu, tworzący drobne, tabliczkowe kryształy o diamentowym połysku.

## Charakterystyka Cherwetit (chervetite) to rzadki minerał z grupy wanadanów, chemicznie klasyfikowany jako pirowanadan ołowiu. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które rzadko przekraczają 1 mm długości. Kryształy są często spłaszczone i mogą tworzyć niewielkie, promieniste agregaty lub rozetki. Ze względu na swój rozmiar, jest to minerał ceniony głównie przez mikrokolekcjonerów. ## Właściwości fizyczne Kryształy cherwetitu charakteryzują się wysokim, niemal diamentowym połyskiem, co sprawia, że nawet niewielkie okazy są dobrze widoczne pod powiększeniem. Jest minerałem stosunkowo miękkim i bardzo kruchym. Jego gęstość jest wysoka, co jest typowe dla minerałów zawierających ołów. ## Barwy i odmiany Najczęściej spotykaną barwą jest czerwono-brązowa do pomarańczowo-czerwonej. Obserwuje się również okazy o barwie żółtej, miodowożółtej, a nawet zielonkawożółtej. Minerał nie tworzy nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1963 roku przez Fabiena Cesbrona i Jeana-Pierre'a Briansona. Nazwa honoruje Jeana Cherveta (1897-1962), francuskiego mineraloga i profesora na Uniwersytecie w Nancy, w uznaniu jego wkładu w badania nad minerałami uranu. ## Zastosowania Cherwetit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2-2.5
Barwa: Gray to brown
Połysk: Adamantine
Rysa: White
Gęstość: 6.30
Łupliwość: {100} and {010}
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cherwetit jest rozpoznawany na podstawie swojego charakterystycznego wyglądu: małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów o intensywnej, czerwono-brązowej lub żółtej barwie i bardzo silnym, diamentowym połysku. Występuje w specyficznym środowisku geologicznym - strefach utlenienia złóż uranowo-wanadowych. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi minerałami wanadu, takimi jak karnotyt czy tyujamunit, które często współwystępują. Cherwetit odróżnia się od nich formą kryształów (cienkie tabliczki) i znacznie silniejszym połyskiem. Karnotyt i tyujamunit tworzą najczęściej ziemiste lub proszkowe naloty. Ostateczna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych (np. XRD, EDS). ## Formy kryształów Tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy, często wydłużone w jednym kierunku, o pokroju listewkowym. Kryształy mogą być zebrane w niewielkie, promieniste lub wachlarzowate agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Cherwetit jest wtórnym minerałem powstającym w strefach utlenienia hydrotermalnych złóż polimetalicznych, szczególnie tych bogatych w uran i wanad. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych minerałów zawierających ołów (np. galeny) i wanad w obecności roztworów bogatych w tlen. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami wanadu i uranu. Typowe minerały towarzyszące to francevillit, curienit, karnotyt, tyujamunit, wanuralit, a także baryt, kwarc i tlenki manganu. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko, skąd pochodzą najlepsze okazy, to kopalnia Mounana w Gabonie. Minerał ten znaleziono również w kopalni uranu w Rabejac we Francji (departament Hérault) oraz w kilku miejscach w Stanach Zjednoczonych, m.in. w kopalniach w hrabstwie San Juan w stanie Utah.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy to te z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o intensywnej, czerwonej barwie i silnym połysku. Ważne jest, aby kryształy były zgrupowane w estetyczne agregaty (np. rozetki) na kontrastującym podłożu (matrycy). Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, kluczowa jest ich jakość i forma widoczna pod mikroskopem. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów są okazy z lokalizacji typowej - kopalni Mounana w Gabonie. Uważane są one za światowy standard dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy cherwetitu są niezwykle delikatne i kruche. Czyszczenie mechaniczne jest wysoce niewskazane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na kwasy i inne odczynniki chemiczne. Należy unikać ultradźwięków, wibracji oraz nagłych zmian temperatury. Jako minerał zawierający ołów, należy zachować ostrożność i unikać wdychania pyłu oraz myć ręce po kontakcie z okazem. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów wyłącznie w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem. Należy trzymać je z dala od źródeł wibracji i w stabilnych warunkach wilgotnościowych.