Changesite-(Ce)

Wzór chemiczny: (Ca<sub>8</sub>Ce<sup>3+</sup>)&#9744;Fe<sup>2+</sup>(PO<sub>4</sub>)<sub>7</sub>

Niezwykle rzadki księżycowy fosforan z supergrupy cerytu, odkryty w próbkach gruntu przywiezionych przez chińską sondę Chang'e 5 z obszaru Oceanus Procellarum.

## Charakterystyka Changesite-(Ce) to rzadki minerał z gromady fosforanów, należący do supergrupy cerytu. Pod względem chemicznym jest to fosforan wapnia, ceru i żelaza. Jedyne zidentyfikowane dotąd ziarno ma postać bezbarwnego, przezroczystego kryształu o pokroju słupkowym i wielkości zaledwie około 10 mikrometrów (około jednej dziesiątej średnicy ludzkiego włosa). ## Właściwości fizyczne Ze względu na mikroskopijne rozmiary jedynego znanego okazu, makroskopowe właściwości fizyczne, takie jak twardość, rysa, łupliwość czy przełam, nie zostały bezpośrednio zmierzone. Wiadomo, że minerał jest przezroczysty i krystalizuje w układzie trygonalnym. ## Barwy i odmiany Występuje w postaci bezbarwnej. Nie posiada żadnych znanych odmian. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w 2022 roku przez zespół naukowców z Pekińskiego Instytutu Badawczego Geologii Uranu. Wyizolowano go z próbek gruntu księżycowego przywiezionych na Ziemię w 2020 roku przez chińską misję kosmiczną Chang'e 5. Nazwa minerału honoruje chińską boginię Księżyca, Chang'e, od której nazwano również samą misję. Jest to szósty nowy minerał odkryty na Księżycu. Został oficjalnie zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA). ## Zastosowania Ze względu na pozaziemskie pochodzenie i mikroskopijną ilość, minerał ma wyłącznie znaczenie naukowe. Badania nad nim dostarczają informacji na temat ewolucji geologicznej Księżyca oraz procesów magmowych zachodzących na jego powierzchni.

Właściwości

Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) oraz spektrometria mas. Wymaga to specjalistycznego sprzętu zdolnego do analizy cząstek o wielkości rzędu mikrometrów. ## Odróżnianie od podobnych Wymaga odróżnienia od innych fosforanów występujących w skałach księżycowych, takich jak merrillit czy apatyt. Kluczowa jest analiza składu chemicznego wykazująca obecność ceru i żelaza oraz dokładne określenie parametrów komórki elementarnej. ## Formy kryształów Tworzy mikroskopijne kryształy o pokroju słupkowym.

Środowisko występowania

## Geneza Powstaje w warunkach magmowych na Księżycu. Został wyizolowany z cząstek bazaltu księżycowego, co wskazuje na jego krystalizację z magmy bazaltowej w późnych etapach jej stygnięcia. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami skałotwórczymi bazaltów księżycowych. ## Lokalizacje Jedyne znane stanowisko (locus typicus) to Statio Tianchuan na obszarze Oceanus Procellarum (Ocean Burz) na Księżycu, skąd próbki pobrała sonda Chang'e 5.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Minerał nie występuje na rynku kolekcjonerskim. Jedyne znane ziarno stanowi własność państwową i jest przechowywane w chińskich instytucjach badawczych. ## Ceny rynkowe Brak danych. Minerał jest całkowicie niedostępny w handlu. ## Popularne stanowiska Jedynym miejscem występowania jest Oceanus Procellarum na Księżycu.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy tego minerału to mikroskopijne ziarna badane w warunkach laboratoryjnych. Nie podlegają standardowym procedurom czyszczenia stosowanym w mineralogii. ## Czego unikać Należy unikać utraty materiału badawczego, zanieczyszczeń ziemskich oraz uszkodzeń mechanicznych podczas preparatyki mikroskopowej. ## Przechowywanie Próbki księżycowe przechowuje się w ściśle kontrolowanych warunkach laboratoryjnych, w atmosferze ochronnej (najczęściej w azocie), aby zapobiec utlenianiu i destrukcyjnemu wpływowi ziemskiej wilgoci.

Zobacz minerały w sklepie

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej