Chadwickite

Wzór chemiczny: U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>HAs<sup>3+</sup>O<sub>3</sub>

Chadwickit to ekstremalnie rzadki arsenin uranylu, tworzący drobne, żółte kryształy o silnym połysku.

## Charakterystyka Chadwickit jest minerałem z grupy arseninów, chemicznie klasyfikowanym jako wodorotlenek arseninu uranylu. Występuje w postaci bardzo małych, rzadko przekraczających 0.2 mm, romboedrycznych kryształów. Zazwyczaj tworzy kuliste agregaty lub rozetkowe skupienia. Jego najbardziej charakterystyczną cechą wizualną jest intensywnie żółta barwa i bardzo silny, niemal diamentowy połysk. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się silnym, adamandynowym połyskiem. Jest przezroczysty. Ze względu na ekstremalną rzadkość i mikroskopijny rozmiar kryształów, jego twardość i gęstość nie zostały dotychczas precyzyjnie zmierzone. ## Barwy i odmiany Chadwickit występuje w jednolitym, jasnożółtym do kanarkowożółtego kolorze. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Sir Jamesa Chadwicka (1891–1974), brytyjskiego fizyka i laureata Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w 1935 roku za odkrycie neutronu. Został on oficjalnie zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2020 roku. Materiał typowy pochodzi z kopalni Duna w Rosji. ## Zastosowania Jako minerał o mikroskopijnych rozmiarach i ekstremalnej rzadkości, chadwickit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Właściwości

Połysk
Adamantine
Rysa
Light yellow
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi chadwickitu są jego intensywnie żółta barwa, silny adamandynowy połysk oraz występowanie w formie drobnych, kulistych agregatów. Kluczową cechą diagnostyczną jest jego radioaktywność. Występowanie w towarzystwie innych wtórnych minerałów uranu i arsenu jest również ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Chadwickit może być mylony z innymi żółtymi, wtórnymi minerałami uranu, takimi jak uranofan, autunit czy torbernit. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, pewne odróżnienie od podobnych minerałów jest możliwe niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub mikroanaliza chemiczna (EDS). ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, dobrze wykształcone kryształy romboedryczne. Najczęściej spotykany jest w postaci sferycznych lub rozetkowych agregatów krystalicznych, narastających na skałach macierzystych.

Środowisko występowania

## Geneza Chadwickit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie utleniania (wietrzenia) polimetalicznych, hydrotermalnych żył zawierających uraninit i minerały arsenu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w bezpośrednim sąsiedztwie innych minerałów wtórnych. Najczęściej towarzyszą mu arsenolit, metazeuneryt oraz uranofan. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania chadwickitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Duna (Grube Duna), położona w obrębie pola rudnego Adun-Cholon w Kraju Zabajkalskim w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako mikrominerał, wartość kolekcjonerska chadwickitu jest determinowana przez jakość i wykształcenie kryształów, a nie ich rozmiar. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie widocznymi, ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne agregaty. Ważna jest również obfitość minerału na matrycy skalnej oraz atrakcyjne skojarzenia z innymi rzadkimi minerałami. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest kopalnia Duna w Rosji. Okazy z tej lokalizacji są niezwykle poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w systematyce minerałów oraz rzadkich gatunkach.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy chadwickitu są niezwykle delikatne i małe. Nie zaleca się czyszczenia mechanicznego ani chemicznego. Jedyną bezpieczną metodą usuwania kurzu jest użycie sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Chadwickit jest minerałem uranu, co oznacza, że jest radioaktywny. Zawiera również arsen, co czyni go toksycznym. Należy bezwzględnie unikać wdychania pyłu i jakiegokolwiek kontaktu z ustami. Po każdym kontakcie z okazem należy dokładnie umyć ręce. Minerał należy chronić przed wysoką temperaturą i chemikaliami. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w szczelnie zamkniętych, przezroczystych pojemnikach (np. pudełkach typu micromount), z dala od miejsc stałego przebywania ludzi ze względu na radioaktywność. Każdy pojemnik musi być wyraźnie i trwale oznaczony nazwą minerału oraz ostrzeżeniami o toksyczności i radioaktywności.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej