Cerchiaraite-(Al)

Wzór chemiczny: Ba<sub>4</sub>Al<sub>4</sub>(Si<sub>4</sub>O<sub>12</sub>)O<sub>2</sub>(OH)<sub>4</sub>Cl<sub>2</sub>[Si<sub>2</sub>O<sub>3</sub>(OH)<sub>4</sub>]

Cerchiaraite-(Al) to bardzo rzadki minerał z grupy krzemianów, ceniony za intensywnie niebieską barwę i dobrze wykształcone, pryzmatyczne kryształy.

## Charakterystyka Cerchiaraite-(Al) jest złożonym krzemianem baru i glinu, należącym do grupy cerchiaraite. Tworzy charakterystyczne, wydłużone kryształy pryzmatyczne o kwadratowym przekroju, zakończone piramidą. Najbardziej typowe okazy mają postać smukłych, promienistych agregatów lub pojedynczych, dobrze wykształconych kryształów narosłych na skale macierzystej. Minerał ten jest ceniony za swój atrakcyjny wygląd, zwłaszcza za intensywną, lazurową barwę. ## Właściwości fizyczne Kryształy są przezroczyste do przeświecających i wykazują szklisty połysk. Twardość w skali Mohsa wynosi około 4.5, co czyni go minerałem stosunkowo miękkim i podatnym na zarysowania. Gęstość jest dość wysoka i wynosi 3.75 g/cm³. ## Barwy i odmiany Cerchiaraite-(Al) występuje w odcieniach od bladoniebieskiego i błękitnego do głębokiego, nasyconego lazurowego. Rzadziej spotykane są kryształy bezbarwne. Intensywność barwy jest głównym czynnikiem wpływającym na jego atrakcyjność. Nie wyróżnia się nazwanych odmian handlowych ani barwnych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od jego lokalizacji typowej - kopalni Faggiona w pobliżu miejscowości Cerchiara w Ligurii we Włoszech. Został on oficjalnie uznany za nowy gatunek minerału w 1995 roku. Przyrostek "-(Al)" w nazwie wskazuje, że jest to członek grupy cerchiaraite, w którym glin (aluminium) dominuje na określonej pozycji w strukturze krystalicznej. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, cerchiaraite-(Al) nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Jest to wyłącznie minerał o znaczeniu naukowym i kolekcjonerskim, poszukiwany przez zaawansowanych zbieraczy rzadkich okazów.

Właściwości

Twardość Mohsa
4.5
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
3.75
Łupliwość
Good on {100} and {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to Translucent
Układ krystaliczny
Tetragonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi cerchiaraite-(Al) są jego tetragonalne, pryzmatyczne kryształy, intensywnie niebieska barwa oraz specyficzne środowisko występowania. Połysk szklisty i stosunkowo niska twardość również są pomocne w identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Cerchiaraite-(Al) bywa mylony z innymi niebieskimi minerałami. Od benitoitu różni się układem krystalograficznym (tetragonalny vs trygonalny) i paragenezą. Od lazurytu odróżnia go krystaliczna postać (lazuryt jest składnikiem skały i rzadko tworzy wyraźne kryształy). W odróżnieniu od azurytu, cerchiaraite-(Al) nie reaguje z kwasem solnym. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy wydłużone kryształy słupkowe (pryzmatyczne) o kwadratowym przekroju, często zakończone ścianami piramidy. Kryształy mogą występować jako pojedyncze osobniki lub tworzyć promieniste i igiełkowe agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Cerchiaraite-(Al) powstaje w wyniku procesów metamorficznych w obrębie złóż manganu. Formuje się w żyłach i soczewkach przecinających bogate w mangan skały krzemoklastyczne, które uległy przeobrażeniom w warunkach niskiego stopnia metamorfizmu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z szeregiem innych, często rzadkich minerałów. Do jego najczęstszych towarzyszy należą sanbornit, baziryt, titantaramellit, walstromit, kwarc, baryt oraz tlenki manganu. ## Lokalizacje Najważniejszym i historycznym miejscem występowania jest lokalizacja typowa - kopalnia Faggiona koło Cerchiara w Ligurii we Włoszech. Znaczące okazy pochodzą również z kopalni Wessels w zagłębiu manganowym Kalahari w Republice Południowej Afryki. Notowany był także w Japonii.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy cerchiaraite-(Al) charakteryzują się głęboką, nasyconą barwą, dużą przezroczystością oraz ostro zakończonymi, nieuszkodzonymi kryształami. Szczególnie poszukiwane są igiełkowe kryształy narosłe na kontrastującym podłożu, na przykład na białym sanbornicie. Wielkość kryształów i bogactwo agregatów również znacząco podnoszą wartość kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Za źródło najlepszych na świecie okazów uważa się dwa miejsca: kopalnię Faggiona we Włoszech, skąd pochodzą klasyczne, historyczne materiały, oraz kopalnię Wessels w RPA, która dostarczyła okazów o wyjątkowo intensywnej barwie i doskonałej formie kryształów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie mechanicznie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie silniejszych zabrudzeń można użyć wody destylowanej. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą uszkodzić delikatne kryształy. ## Czego unikać Minerał jest stosunkowo miękki (twardość 4.5), dlatego należy chronić go przed kontaktem z twardszymi minerałami (np. kwarcem), które mogą go porysować. Należy unikać kontaktu z kwasami i silnymi środkami chemicznymi. Nie wymaga specjalnej ochrony przed światłem. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, wyściełanych pudełkach lub klaserach, aby zapobiec zarysowaniom i uszkodzeniom mechanicznym. Najlepiej eksponować go w zamkniętych gablotach, chroniących przed kurzem i przypadkowym uderzeniem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej