Catamarcaite

Wzór chemiczny: Cu₆GeWS₈

Katamarkait to rzadki, szary siarczek miedzi, germanu i wolframu, odkryty w Argentynie i występujący w formie drobnych ziaren.

## Charakterystyka Katamarkait jest bardzo rzadkim minerałem z grupy siarczków, o złożonym składzie chemicznym zawierającym miedź, german i wolfram. Występuje w postaci bardzo drobnych, nieregularnych ziaren, zwykle o wielkości nieprzekraczającej 100 mikrometrów. Ziarna te są najczęściej wrośnięte w inne minerały siarczkowe, takie jak sfaleryt. Z powodu mikroskopijnej wielkości jego kryształów, cechy wizualne widoczne gołym okiem są niemożliwe do zaobserwowania. W świetle odbitym pod mikroskopem ma szarą barwę. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością 3.5 w skali Mohsa. Jest nieprzezroczysty i posiada czarną rysę. Jego połysk nie został jednoznacznie określony, ale dla wielu siarczków jest on metaliczny. Gęstość nie została zmierzona ze względu na niewielkie rozmiary ziaren. ## Barwy i odmiany Katamarkait jest minerałem o jednolitej, szarej barwie. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - prowincji Catamarca w Argentynie. Został on po raz pierwszy opisany przez H.J. Paara, D. Topę, W.H. Makovicky'ego i E. Makovicky'ego i zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2003 roku. Miejscem typowym jest dystrykt górniczy Capillitas. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, katamarkait nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma wyłącznie znaczenie naukowe i jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Rysa
Czarna
Gęstość
0
Przełam
Nieregularny/Nierówny,Podkonchoidalny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Heksagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja katamarkaitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik laboratoryjnych. Ze względu na jego występowanie w postaci mikroskopijnych ziaren wrośniętych w inne siarczki, wymaga analizy składu chemicznego (np. za pomocą mikrosondy elektronowej - EDS/WDS) oraz badań dyfrakcji rentgenowskiej (XRD) w celu potwierdzenia struktury krystalicznej. ## Odróżnianie od podobnych Pod mikroskopem w świetle odbitym może być mylony z wieloma innymi szarymi siarczkami, takimi jak tetraedryt, tennantyt czy germanit. Pewne rozróżnienie możliwe jest wyłącznie na podstawie analizy chemicznej, która wykaże jednoczesną obecność miedzi, germanu i wolframu. ## Formy kryształów Katamarkait tworzy wyłącznie anhedralne (nieregularne), bardzo drobne ziarna, zazwyczaj o wielkości od 20 do 100 mikrometrów. Nie zaobserwowano jego prawidłowo wykształconych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Katamarkait powstaje w warunkach hydrotermalnych. W miejscu typowym (Capillitas) został znaleziony w żyłach kruszcowych przecinających wulkaniczne skały mioceńskie. Jego powstanie związane jest z krystalizacją z roztworów bogatych w miedź, german, wolfram i siarkę. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w ścisłej asocjacji z innymi siarczkami. Najczęściej współwystępuje ze sfalerytem (w którym tworzy wrostki), pirytem, tennantytem, germanitem, putzitem, stannoidytem i mawsonitem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania katamarkaitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: dystrykt górniczy Capillitas, w departamencie Andalgalá, w prowincji Catamarca w północno-zachodniej Argentynie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Ponieważ katamarkait jest minerałem mikroskopijnym, jego wartość kolekcjonerska nie jest oceniana na podstawie typowych kryteriów, takich jak rozmiar czy forma kryształu. Najcenniejsze są okazy, w których obecność katamarkaitu została potwierdzona analitycznie. Wartość okazu macierzystego (np. sfalerytu) zależy od bogactwa asocjacji mineralnej i jakości innych, widocznych minerałów. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa w Argentynie. Okazy te są niezwykle trudne do zdobycia i trafiają niemal wyłącznie do kolekcji instytucjonalnych i bardzo wyspecjalizowanych prywatnych kolekcjonerów rzadkich gatunków minerałów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z katamarkaitem, ze względu na mikroskopijną naturę minerału, powinny być traktowane jako delikatne agregaty mineralne. Czyszczenie, jeśli jest absolutnie konieczne, powinno ograniczać się do bardzo ostrożnego usunięcia kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Jako siarczek, katamarkait może być wrażliwy na wilgoć i utlenianie, które mogą prowadzić do jego powolnego rozkładu. Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami i innymi środkami chemicznymi. Nie należy go podgrzewać ani poddawać ultradźwiękom. ## Przechowywanie Okazy zawierające katamarkait najlepiej przechowywać w stabilnych warunkach, w suchym otoczeniu. Zalecane są szczelne pudełka typu "perky box" z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła, aby zminimalizować ryzyko utleniania.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej