Carlsbergite
Wzór chemiczny: Cr³⁺N³⁻
Carlsbergite to niezwykle rzadki azotek chromu, znajdowany głównie w meteorytach żelaznych, o metalicznym połysku i tabliczkowych kryształach.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 7
- Połysk
- Metallic
- Rysa
- Gray
- Gęstość
- 0
- Łupliwość
- None
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Opaque
- Układ krystaliczny
- Isometric
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja carlsbergite jest możliwa wyłącznie przy użyciu zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak mikroskopia rudna (w świetle odbitym) oraz analiza chemiczna za pomocą mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). W świetle odbitym jest szary i izotropowy. W warunkach amatorskich jest niemożliwy do zidentyfikowania. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi mikroskopijnymi, szarymi minerałami akcesorycznymi w meteorytach, takimi jak cohenit czy schreibersyt. Odróżnienie wymaga analizy składu chemicznego - carlsbergite wyróżnia się obecnością chromu i azotu. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, wydłużone, listewkowate lub tabliczkowe kryształy, często o heksagonalnym zarysie. Zazwyczaj występuje jako pojedyncze, izolowane ziarna lub niewielkie skupienia w obrębie metalicznej osnowy.
Środowisko występowania
## Geneza Carlsbergite krystalizuje w warunkach silnie redukujących, przy bardzo niskiej fugatywności tlenu, które panowały we wnętrzu macierzystych ciał planetarnych, z których pochodzą meteoryty żelazne. Powstaje jako jedna z późnych faz krystalizujących z metalicznego stopu żelazowo-niklowego. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje niemal wyłącznie w towarzystwie minerałów typowych dla meteorytów żelaznych. Jego najczęstszymi asocjacjami są kamacyt, taenit, cohenit, schreibersyt, troilit oraz daubréelit. ## Lokalizacje Potwierdzono jego występowanie w licznych meteorytach żelaznych, w tym w Cape York i Agpalilik (Grenlandia), Sardis i Social Circle (Georgia, USA), North Chile (Chile), Mundrabilla (Australia), a także w chondrycie enstatytowym Qingzhen (Chiny).
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazu z carlsbergitem jest w praktyce tożsama z jakością samego meteorytu, w którym się on znajduje. Dla celów naukowych i kolekcjonerskich najbardziej wartościowe są wypolerowane szlify (płytki), na których zidentyfikowano i oznaczono ziarna carlsbergite. Wielkość i czytelność tych ziaren pod mikroskopem podnosi wartość badawczą okazu. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzą z lokalizacji upadku znanych meteorytów żelaznych, takich jak Cape York, Mundrabilla czy North Chile. Nie jest to jednak minerał pozyskiwany w typowy sposób, a jego obecność jest stwierdzana podczas badań laboratoryjnych fragmentów tych meteorytów.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy zawierające carlsbergite (zwykle w postaci wypolerowanych szlifów meteorytów) należy czyścić wyłącznie suchą, miękką szmatką lub pędzelkiem z miękkiego włosia w celu usunięcia kurzu. Należy unikać wszelkich płynów i chemikaliów. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, wilgocią i chemikaliami, ponieważ mogą one powodować korozję otaczającej go metalicznej matrycy (kamacytu i taenitu). Okazy należy chronić przed wilgotnym powietrzem, które może prowadzić do rdzewienia meteorytu. ## Przechowywanie Okazy meteorytów zawierające carlsbergite muszą być przechowywane w warunkach o bardzo niskiej wilgotności. Zaleca się stosowanie szczelnych pojemników (np. membranowych) z pochłaniaczem wilgoci (żelem krzemionkowym). Przechowywanie w suchym, stabilnym temperaturowo środowisku jest kluczowe dla zachowania okazu.