Carlosbarbosaite

Wzór chemiczny: (U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)<sub>2</sub>Nb<sup>5+</sup><sub>2</sub>O<sub>6</sub>(OH)<sub>2</sub>·2H<sub>2</sub>O

Carlosbarbosait to niezwykle rzadki minerał niobu i uranu, tworzący igiełkowe kryształy o intensywnie żółtej barwie i jedwabistym połysku.

## Charakterystyka Carlosbarbosait jest wtórnym minerałem z grupy niobanów, chemicznie uwodnionym tlenohydroksyniobanem uranylu. Występuje w postaci niewielkich, promienistych lub splątanych agregatów, które składają się z bardzo drobnych, igiełkowych lub włóknistych kryształów. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, cytrynowożółta do żółtobrązowej barwa. Ze względu na obecność uranu, minerał ten jest radioaktywny. ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują połysk jedwabisty, przechodzący w diamentowy na ścianach końcowych. Minerał jest przeświecający. Twardość nie została dokładnie określona z powodu niewielkich rozmiarów i kruchości kryształów. Gęstość obliczona na podstawie składu chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 5,78 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w jednolitych odcieniach, od jasnożółtego i cytrynowożółtego po ciemniejszy, żółtobrązowy. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Carlosbarbosait został po raz pierwszy opisany w 2012 roku. Jego nazwa honoruje Carlosa do Prado Barbosę (1917–2003), brazylijskiego inżyniera górnictwa i mineraloga, który wniósł znaczący wkład w badania brazylijskich pegmatytów. Miejscem typowym (locus typicus) jest pegmatyt Jaguaraçu w gminie Coronel Murta, w stanie Minas Gerais w Brazylii. ## Zastosowania Jako minerał ekstremalnie rzadki, carlosbarbosait nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma wyłącznie znaczenie naukowe i jest obiektem zainteresowania zaawansowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich.

Właściwości

Połysk
Silky to Adamantine
Rysa
Light yellow
Gęstość
5.78
Łupliwość
Perfect on {010}, Good on {100}
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami kluczowymi do identyfikacji carlosbarbosaitu są: intensywnie żółta barwa, igiełkowy lub włóknisty pokrój kryształów tworzących promieniste skupienia, jedwabisty połysk oraz silna radioaktywność. Występowanie w strefie utleniania granitowych pegmatytów bogatych w niob jest również ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Carlosbarbosait może być mylony z innymi wtórnymi minerałami uranu o żółtej barwie, takimi jak karnotyt, metaautunit czy uranofan. Odróżnienie wizualne jest bardzo trudne i często niemożliwe bez zaawansowanych badań. Kluczowe jest stwierdzenie obecności niobu w składzie chemicznym (np. za pomocą analizy EDS), co odróżnia go od większości pospolitych minerałów uranylu. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, igiełkowe (acykularne) lub włókniste kryształy o przekroju listewkowym. Kryształy te zazwyczaj występują w postaci promienistych lub splątanych agregatów i sferolitów, rzadko jako pojedyncze igły.

Środowisko występowania

## Geneza Carlosbarbosait jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złożonych pegmatytów granitowych. Tworzy się w wyniku hydrotermalnych przeobrażeń lub wietrzenia pierwotnych minerałów zawierających uran i niob, takich jak kolumbit czy betafit. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z takimi minerałami jak albit, muskowit, kwarc, kolumbit-(Fe) oraz betafit. ## Lokalizacje Jest to minerał ekstremalnie rzadki, znany praktycznie wyłącznie z miejsca odkrycia – pegmatytu Jaguaraçu, położonego w Coronel Murta, w dolinie Jequitinhonha, w stanie Minas Gerais w Brazylii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Okazy carlosbarbosaitu są niemal wyłącznie mikromontami. O ich wartości decyduje przede wszystkim bogactwo i estetyka agregatów – im gęstsze i lepiej uformowane promieniste skupienia, tym okaz jest cenniejszy. Ważna jest również intensywność barwy oraz brak uszkodzeń delikatnych igieł. Kontrastujące podłoże, np. z białego albitu, podnosi atrakcyjność wizualną. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest lokalizacja typowa w Minas Gerais w Brazylii. Materiał z tego miejsca jest bardzo ograniczony i rzadko pojawia się na rynku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy carlosbarbosaitu są niezwykle delikatne i kruche. Czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. Do usuwania kurzu można użyć miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej (dmuchawki). Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą i środkami chemicznymi. ## Czego unikać Minerał jest silnie radioaktywny. Należy bezwzględnie unikać wdychania pyłu i bezpośredniego, długotrwałego kontaktu ze skórą. Myć ręce po każdym kontakcie z okazem. Nie przechowywać w miejscach stałego przebywania ludzi (biurka, sypialnie). Chronić przed wilgocią, chemikaliami i uszkodzeniami mechanicznymi. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w szczelnych, ołowianych lub szklanych pojemnikach, wyraźnie oznaczonych jako materiał radioaktywny. Najlepszym miejscem jest dedykowana gablota lub pudełko, z dala od innych minerałów, które mogłyby ulec uszkodzeniu przez promieniowanie.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej