Carbonatecyanotrichite

Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup><sub>4</sub>Al<sub>2</sub>CO<sub>3</sub>(OH)<sub>12</sub>·2H<sub>2</sub>O

Węglanocyjanotrichit to rzadki minerał wtórny z grupy cyjanotrichitu, tworzący delikatne, igiełkowe kryształy o intensywnie niebieskiej barwie.

## Charakterystyka Węglanocyjanotrichit jest uwodnionym zasadowym węglanem miedzi i glinu, należącym do grupy cyjanotrichitu. Występuje w postaci bardzo małych, igiełkowych lub włoskowych kryształów, które tworzą promieniste agregaty, puszyste naskorupienia i naloty. Poszczególne kryształy są zazwyczaj zbyt małe, aby można je było dostrzec gołym okiem, a okazy przybierają wygląd filcowatych lub aksamitnych skupień. ## Właściwości fizyczne Kryształy węglanocyjanotrichitu są niezwykle delikatne i kruche. Minerał ten charakteryzuje się jedwabistym połyskiem. Jego twardość w skali Mohsa jest niska, szacowana na około 2, co w połączeniu z jego formą występowania sprawia, że jest bardzo podatny na uszkodzenia mechaniczne. ## Barwy i odmiany Minerał ten cechuje się charakterystyczną, żywą barwą, od błękitnej i lazurowej po niebieskozieloną. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego (obecność grupy węglanowej) oraz strukturalnego i wizualnego podobieństwa do cyjanotrichitu. Został on po raz pierwszy opisany w 1964 roku na podstawie próbek z kopalni Grand-Praz w Valais w Szwajcarii. ## Zastosowania Węglanocyjanotrichit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie minerałem o znaczeniu naukowym i kolekcjonerskim, poszukiwanym ze względu na swoją rzadkość i atrakcyjny wygląd.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Jedwabisty
Rysa
Jasnoniebieska
Gęstość
3.17
Łupliwość
Doskonała wzdłuż {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Prześwitujący
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi są: intensywnie niebieska barwa, występowanie w formie puszystych, filcowatych lub promienistych agregatów złożonych z mikroskopijnych igiełek oraz jedwabisty połysk. Minerał ten często tworzy naskorupienia na skale macierzystej. Reaguje z kwasami, co jest cechą odróżniającą od podobnych siarczanów. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z cyjanotrichitem, który jest siarczanem i nie reaguje z kwasem solnym. Podobny wygląd może mieć także aurichalcyt, który jednak zwykle tworzy skupienia o nieco innej strukturze i odcieniu. Ostateczne rozróżnienie często wymaga analizy chemicznej (EDS) lub rentgenowskiej (XRD). ## Formy kryształów Węglanocyjanotrichit tworzy wydłużone, igiełkowe lub włosowate kryształy, które łączą się w promieniste, gwiaździste agregaty, a także w splątane, filcowate lub aksamitne masy i naskorupienia.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców miedzi. Tworzy się w wyniku działania wód zasobnych w węglany na minerały pierwotne zawierające miedź i glin, w środowisku o niskiej zawartości siarczanów. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami miedzi i cynku, takimi jak malachit, azuryt, brochantyt, tyrolit, a także z kwarcem, kalcytem i limonitem. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska występowania tego rzadkiego minerału to m.in. kopalnia Grand-Praz w Valais (Szwajcaria), Cap Garonne (Francja), Laurion (Grecja), kopalnia Clara w Schwarzwaldzie (Niemcy), a także niektóre lokalizacje w Arizonie (USA).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy to te z bogatymi, puszystymi naskorupieniami o intensywnie niebieskiej barwie, pokrywające znaczną powierzchnię skały macierzystej. Kontrast z jasnym kwarcem lub inną skałą podnosi atrakcyjność wizualną. Ze względu na mikroskopijną wielkość kryształów, ich pojedyncza forma nie jest kryterium oceny - liczy się jakość i estetyka całego agregatu. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z klasycznych lokalizacji, takich jak Cap Garonne we Francji, Laurion w Grecji czy kopalnia Clara w Niemczech, są szczególnie poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach rzadkich i okazach typu "micromount".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając sprężonego powietrza do usuwania kurzu. Jakikolwiek kontakt z wodą, a zwłaszcza ze szczoteczkami, jest wysoce niewskazany i grozi bezpowrotnym zniszczeniem delikatnych kryształów. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na ultradźwięki i drgania. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na długotrwałe działanie wilgoci. ## Przechowywanie Okazy węglanocyjanotrichitu wymagają przechowywania w zamkniętych, stabilnych pojemnikach (np. typu "micromount"), które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać miejsc narażonych na wibracje.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej