Carboferriphoxite

Wzór chemiczny: [(N³⁻H₄)K(H₂CO₃)][Fe³⁺(HPO₄)(H₂PO₄)((C₂)⁶⁺O₄)]

Carboferriphoxite to ekstremalnie rzadki minerał organiczny, uwodniony fosforan-szczawian żelaza, potasu i amonu, znajdowany w kopalni Rowley w Arizonie.

## Charakterystyka Carboferriphoxite jest minerałem organicznym o złożonym składzie chemicznym, zawierającym jony amonowe, potas, żelazo, grupy fosforanowe i szczawianowe. Tworzy bezbarwne, przezroczyste kryształy o pokroju listewkowym lub tabliczkowym, które występują w postaci niewielkich skupień. Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, jest obiektem zainteresowania głównie w kręgach naukowych. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, z twardością w skali Mohsa wynoszącą około 2. Jest również bardzo lekki, a jego gęstość to 2,14 g/cm³. Wykazuje szklisty połysk i jest w pełni przezroczysty. Posiada dwie dobre płaszczyzny łupliwości, a jego przełam jest drzazgowaty. ## Barwy i odmiany Carboferriphoxite jest bezbarwny. Nie są znane żadne jego barwne odmiany ani nazwy handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego: "carbo" odnosi się do obecności węglanu i szczawianu, "ferri" do trójwartościowego żelaza (ferric iron), a "phox" do obecności fosforanów. Został on opisany jako nowy gatunek mineralny na podstawie materiału pochodzącego z kopalni Rowley w Arizonie, USA. ## Zastosowania Carboferriphoxite nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, choć ze względu na rzadkość i mikroskopijne rozmiary rzadko trafia do prywatnych kolekcji.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2-0
Barwa: colorless
Połysk: Vitreous
Rysa: white
Gęstość: 2.14
Łupliwość: two good cleavages (probably {100} and {001}).
Przełam: Splintery
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie carboferriphoxitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwe. Identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i spektroskopia chemiczna (EDS/WDS), ze względu na jego specyficzny skład i występowanie w postaci mikroskopijnych kryształów. Jego bezbarwność, niska twardość i specyficzna lokalizacja są jedynymi, bardzo ogólnymi wskazówkami. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi, bezbarwnymi minerałami fosforanowymi lub siarczanowymi występującymi w podobnym środowisku, takimi jak gips czy inne rzadkie fosforany. Pewne odróżnienie możliwe jest wyłącznie za pomocą analizy laboratoryjnej. ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, zwykle o pokroju listewkowym lub cienkotabliczkowym. Występują jako pojedyncze, rozproszone kryształy lub niewielkie, luźne agregaty na powierzchni innych minerałów.

Środowisko występowania

## Geneza Carboferriphoxite jest minerałem pochodzenia wtórnego, krystalizującym w bardzo specyficznych warunkach. Powstaje w strefach utleniania złóż polimetalicznych w klimacie suchym, w wyniku reakcji roztworów bogatych w fosforany (pochodzące z rozkładu guana nietoperzy) z minerałami kruszcowymi zawierającymi żelazo. ## Asocjacje mineralne W lokalizacji typowej (kopalnia Rowley) współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi, takimi jak fosfosyderyt, strengit, wavelit, a także z kwarcem i limonitem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania carboferriphoxitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: kopalnia Rowley, w hrabstwie Maricopa, w stanie Arizona, USA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu carboferriphoxitu jest determinowana niemal wyłącznie przez jego istnienie i możliwość identyfikacji. Najwyżej cenione byłyby okazy z możliwie największymi, dobrze wykształconymi i nieuszkodzonymi kryształami, wyraźnie widocznymi na tle skały macierzystej. Ze względu na mikroskopowy charakter minerału, kluczowa jest jakość dokumentacji fotograficznej i analitycznej potwierdzającej jego tożsamość. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kopalnia Rowley w Arizonie. Materiał z tej lokalizacji jest ekstremalnie trudny do zdobycia i trafia głównie do instytucji badawczych i wyspecjalizowanych kolekcji systematycznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy tego minerału są ekstremalnie delikatne i potencjalnie rozpuszczalne w wodzie. Czyszczenie mechaniczne lub z użyciem płynów jest absolutnie niewskazane. W razie konieczności można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości do usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, a także nagłych zmian temperatury. Ze względu na bardzo niską twardość jest podatny na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne przy najlżejszym dotyku. ## Przechowywanie Okazy carboferriphoxitu powinny być przechowywane wyłącznie w specjalistycznych, szczelnych pojemnikach typu "micromount", chroniących przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami fizycznymi. Należy unikać ekspozycji na światło i zmiany wilgotności.