Cannonite

Wzór chemiczny: Bi<sup>3+</sup><sub>2</sub>O(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)(OH)<sub>2</sub>

Cannonit to rzadki, wtórny minerał bizmutu, tworzący bezbarwne do białych, pryzmatyczne kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Cannonit jest hydroksylowanym siarczanem tlenku bizmutu. Występuje w postaci drobnych, pryzmatycznych lub igiełkowych kryształów, które mogą tworzyć promieniste agregaty lub skupienia włókniste. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają 1 mm długości. Jest minerałem bezbarwnym do białego, o szklistym połysku. ## Właściwości fizyczne Cannonit charakteryzuje się twardością w skali Mohsa wynoszącą około 4. Jest minerałem stosunkowo gęstym, co jest typowe dla minerałów bizmutu. Kryształy są przezroczyste do przeświecających. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Cannonit został odkryty w kopalni Tunnel Extension No. 2 w rejonie Marysvale w stanie Utah, USA. Opisano go w 1993 roku. Nazwa minerału honoruje Benjamina Bartletta Cannona V (1950–), amerykańskiego mikromineraloga i kolekcjonera, który jako pierwszy znalazł ten minerał. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, cannonit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub mikrominerałach.

Właściwości

Twardość Mohsa
4
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
5.66
Łupliwość
Doskonała w {100}
Przełam
Nieregularny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cannonit można rozpoznać po jego formie - tworzy małe, bezbarwne, pryzmatyczne lub igiełkowe kryształy, często w promienistych skupieniach. Charakterystyczny jest szklisty połysk i występowanie w strefach utleniania złóż bizmutu. Ze względu na mały rozmiar kryształów, identyfikacja wymaga zazwyczaj powiększenia. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi siarczanami, takimi jak gips czy anglesyt, jednak różni się od nich środowiskiem występowania (asocjacje z minerałami bizmutu) i formą kryształów. Ostateczne odróżnienie od innych rzadkich siarczanów bizmutu, jak np. bismutynit, wymaga zaawansowanych metod analitycznych (XRD, EDS). ## Formy kryształów Kryształy są wydłużone, pryzmatyczne lub igiełkowe. Często tworzą promieniste, gwiaździste lub włókniste agregaty. Rzadziej występują w formie pojedynczych, dobrze wykształconych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Cannonit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców bogatych w bizmut. Tworzy się w wyniku reakcji wód zasobnych w siarczany z pierwotnymi minerałami bizmutu, takimi jak bizmutynit. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami wtórnymi bizmutu. W lokalizacji typowej (Marysvale, Utah) znaleziono go w towarzystwie kwarcu, pirytu, bizmutynitu, anglesytu, kowellinu, gipsu, jarosytu i osarizawaitu. ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowiska cannonitu na świecie to: - Kopalnia Tunnel Extension No. 2, Marysvale, Utah, USA (lokalizacja typowa). - Kopalnia Gold-Hund, Sankt Christoph, Badenia-Wirtembergia, Niemcy. - Kopalnia Clara, Wolfach, Schwarzwald, Niemcy. - Kopalnia Schmiedestollen, Wittichen, Schwarzwald, Niemcy.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i przezroczystymi kryształami, tworzącymi estetyczne, promieniste agregaty. Ważny jest kontrast z matrycą skalną oraz obecność minerałów towarzyszących. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, okazy oceniane są pod mikroskopem. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z lokalizacji typowej w Marysvale (USA) oraz z kopalni Clara w Niemczech są najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w mikrominerałach.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy cannonitu należy czyścić z najwyższą ostrożnością, używając sprężonego powietrza do usuwania kurzu. Ze względu na jego reaktywność z wodą, należy unikać czyszczenia na mokro. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć alkoholu izopropylowego i natychmiast go osuszyć. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na zmiany wilgotności i temperatury. Nie należy go wystawiać na bezpośrednie działanie światła słonecznego. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie cannonitu w szczelnie zamykanych pojemnikach (typu "membrane box" lub w pudełkach z uszczelką) z dala od źródeł wilgoci. Najlepiej trzymać go w stabilnych warunkach temperaturowych, w ciemnym miejscu.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej