Calcybeborosilite-(Y)

Wzór chemiczny: (Y,REE,Ca)<sub>2</sub>(B,Be)<sub>2</sub>(SiO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH,O)<sub>2</sub>

Kalcybeborosilit-(Y) to bardzo rzadki minerał z grupy gadolinitu, tworzący drobne, pryzmatyczne kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Kalcybeborosilit-(Y) jest niezwykle rzadkim krzemianem z grupy gadolinitu, zawierającym itr, wapń, bor i beryl. Występuje w postaci bardzo małych, wydłużonych, pryzmatycznych kryształów, które rzadko przekraczają 1 mm długości. Zazwyczaj tworzy promieniste lub splątane agregaty. Ze względu na swój rozmiar i rzadkość, jego cechy wizualne są trudne do oceny bez powiększenia. ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują szklisty połysk. Minerał jest kruchy, a jego twardość w skali Mohsa wynosi około 5.5-6. Jest to minerał stosunkowo gęsty, co jest typowe dla krzemianów zawierających pierwiastki ziem rzadkich. ## Barwy i odmiany Obserwowane kryształy są zazwyczaj bezbarwne, białe lub mają bladożółty odcień. Nie wyróżniono żadnych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego: **Cal**cium (wapń), **Be**ryllium (beryl), **Bo**ron (bor) i **Sil**icon (krzem). Przyrostek "-(Y)" wskazuje na dominujący pierwiastek ziem rzadkich - itr (Yttrium). Został opisany po raz pierwszy w 1999 roku przez A.V. Voloshina, V.V. Subbotina, V.Y. Gorkhovenko, Y.P. Menshikova, A.Y. Litoshenko i N.V. Chukanova na podstawie próbek z masywu Oleniy na Półwyspie Kolskim w Rosji.

Właściwości

Twardość Mohsa
5.5-6
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
3.6-3.76
Łupliwość
Good on {001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja tego minerału jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak analiza chemiczna (EDS/WDS) i rentgenowska dyfraktometria proszkowa (XRD). W warunkach kolekcjonerskich rozpoznanie opiera się na zaufaniu do etykiety z renomowanego źródła, zwłaszcza że okazy pochodzą z jednego, konkretnego miejsca. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy gadolinitu, takimi jak gadolinit-(Y) czy datolit, które mogą występować w podobnych środowiskach. Rozróżnienie wizualne jest praktycznie niemożliwe i wymaga specjalistycznej analizy składu chemicznego, zwłaszcza w celu potwierdzenia obecności boru i berylu. ## Formy kryształów Tworzy drobne, pryzmatyczne, wydłużone kryształy, często zgrupowane w promieniste lub chaotyczne agregaty. Kryształy są zazwyczaj bardzo małe, osiągając do 1 mm długości.

Środowisko występowania

## Geneza Kalcybeborosilit-(Y) powstaje w późnych stadiach procesów hydrotermalnych, związanych z alkalicznymi pegmatytami nefelinowo-syenitowymi. Krystalizuje w szczelinach i pustkach skalnych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami, takimi jak mikroklin, kwarc, albit, nefelin, egiryn, catapleiit, fluoryt, a zwłaszcza z innymi minerałami boru i berylu, jak datolit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania (lokalizacja typowa) tego minerału na świecie jest masyw Oleniy (Oleniy Ruchey) na Półwyspie Kolskim w obwodzie murmańskim w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu zależy przede wszystkim od bogactwa i wielkości agregatów kryształów na matrycy skalnej. Najbardziej pożądane są okazy z wyraźnie widocznymi, choć wciąż mikroskopijnymi, promienistymi skupieniami kryształów, dobrze kontrastującymi ze skałą macierzystą. Ze względu na ekstremalną rzadkość, każdy uwierzytelniony okaz ma wysoką wartość dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich i systematycznych. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa - masyw Oleniy na Półwyspie Kolskim w Rosji. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tego jednego miejsca.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, mechaniczne czyszczenie nie jest zalecane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami. ## Czego unikać Należy unikać ultradźwięków, środków chemicznych, wysokiej temperatury oraz wszelkich naprężeń mechanicznych, które mogłyby uszkodzić delikatne kryształy lub skałę macierzystą. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych pudełkach kolekcjonerskich (tzw. "micromount boxes"), chroniąc je przed kurzem, wstrząsami i światłem. Eksponowanie powinno odbywać się z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej