Calclacite
Wzór chemiczny: Ca(CH<sub>3</sub>COO)<sup>1-</sup>Cl·5H<sub>2</sub>O
Calclacite to uwodniony chlorek-octan wapnia, minerał wtórny tworzący się jako naloty na skałach wapiennych przechowywanych w dębowych gablotach.
Właściwości
- Połysk
- Silky
- Rysa
- White
- Gęstość
- 1.51
- Łupliwość
- Perfect on {100}
- Przezroczystość
- Translucent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną calclacite jest kontekst jego występowania - białe, igiełkowe naloty na skałach wapiennych lub skamieniałościach pochodzących ze starych kolekcji muzealnych, zwłaszcza tych przechowywanych w dębowych meblach. Minerał jest niezwykle miękki, ma jedwabisty połysk i całkowicie rozpuszcza się w wodzie. Reakcja z wodą jest testem niszczącym, ale ostatecznie potwierdzającym tożsamość. ## Odróżnianie od podobnych Calclacite można pomylić z innymi białymi, włóknistymi minerałami wtórnymi (nalotami), takimi jak gips, aragonit czy inne minerały ewaporatowe. Odróżnia go jednak specyficzne środowisko powstawania (reakcja z oparami kwasu octowego z drewna) oraz całkowita i szybka rozpuszczalność w wodzie, która nie jest typowa dla większości węglanów czy siarczanów o podobnym wyglądzie. ## Formy kryształów Tworzy bardzo drobne, wydłużone kryształy o pokroju igiełkowym. Kryształy te niemal zawsze występują w postaci splątanych agregatów włóknistych, tworząc naloty, skorupy i wykwity na powierzchni skały macierzystej.
Środowisko występowania
## Geneza Calclacite jest minerałem o genezie antropogenicznej. Powstaje w specyficznym mikrośrodowisku, jakim są zamknięte szafy i gabloty muzealne wykonane z drewna, zwłaszcza dębu. Drewno to emituje lotne związki organiczne, w tym kwas octowy. Pary kwasu octowego reagują z węglanem wapnia (kalcytem lub aragonitem) budującym okazy geologiczne lub paleontologiczne. Do reakcji niezbędna jest również obecność jonów chlorkowych, które mogą pochodzić z samego okazu, wód gruntowych, zanieczyszczeń lub nawet z rąk ludzkich. ## Asocjacje mineralne Minerał ten nie tworzy typowych asocjacji z innymi minerałami w sensie geologicznym. Występuje bezpośrednio na podłożu bogatym w węglan wapnia, takim jak kalcyt, aragonit (np. w muszlach) lub skały wapienne i marmury. ## Lokalizacje Stanowiska występowania calclacite nie są lokalizacjami geologicznymi, lecz kolekcjami muzealnymi na całym świecie. Został zidentyfikowany w wielu instytucjach, gdzie stare zbiory przechowywano w drewnianych gablotach. Lokalizacją typową jest Królewski Belgijski Instytut Nauk Przyrodniczych w Brukseli (Belgia).
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jako mineralogiczna ciekawostka, calclacite jest ceniony nie za piękno pojedynczych kryształów, lecz za obfitość i delikatność włóknistych skupień pokrywających interesujący okaz macierzysty (np. dobrze zachowaną skamieniałość). Wartość okazu podnosi dobrze udokumentowana historia jego pochodzenia i powstawania. Ze względu na swoją naturę jest to minerał dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich i nietypowych. ## Popularne stanowiska Najbardziej znane "stanowiska" to historyczne kolekcje mineralogiczne i paleontologiczne w Europie i Ameryce Północnej. Okazy nie pochodzą z kopalń ani odsłonięć geologicznych, a ich jedynym źródłem są zbiory muzealne.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Minerał jest rozpuszczalny w wodzie, dlatego **nie wolno czyścić go na mokro**. Jakiekolwiek próby czyszczenia wodą lub innymi płynami prowadzą do jego trwałego zniszczenia. Dopuszczalne jest jedynie bardzo ostrożne usuwanie kurzu za pomocą miękkiego, suchego pędzelka lub delikatnego strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i innymi cieczami. Calclacite jest higroskopijny, co oznacza, że chłonie wilgoć z powietrza, dlatego należy chronić go przed wilgocią i gwałtownymi zmianami wilgotności. Jest również bardzo wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne. Nie należy go dotykać, ponieważ jest niezwykle kruchy. ## Przechowywanie Okazy calclacite wymagają przechowywania w stabilnych warunkach. Najlepiej umieścić je w szczelnym, zamykanym pojemniku (np. pudełku membranowym lub krystalizatorze) z dodatkiem środka osuszającego, takiego jak żel krzemionkowy (silikażel). Należy unikać przechowywania w drewnianych pudełkach, zwłaszcza dębowych, aby zapobiec dalszym reakcjom chemicznym.