Calciopharmacoalumite

Wzór chemiczny: Ca<sub>0.5</sub>Al<sub>4</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>3</sub>(OH)<sub>4</sub>·5H<sub>2</sub>O

Kalciofarmakoalumit to rzadki arsenian glinu i wapnia, tworzący drobne, sześcienne kryształy o szklistym połysku, występujący w strefach utleniania złóż kruszcowych.

## Charakterystyka Kalciofarmakoalumit jest uwodnionym arsenianem glinu i wapnia, należącym do grupy farmakoalumitu. Minerał ten tworzy bardzo małe, ale dobrze wykształcone kryształy o izometrycznym, najczęściej sześciennym pokroju. Kryształy rzadko przekraczają 0,5 mm wielkości i zazwyczaj występują w postaci pojedynczych sześcianów lub niewielkich skupień narosłych na powierzchni skały macierzystej. Ze względu na swój rozmiar, do jego obserwacji niezbędne jest powiększenie. ## Właściwości fizyczne Kryształy kalciofarmakoalumitu charakteryzują się szklistym połyskiem. Są przezroczyste do przeświecających. Twardość minerału jest niska, szacowana na około 2,5 w skali Mohsa, co oznacza, że jest dość kruchy i delikatny. Jego gęstość obliczona wynosi 2,59 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Kalciofarmakoalumit został opisany po raz pierwszy w 2011 roku przez Stuarta J. Millsa, Andrew G. Christy'ego, Joëla Bruggera, Iana E. Grey'a i Williama D. Birch'a. Nazwa nawiązuje do jego składu chemicznego - obecności wapnia (łac. *calcius*) - oraz do jego strukturalnego podobieństwa do innych minerałów z grupy farmakoalumitu. Jako miejsce typowe (locus typicus) uznano kopalnię Cap Garonne w Le Pradet, Var, we Francji. ## Zastosowania Kalciofarmakoalumit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, będąc obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach rzadkich i mikromontażach.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.59
Łupliwość
Brak
Przełam
Nieregularny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechą charakterystyczną kalciofarmakoalumitu są jego bardzo małe, ale zazwyczaj idealnie wykształcone sześcienne kryształy. Połysk szklisty i najczęściej bezbarwna postać również są pomocne w identyfikacji. Ze względu na rozmiar, ostateczne rozpoznanie wymaga powiększenia stereoskopowego, a pewność daje analiza chemiczna (EDS) lub rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Kalciofarmakoalumit można pomylić z innymi minerałami z grupy farmakoalumitu, takimi jak farmakoalumit (potasowy) czy natrofarmakoalumit (sodowy). Odróżnienie ich na podstawie cech wizualnych jest praktycznie niemożliwe i wymaga zaawansowanych badań laboratoryjnych w celu określenia dominującego kationu (wapnia, potasu lub sodu). ## Formy kryształów Minerał krystalizuje w układzie regularnym, tworząc niemal wyłącznie kryształy w formie sześcianu {100}. Występuje jako pojedyncze, narosłe kryształy lub małe, luźne grupy na powierzchni innych minerałów.

Środowisko występowania

## Geneza Kalciofarmakoalumit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszcowych bogatych w arsen. Tworzy się w wyniku reakcji roztworów zawierających arsen, pochodzących z wietrzenia arsenopirytu lub innych siarkoarsenków, z minerałami glinu i wapnia w skale płonnej. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi arsenianami. W lokalizacji typowej (Cap Garonne) znaleziono go w towarzystwie olivenitu, tennantytu, chalkopirytu, kankitu, skorodytu, arseniosyderytu, mawbyitu, pushcharovskitu i gartrellitu. ## Lokalizacje Najważniejsze i potwierdzone stanowiska tego rzadkiego minerału to: * **Francja** - kopalnia Cap Garonne w Le Pradet, Var (miejsce typowe). * **Australia** - kopalnia Kintore Opencut w Broken Hill, Nowa Południowa Walia.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów kalciofarmakoalumitu najważniejszymi kryteriami są ostrość i wielkość kryształów, chociaż te rzadko przekraczają ułamki milimetra. Najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi sześcianami, które są przezroczyste i pozbawione uszkodzeń. Kontrastujące podłoże, na którym narosły kryształy, również podnosi atrakcyjność wizualną okazu. Ze względu na charakter minerału, jest on niemal wyłącznie przedmiotem zainteresowania kolekcjonerów mikrominerałów (micromounts). ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z miejsca typowego, czyli kopalni Cap Garonne we Francji, są najbardziej klasycznymi i poszukiwanymi przez specjalistów. Materiał z australijskiego Broken Hill jest również ceniony w kręgach kolekcjonerskich.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Ze względu na mały rozmiar kryształów i ich kruchość, należy unikać kontaktu mechanicznego, w tym szczoteczek. Stosowanie wody jest niewskazane. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, w tym kwasami i detergentami. Minerał jest wrażliwy na wstrząsy i uderzenia, które mogą łatwo zniszczyć delikatne kryształy. Nie należy go podgrzewać ani eksponować na nagłe zmiany temperatury. ## Przechowywanie Najbezpieczniejszą metodą przechowywania jest umieszczenie okazu w zamykanym pudełku typu "micromount", które chroni go przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ekspozycja powinna odbywać się z dala od źródeł wibracji.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej