Calciodelrioite

Wzór chemiczny: Ca(V⁵⁺O₃)₂·₄H₂O

Kalciodelrioit to rzadki, uwodniony wanadan wapnia, tworzący przezroczyste, tabliczkowe kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Kalciodelrioit jest uwodnionym wanadanem wapnia, należącym do grupy delrioitu. Minerał ten tworzy bardzo małe, listewkowe lub tabliczkowe kryształy, zazwyczaj nieprzekraczające 1 mm długości. Występuje w postaci pojedynczych kryształów, rozetkowych agregatów lub promienistych skupień. Jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż uranowo-wanadowych. ## Właściwości fizyczne Kryształy kalciodelrioitu są przezroczyste i wykazują szklisty połysk. Minerał jest stosunkowo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi 2.5. Ma gęstość około 2.45 g/cm³, co czyni go stosunkowo lekkim. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku. ## Barwy i odmiany Kalciodelrioit jest zazwyczaj bezbarwny, może jednak przyjmować barwy od jasnobrązowej (tan) i brązowej aż do niemal czarnej. Zabarwienie jest prawdopodobnie spowodowane domieszkami lub inkluzjami. Nie wyróżniono jego nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Minerał został opisany w 2017 roku przez Anthony'ego R. Kampf'a i jego zespół. Jego nazwa nawiązuje do składu chemicznego - dominującego wapnia (łac. *calcius*) - oraz do strukturalnego podobieństwa do delrioitu. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) pod numerem 2017-023. Miejscem typowym jest kopalnia West Sunday w dystrykcie Slick Rock w stanie Kolorado, USA. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, kalciodelrioit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach wanadu.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2.5
Połysk: Szklisty
Rysa: Biała
Gęstość: 2.451
Łupliwość: na {001} i prawdopodobnie jedna lub więcej dodatkowych łupliwości równoległych do [100].
Przełam: Nieregularny/nierówny, drzazgowy
Przezroczystość: Przezroczysty
Układ krystaliczny: Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kalciodelrioit jest trudny do identyfikacji wizualnej z powodu małych rozmiarów kryształów. Rozpoznaje się go po charakterystycznym pokroju cienkich, listewkowych lub tabliczkowych kryształów, często tworzących promieniste agregaty. Jego występowanie w paragenezie z innymi wtórnymi minerałami wanadu i uranu w piaskowcach jest kluczową wskazówką. Ostateczna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub analiza chemiczna (EDS). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi minerałami wanadanowymi, takimi jak delrioit, metadelrioit czy pascoit. Delrioit zawiera stront zamiast wapnia. Metadelrioit ma podobny skład, ale inną strukturę krystaliczną. Pascoit wyróżnia się intensywnie pomarańczową lub czerwoną barwą. Precyzyjne odróżnienie tych minerałów w warunkach polowych jest praktycznie niemożliwe. ## Formy kryształów Kryształy są cienkie, tabliczkowe lub listewkowe, wydłużone wzdłuż jednej osi. Często tworzą wachlarzowate, promieniste lub rozetkowe agregaty, narastające na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Kalciodelrioit jest minerałem wtórnym, który krystalizuje w strefach utleniania złóż uranowo-wanadowych osadzonych w piaskowcach. Powstaje w wyniku procesów wietrzenia pierwotnych minerałów rudnych w warunkach niskiej temperatury i ciśnienia, przy udziale wód bogatych w rozpuszczony wanad i wapń. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami wanadu i uranu. W lokalizacji typowej znaleziono go w towarzystwie takich minerałów jak: metarossyt, pascoit, sherwoodit, a także montroseit i korwuzit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania kalciodelrioitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia West Sunday, położona w dystrykcie górniczym Slick Rock, w hrabstwie San Miguel, w stanie Kolorado, USA.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska okazów kalciodelrioitu zależy od kilku czynników. Najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i nieuszkodzonymi kryształami, tworzącymi estetyczne, promieniste lub rozetkowe agregaty. Wyższy kontrast barwny między bezbarwnymi lub jasnobrązowymi kryształami a ciemną skałą macierzystą również podnosi wartość wizualną. Ze względu na mikroskopijne rozmiary, kluczowa jest jakość całego zespołu mineralnego na matrycy. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kalciodelrioitu jest jego miejsce typowe: kopalnia West Sunday w Kolorado, USA. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim materiały pochodzą z tej jednej lokalizacji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Ze względu na miękkość i delikatność kryształów, kontakt mechaniczny (np. szczoteczką) jest wysoce niewskazany. Jeśli konieczne jest użycie płynu, należy stosować wyłącznie alkohol izopropylowy w minimalnej ilości, unikając wody, która może uszkodzić minerał. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na zmiany wilgotności i temperatury. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na bezpośrednie działanie promieni słonecznych, które mogą spowodować jego dehydratację i zniszczenie. ## Przechowywanie Okazy kalciodelrioitu powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, najlepiej w szczelnych pojemnikach typu "micromount" lub w gablotkach z kontrolowaną wilgotnością. Chronić przed kurzem, wibracjami i uszkodzeniami mechanicznymi.