Calcioancylite-(Nd)

Wzór chemiczny: Nd₂.₈Ca₁.₂(CO₃)₄(OH)₃·H₂O

Kalcioancylit-(Nd) to rzadki minerał z grupy węglanów, wyróżniający się wysoką zawartością neodymu i występowaniem w postaci drobnych, różowawych kryształów.

## Charakterystyka Kalcioancylit-(Nd) jest uwodnionym węglanem wapnia i neodymu, należącym do grupy ancylitu. Tworzy bardzo małe, pryzmatyczne lub dipiramidalne kryształy, rzadko przekraczające 1 mm długości. Zazwyczaj występuje w postaci pojedynczych, dobrze wykształconych kryształów lub ich niewielkich skupień narosłych na innych minerałach. Jest minerałem przezroczystym do przeświecającego, o szklistym połysku. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się twardością w zakresie 4-4.5 w skali Mohsa i gęstością wynoszącą około 4.34 g/cm³. Wykazuje dobrą łupliwość w dwóch kierunkach oraz nierówny przełam. Jest kruchy. ## Barwy i odmiany Typowa barwa kalcioancylitu-(Nd) jest bladoróżowa do różowawej, często z fioletowym odcieniem. Rzadziej spotykane są okazy bezbarwne. Nie wyróżnia się jego odmian handlowych ani barwnych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - dominacji wapnia (łac. *calcius*) i neodymu (Nd) oraz do jego związku strukturalnego z ancylitem. Został opisany po raz pierwszy w 1995 roku przez P. Orlandiego, M. Pasero i A. Perchiazzi na podstawie materiału z kamieniołomu Baveno we Włoszech.

Właściwości

Twardość Mohsa: 4-4.5
Barwa: Pale pink
Połysk: Vitreous
Rysa: White
Gęstość: 4.02
Łupliwość: Good on {110}
Przełam: Irregular/Uneven
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja kalcioancylitu-(Nd) w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa ze względu na jego niewielkie rozmiary i podobieństwo do innych minerałów z grupy ancylitu. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia EDS lub mikrosonda elektronowa (EMPA), w celu potwierdzenia składu chemicznego z dominacją neodymu i wapnia. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z tej samej grupy, takimi jak ancylit-(Ce), ancylit-(La) czy kalcioancylit-(Ce). Różnią się one dominującym pierwiastkiem ziem rzadkich, co jest niemożliwe do stwierdzenia bez specjalistycznej analizy. Wizualnie może przypominać również inne drobne, różowe minerały wtórne. ## Formy kryształów Kryształy są najczęściej pryzmatyczne, wydłużone, zakończone ścianami romboedru lub dipiramidy. Występują jako pojedyncze, narosłe kryształy lub w niewielkich, luźnych grupach.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał pochodzenia hydrotermalnego, krystalizujący w późnym etapie z roztworów bogatych w pierwiastki ziem rzadkich i węglany. Powstaje w pustkach i szczelinach w granitach i sjenitach, często w pegmatytach alpejskich. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z kwarcem, ortoklazem, albitem, miką, a także z innymi rzadkimi minerałami, takimi jak ewaldyt, synchisyt, bastnazyt, kordylit, burbankit czy fluoryt. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska tego minerału to kamieniołom granitu w Baveno, Piemont, Włochy (miejsce typowe) oraz masyw Chibiny na Półwyspie Kolskim w Rosji. Notowany był również w Norwegii i Kanadzie (Mont Saint-Hilaire).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów (głównie specjalizujących się w "micromountach") są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o intensywnym, różowym zabarwieniu. Ważny jest kontrast z minerałem macierzystym (matrycą), na którym kryształy są osadzone, oraz obecność minerałów towarzyszących. Rozmiar kryształów, nawet jeśli przekracza 1 mm, znacząco podnosi wartość okazu.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów i ich kruchość, odradza się czyszczenie na mokro lub mechaniczne. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami, które powodują gwałtowne pienienie i rozkład minerału. Unikać ultradźwięków, myjek parowych oraz silnych detergentów. Minerał jest kruchy, więc należy chronić go przed uderzeniami i zarysowaniem. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamykanych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i nagłymi zmianami wilgotności.