Calcioancylite-(La)

Wzór chemiczny: (LaCa)(CO₃)₂(OH)(H₂O)

Rzadki minerał z grupy węglanów, lantanowy i wapniowy analog ancylitu, tworzący drobne, różowe kryształy.

## Charakterystyka Kalcioancylit-(La) to rzadki minerał należący do grupy węglanów, a konkretnie do grupy ancylitu. Jest uwodnionym węglanem wapnia i lantanu. Tworzy bardzo małe, pryzmatyczne lub dipiramidalne kryształy, rzadko przekraczające 1 mm długości. Zazwyczaj występuje w postaci pojedynczych kryształów lub niewielkich skupień narosłych na innych minerałach w pustkach skalnych. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się szklistym połyskiem. Jest kruchy, a jego twardość w skali Mohsa wynosi od 4 do 4.5. Gęstość jest stosunkowo duża jak na węglan i wynosi około 4.03 g/cm³. ## Barwy i odmiany Kalcioancylit-(La) najczęściej przybiera barwę od bladoróżowej do czerwonaworóżowej. Nie wyróżnia się jego odmian handlowych ani barwnych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - dominacji wapnia (łac. *calcius*) i lantanu (La) oraz do jego związku ze strukturalną grupą ancylitu. Został opisany po raz pierwszy przez D.A. Mineeva i współpracowników w 1970 roku na podstawie materiału z masywu Chibiny w Rosji, jednak jego pełna charakterystyka i zatwierdzenie przez IMA nastąpiło później. ## Zastosowania Kalcioancylit-(La) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, jako rzadki minerał ziem rzadkich.

Właściwości

Twardość Mohsa: 4-0
Barwa: colourless to pale pinkish gray
Połysk: Vitreous
Rysa: white
Gęstość: 4.324
Łupliwość: Good on {011}
Przełam: Irregular/Uneven
Przezroczystość: Transparent,Translucent
Układ krystaliczny: Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja kalcioancylitu-(La) jest trudna bez specjalistycznych badań. Wstępnie można go rozpoznać po charakterystycznej, różowej barwie, formie niewielkich, ostro zakończonych kryształów oraz współwystępowaniu z innymi minerałami ziem rzadkich w pegmatytach nefelinowo-syenitowych. Reaguje z kwasami. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy ancylitu, takimi jak ancylit-(Ce) czy kalcioancylit-(Ce), od których odróżnienie jest możliwe praktycznie tylko za pomocą analizy chemicznej (EDS/WDS). Podobny wyglądem może być również ewaldyt lub inne rzadkie węglany. ## Formy kryształów Tworzy słupkowe, pryzmatyczne kryształy, często zakończone ścianami stromych piramid, co nadaje im ostry, wrzecionowaty wygląd. Występuje jako pojedyncze, narosłe kryształy lub małe, promieniste agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał hydrotermalny niskich temperatur. Powstaje w późnych stadiach krystalizacji pegmatytów alkalicznych (nefelinowo-syenitowych) oraz w karbonatytach, gdzie krystalizuje w pustkach i szczelinach skalnych. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z takimi minerałami jak: mikroklin, albit, egiryn, natrolit, kalcyt, burbankit, a także innymi minerałami ziem rzadkich, np. z grupy ancylitu. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska tego minerału na świecie to lokalizacja typowa w masywie Chibiny na Półwyspie Kolskim w Rosji. Znany jest również z kompleksu alkalicznego Ilimaussaq na Grenlandii oraz z kamieniołomu Poudrette w Mont Saint-Hilaire w Quebecu w Kanadzie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o intensywnej, różowej barwie, które kontrastują z minerałami podłoża (matrycy). Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, kluczowa jest ich perfekcyjna forma i brak uszkodzeń. Wysoko cenione są również bogate skupienia kilku kryształów. ## Popularne stanowiska Za najlepsze na świecie uchodzą okazy pochodzące z Mont Saint-Hilaire w Kanadzie, które słyną z ostrych, dobrze uformowanych kryształów o ładnej barwie. Okazy z Rosji i Grenlandii również są poszukiwane, choć często mają mniejszą wartość estetyczną.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na mały rozmiar kryształów i ich kruchość, nie zaleca się czyszczenia na mokro ani używania myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na kwasy, które powodują jego gwałtowne rozpuszczanie z wydzieleniem dwutlenku węgla. Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami. Kryształy są kruche i wrażliwe na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamykanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać miejsc o dużej wilgotności oraz bezpośredniej ekspozycji na światło słoneczne.