Calciborite

Wzór chemiczny: CaB<sub>2</sub>O<sub>4</sub>

Kalcyboryt to rzadki minerał boranowy, tworzący bezbarwne lub białe, igiełkowe kryształy o jedwabistym połysku, występujący w skarnach.

## Charakterystyka Kalcyboryt jest boranem wapnia, występującym zazwyczaj w formie skupień włóknistych, promienistych lub splątanych agregatów, przypominających filc. Rzadziej tworzy dobrze wykształcone, pryzmatyczne lub igiełkowe kryształy, które mogą osiągać do kilku centymetrów długości. Jest minerałem bezbarwnym lub białym, często z jedwabistym lub szklistym połyskiem na powierzchniach kryształów. ## Właściwości fizyczne Kryształy kalcyborytu charakteryzują się twardością około 4 w skali Mohsa. Są kruche, a ich gęstość wynosi około 2,89 g/cm³. Minerał jest przezroczysty do przeświecającego. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku, równolegle do wydłużenia kryształów. ## Barwy i odmiany Kalcyboryt jest minerałem o jednolitym składzie i nie tworzy barwnych odmian. Występuje wyłącznie w kolorze białym lub jest bezbarwny. Zanieczyszczenia mogą sporadycznie nadawać mu szarawy odcień. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1955 roku przez S.V. Malinko, nawiązuje bezpośrednio do jego składu chemicznego - zawiera on wapń (Calcium) i bor (Boron). Został odkryty i opisany na podstawie próbek ze złoża boru Solongo w Buriacji (Rosja). ## Zastosowania Kalcyboryt, ze względu na swoją rzadkość i niewielkie nagromadzenia, nie ma znaczenia przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach boranowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
4
Połysk
Vitreous, Silky
Rysa
White
Gęstość
2.89
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to translucent
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi kalcyborytu są jego formy występowania - najczęściej w postaci białych, jedwabistych, włóknistych lub promienistych agregatów. Dobrze wykształcone, pryzmatyczne kryształy o rombowym przekroju również są typowe. Identyfikację potwierdza jego geneza (występowanie w skarnach) oraz współwystępowanie z innymi minerałami boranowymi. ## Odróżnianie od podobnych Kalcyboryt można pomylić z innymi białymi, włóknistymi minerałami, takimi jak uleksyt, kolemanit czy niektóre zeolity (np. natrolit). Od uleksytu odróżnia go brak charakterystycznego efektu "telewizyjnego kamienia". Od kolemanitu różni się formą kryształów i twardością. W odróżnieniu od zeolitów, kalcyboryt występuje w specyficznym środowisku skarnowym, a nie w pęcherzach pogazowych w skałach wulkanicznych. ## Formy kryształów Kryształy kalcyborytu są pryzmatyczne, często wydłużone i igiełkowe, o przekroju zbliżonym do rombu. Zazwyczaj tworzą promieniste, gwiaździste lub bezładnie splątane agregaty. Rzadziej występują w formie skupień ziarnistych.

Środowisko występowania

## Geneza Kalcyboryt jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego i metamorficznego. Powstaje w wyniku metasomatozy borowej w strefach kontaktowych intruzji magmowych z węglanowymi skałami osadowymi, takimi jak wapienie i dolomity. Tworzy się w obrębie skarnów magnezowych i wapniowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi boranami, takimi jak ludwigit, kotoit, szaibelyit (ascharit), sinhalit, a także z kalcytem, dolomitem, magnetytem, spinellem i minerałami z grupy humitu. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska kalcyborytu znajdują się w Rosji, w złożach boru w Buriacji (złoże Solongo - lokalizacja typowa) i na Syberii (Tajożnoje). Występuje również w Chinach (kopalnie rud żelaza i boru w Liaoning), w Japonii (kopalnia Fuka, Okayama), w Korei Północnej (kopalnia Hol Kol) oraz w Stanach Zjednoczonych (kopalnia New City, Kalifornia).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, przezroczystymi, pryzmatycznymi kryształami, zwłaszcza jeśli są one zgrupowane w estetyczne, promieniste rozety. Atrakcyjne są również bogate, czysto białe agregaty włókniste o jedwabistym połysku, kontrastujące z ciemną skałą macierzystą (matrycą). Wielkość kryształów i brak uszkodzeń znacząco podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z rosyjskich złóż (Solongo, Tajożnoje) oraz z kopalni Fuka w Japonii są uważane za klasyczne i najbardziej pożądane. Chińskie stanowiska w ostatnich latach dostarczyły na rynek wiele dobrych jakościowo okazów, często w postaci promienistych agregatów na matrycy.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy kalcyborytu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na jego kruchość i włóknistą naturę, należy unikać myjek ultradźwiękowych i silnego strumienia wody. Jeśli konieczne jest użycie wody, powinna być to woda destylowana, a okaz należy natychmiast i dokładnie wysuszyć. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami, które mogą uszkodzić minerał. Kalcyboryt jest kruchy, więc trzeba chronić go przed uderzeniami i upadkami. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na gwałtowne zmiany temperatury. ## Przechowywanie Włókniste i igiełkowe agregaty są bardzo delikatne, dlatego najlepiej przechowywać je w zamykanych pudełkach klaserowych, wyłożonych miękkim materiałem, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać przechowywania w wilgotnym otoczeniu.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej