Cadsulfohite

Wzór chemiczny: Cd₂(S⁶⁺O₄)(OH)₂

Cadsulfohit to bardzo rzadki, wtórny siarczan kadmu, tworzący mikroskopijne, bezbarwne kryształy, znaleziony dotychczas tylko w jednej lokalizacji na świecie.

## Charakterystyka Cadsulfohit jest uwodnionym siarczanem kadmu. Występuje w postaci bardzo małych, listewkowych lub igiełkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.2 mm długości. Kryształy są bezbarwne i przezroczyste, o silnym, szklistym do diamentowego połysku. Ze względu na ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, jest minerałem znanym niemal wyłącznie specjalistom i zaawansowanym mikrokolekcjonerom. ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują szklisty do diamentowego połysk i są przezroczyste. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów próbek, jednak gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki elementarnej wynosi około 5.25 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest bezbarwny. Nie wyróżnia się żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa cadsulfohitu nawiązuje do jego składu chemicznego: kadmu (Cadmium), siarczanu (Sulfate) oraz grupy hydroksylowej (hydroxyl). Został zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2021 roku (IMA2021-008). Jego odkrycia dokonano na historycznych próbkach pochodzących z kopalni Tsumeb w Namibii. ## Zastosowania Cadsulfohit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako unikatowy przedstawiciel siarczanów kadmu.

Właściwości

Połysk: Szklisty do diamentowego
Rysa: Biała
Gęstość: 5.25
Przezroczystość: Przezroczysty
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja cadsulfohitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana czy analiza chemiczna w mikrosondzie elektronowej (EDS/WDS). Wizualne rozpoznanie w terenie lub nawet w kolekcji jest niemożliwe ze względu na mikroskopijne rozmiary i brak charakterystycznych cech makroskopowych. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi, bezbarwnymi siarczanami lub minerałami tlenkowymi występującymi w strefach utleniania złóż kruszcowych, takimi jak gips, anglesyt czy hemimorfit. Odróżnienie wymaga specjalistycznego sprzętu analitycznego. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, listewkowe lub igiełkowe kryształy, często zebrane w niewielkie, promieniste lub chaotyczne agregaty. Kryształy są zbyt małe, aby obserwować szczegóły ich budowy gołym okiem.

Środowisko występowania

## Geneza Cadsulfohit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie utleniania (gossanie) polimetalicznych złóż hydrotermalnych, bogatych w siarczki kadmu (jak greenockit) i cynku (sfaleryt). Tworzy się w warunkach niskiej temperatury w wyniku wietrzenia pierwotnych rud. ## Asocjacje mineralne Na jedynej znanej lokalizacji (Tsumeb) współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi, takimi jak greenockit, otavit, sfaleryt, tennantyt, galena, anglesyt i gips. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania cadsulfohitu na świecie jest kopalnia Tsumeb (Ongopolo Mine) w regionie Oshikoto w Namibii. Jest to tak zwana lokalizacja typowa (type locality) dla tego minerału.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Ze względu na ekstremalną rzadkość, każdy potwierdzony analitycznie okaz cadsulfohitu jest cenny. Najwyżej oceniane są mikroskopijne okazy, na których kryształy są dobrze wykształcone, odizolowane i osadzone na kontrastującej matrycy skalnej. Wielkość agregatów i bogactwo występowania na próbce również podnoszą jej wartość. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest historyczny materiał z kopalni Tsumeb w Namibii. Nowe znaleziska są praktycznie niemożliwe, ponieważ kopalnia jest zamknięta i zalana.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy cadsulfohitu są ekstremalnie delikatne i małe, dlatego nie zaleca się ich czyszczenia mechanicznego ani chemicznego. Najbezpieczniej jest usuwać kurz za pomocą sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami, zasadami i wszelkimi rozpuszczalnikami. Kryształy są kruche i wrażliwe na wstrząsy oraz zmiany temperatury. Nie należy ich podgrzewać ani wystawiać na bezpośrednie działanie światła słonecznego. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych, zamykanych pudełkach typu "micromount", chroniących przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ekspozycja jest możliwa tylko pod mikroskopem.